پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : شنبه مورخ 1 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 16 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 23 اکتبر 2021 میلادی

گزارش صبحگاهی
تاریخ رصد : 1434 / 9 / 14

رؤيت هلال 29 رمضان وابسته به ديدن هلال 28 رمضان!(وضعیت رویت پذیری هلال صبحگاهی رمضان و شامگاهی شوال1434

  ساعت 2 و 12 دقيقه با مداد روز چهارشنبه 16 مرداد 1392 مطابق با 29 رمضان، ماه از فاصله 5 درجه ای جنوب خورشيد عبور کرده و ماه نو می شود. در غروب اين روز هلال با سن 17 ساعت و42 دقيقه در تهران، يک دقيقه زودتر از خورشيد غروب خواهد کرد. لذا در هيچ نقطه ای از ايران نمی توان هلال شامگاهی را حتی با تلسکوپ مشاهده کرد. اما اين هلال در بعد از ظهر و در شرايط خاص جوّی (که در ارتفاعات و قلل ممکن است آسمان بسيار شفاف باشد)، با تلسکوپ های بزرگ، توسط افراد خبره ممکن است رؤيت گردد. با توجه به اينکه هلال صبحگاهی 15 مرداد را می توان با يک دوربين دوچشمی بزرگتر از 80 ميليمتر مشاهده کرد، می توان هلال آخر ماه رمضان را از نيم ساعت قبل از طلوع خورشيد تا ساعت 12 ظهر، با تلسکوپ تعقيب نمود. در اين هنگام جدايي زاويه ای ماه از خورشيد، شبيه به هلال بعد از ظهر 16 مرداد خواهد بود. لذا ديدن هلال صبحگاهی 28 رمضان، تجربه ای برای دیدن هلال شوال در 29 رمضان خواهد بود. در این متن به بررسی علمی اين موضوع خواهيم پرداخت:

 

1-     رويت پذيری هلال شامگاهی شوال در جهان برای روز چهارشنبه 16 مرداد 1392: با توجه به نقشه زير، مناطق مختلف کره زمين بر اساس رؤيت پذيری هلال در هنگام غروب خورشيد (معيار پرفسور يالوپ) با 6 رنگ زير تقسيم شده است:
-         رنگ قرمز: ماه زودتر از خورشيد غروب می کند. مثل چين، شمال ايران، اروپا و کانادا
-         رنگ سفيد: ماه بعد از غروب خورشيد در آسمان است اما تا کنون هلالی با این وضعيت مشاهده نشده است. در صورت مشاهده شدن هلال در اين مناطق، رکورد های قبلی شکسته می شوند. مثل استراليا، هند، ايران، عربستان و شمال افريقا و ايالات متحده
-         رنگ آبی: امکان رؤيت هلال با تلسکوپ وجود دارد.
-         رنگ صورتی: امکان رؤيت هلال با دوربين دوچشمی وجود دارد.
-         رنگ زرد پررنگ: امکان ديدن هلال با چشم غير مسلح در شرايط خوب وجود دارد.
-         رنگ سبز: امکان ديدن هلال با چشم غير مسلح به راحتی وجود دارد.
اولين نقاط رؤيت پذيری هلال در جزيره ماداگاسکار در شرق افريقا می باشد که احتمال رويت اين هلال با تلسکوپ و دوربين دوچشمی بزرگتر از 80 ميليمتر در هنگام غروب خورشيد وجود دارد. سپس اين هلال در افريقای مرکزی با همين وضعيت قابل رويت است. اما بهترين رويت پذيری برای افريقای جنوبی می باشد که مکث در آنجا حدود 45 دقيقه بوده و امکان رؤيت هلال در هنگام غروب با دوربين دوچشمی 50 ميليمتری وجود دارد.

 

 

 شکل1: نقشه رؤيت پذيری مناطق مختلف بر اساس معيار يالوپ در غروب خورشيد روز چهارشنبه 16 مرداد


2- رويت پذيری هلال شامگاهی شوال در جهان برای روز پنجشنبه 17 مرداد 1392: مشابه قسمت قبل نقشه رؤيت پذيری را قرار داديم که در ايران ديدن هلال با چشم غير مسلح کمی سخت می باشد. در مرکز ايران مکث هلال حدود 35 دقيقه بعد از غروب خورشيد می باشد. هرکس این هلال را در غروب روز پنجشنبه ببيند، آنرا در نزديکی افق و مقداری ضخيم خواهد يافت. 

 شکل2: نقشه رؤيت پذيری مناطق مختلف بر اساس معيار يالوپ در غروب خورشيد روز پنج شنبه 17 مرداد

شکل زير محل قرار گرفتن هلال ماه نسبت به محل غروب خورشيد در دو روز 16 و 17 مرداد در مرکز ايران را نشان می دهد. علامت w و عدد270 درجه، نشان دهنده سمت یا آزیموت نقطه غرب می باشد.

 

             شکل3: نقشه محل قرار گرفتن هلال ماه نسبت به محل غروب خورشيد در شامگاه 16 و 17 مرداد



3-    رويت پذيری هلال صبحگاهی و روزگاهی آخر رمضان در ايران برای روز سه شنبه 15 مرداد 1392: در مرکز ايران حدود نيم ساعت قبل از طلوع خورشيد، ماه طلوع می کند. با توجه به نقشه زير، بر اساس مدل مثلثی می توان اين هلال را با يک دوربين بزرگتر از 80 ميليمتر رؤيت نمود. پیش بینی ها نشان می دهد این هلال را می توان با يک تلسکوپ بزرگتر از 8 يا 10 اينچی تا حدود ساعت 12 مشاهده کرد. پس بهتر است از همان طلوع ماه، هلال را با تلسکوپ تعقيب نمود. هر چند ممکن است بعد از طلوع خورشيد و تا ساعت 9 صبح به علت ضخامت زیاد جوّ و نور خورشيد، هلال را از دست داد اما وجود سيارات زهره و مشتری و عطارد می تواند در دیدن مجدد آن کمک بزرگی باشند.
در هر صورت تجربه دیدن این هلال برای رصد روز بعد کمک بزرگی خواهد بود. با وجود شرايط جوی مناسب، اگر این هلال بعد از طلوع خورشيد تا ظهر رؤيت نشود، پیش بینی می شود ديدن هلال در بعد از ظهر روز چهارشنبه نیز منتفی خواهد بود.
 

     شکل 4: نقشه رؤيت پذيری مناطق مختلف بر اساس معيار مدل مثلثی در هنگام طلوع خورشيد روز سه شنبه 15 مرداد

         شکل5: نقشه محل قرار گرفتن هلال ماه نسبت به محل طلوع خورشيد در صبحگاه 15 مرداد

4-    رويت پذيری هلال روزگاهی شوال برای روز چهارشنبه 16 مرداد 1392: در مورد بهترين زمان رؤيت هلالهای روزگاهی، اختلاف نظر وجود دارد. بعضی بيشترين ارتفاع ماه، بعضی بيشترين اختلاف سمت و بعضی زمان هم ارتفاعی ماه و خورشيد را مد نظر دارند. در اين رصد ما بهترين زمان را بین زمان بيشترين اختلاف سمت و زمان هم ارتفاعی در نظر گرفتيم. در شکل 6 (سمت راست) نقشه بهترين زمان با خطوط هم تراز رنگی نمایش داده شده است. بهترين زمان در جنوب شرق ايران حدود ساعت 14 و در شمال غرب حدود ساعت 16 خواهد بود. در تهران و مرکز ایران بهترين زمان ساعت 15 می باشد.
در شکل 6 (سمت چپ) مقدار پارامتر رويت پذيری هلال روزگاهی با خطوط هم تراز رنگی نشان داده شده است (جهت يادآوری حداقل مقدار این پارامتر برای رؤيت با تلسکوپ 10 اينچ، 10 می باشد. زمانيکه اين پارامتر به 30 می رسد، رؤيت با چشم غير مسلح امکان پذير است). برای جنوب شرق ايران حدود 12.5 و در شمال ايران حدود ساعت 10.5 می باشد. اين پارامتر در مرکز ايران حدود 11.5 می باشد. اين بدان معنی است که حداقل ابزار مورد نياز برای رؤيت اين هلال در بهترين شرايط جوّی در جنوب ايران 8 اينچ، در مرکز ايران 9 اينچ و در شمال ايران 10 اينچ می باشد. لازم به يادآوری است که زمانيکه هلال به ارتفاع حدود 20  تا 30 درجه می رسد، به علت غبار و جوّ ضخيم زمين در اين منطقه، هلال محو خواهد شد. لذا زمان رؤيت هلال بسيار کوتاه و حدود دو ساعت خواهد بود.

             سمت راست: خطوط هم تراز رنگی برای بهترين زمان                 سمت چپ: خطوط هم تراز رنگی برای پارامتر رؤيت پذيری مدل مثلثی
شکل 6: نقشه های رؤيت پذيری هلال روزگاهی چهارشنبه 16 مرداد 1392

5-     بررسی داده های رصدی برای چند نقطه: با توجه به اهميت فوق العاده هر دو رصد هلال روز 15 و 16 مرداد (28 و 29 رمضان)، پارامترهای رصدی بر مبنای محاسبات مکان مرکزی بدون اثر شکست و با اعمال ساعت تابستانی را در زير آورده ام. اين پارامتر ها را برای چند نقطه مهم و برای هر دو رصد 15 و 16 مرداد به صورت جداگانه تنظيم نموده ام.