پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : دوشنبه مورخ 3 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 18 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 25 اکتبر 2021 میلادی

نقدی بر رصد جیمز استم و جریانات انحرافی در رویت هلال(1)

 

 سایت هلال ماه از درج نقد ، انتقاد و پیشنهاد کلیه صاحبنظران و رصدگران به صورت کلی استقبال میکند تا جایی که خدشه بر حرمت ، آّبرو و اعتبار علمی افراد وارد نگردد ، قلم آقای ابراهیمی در پاره ای از موارد ، کمی تند بر صفحه ی کاغذ لغزیده است . امید اینکه صاحبنظران و اساتید محترم با اظهار نظر کارشناسی خود در خصوص موارد مطرح شده ، فضای گفتمان صحیح مبتنی بر اصول و روشهای علمی را به دور از پرداختن به حواشی در آسمان زیبای رویت هلال کشور بسط و ترویج نمایند . برای دوست گرامی و عزیزمان آقای علی ابراهیمی سراجی که عاشقانه در ترویج نجوم و رویت هلال گام برمیدارند آرزوی موفقیت داریم .

بررسی و تحلیل رویت هلال در آینده کار چندان پیچیده ای نیست و اکنون  بسیاری از صاحبنظران و کارشناسان در عرصه ی رویت هلال می توانند با بررسی علل با رفتارهای متناسب در رویت های گذشته بتوانند در مورد رویت هلالی در آینده که شک و شبهه در آن باشد نظر قطعی خود را اعلام دارند. با توجه به سابقه ی اینجانب که قریب به یک دهه در امر رویت و تحلیل داده های آن موجود است تصمیم دارم تا با موشکافی رصد جیمز استم نظر خویش را بر اساس مدارک و مستندات موجود ارائه دهم. لازم به ذکر است که پس از ارائه این تحلیل ممکن است مواضع متفاوتی را در آینده شاهد باشیم. با این حال دیگر سکوت را در این زمینه جایز نمی دانم. چون احساس می کنم جریان انحرافی که سال هاست در رویت هلال ایجاد شده تمام داشته های 2 دهه تلاش، تجربه و عرق ریختن اساتیدمان را به یکباره در حال نابودکردن هستند.

سخنی چند با رصدگران رویت هلال

اگرچه جیمز استم شخص شناخته شده ای برای اهالی رویت هلال است ولی او با رویت معروف رمضان 1416 که منجر به رکوردشکنی سن هلال و جدایی زاویه ای در دنیا شد خود را به عموم ارکان نجوم دنیا معرفی کرد. با یک جستجوی ساده در گوگل می توانید متوجه شوید که او رصدگر مشهوری در آمریکا نیست و صرفاً یک رصدگر هلال است که هر از گاهی گزارش های نادری از آن هم نه در سطح بین المللی بلکه در وبگاه آیکوپ می بینیم. گزارش هایی که به جای مطرح شدن در کشورش باید توسط عرب ها تأیید شود!

او چند سال پیش هم با اعلام رویتی که خود نیز به آن چه که دیده بود شک داشت، این نکته را ثابت کرد که نمی توان به رویت او در آینده حساب ویژه ای باز کرد. این در صورتی است که رصدگری که به جدایی زیر حد دانژون حمله می کند شک و شبهه نباید داشته باشد.

تلاش عجیب ایشان که با همراهی آقای اوده انجام شد و همان راه اندازی سن مکان مرکزی در رویت هلال برای تثبیت رکوردش او را بیشتر بر سر زبان ها انداخت. مباحثی که به راحتی توسط بسیاری از منابع دنیا مردود است و البته به اندازه کافی در مورد آن صحبت شده است.

البته دوستانی در ایران که قبلاً در مخیله خود هم نمی دانستند فرق سن مکان مرکزی و زمین مرکزی چیست خیلی جالب و عجیب مدعی این نکته شدند که سن مکان مرکزی در رویت هلال بسیار درست است. سوال من فقط و فقط از این دوستان باز هم این است: شما که مدعی زندگی در ایران هستید و با علاقه و وصفی بی نظیر پای سفره ی هفت سین می نشینید پس چرا لحظه ی تحویل سال را به شهر خود جشن نمی گیرید؟ چرا در این قضیه همگی عاشق مرکز زمین می شوید؟ جواب به این سوالات آن قدر ساده است که اگر اساتیدمان برایمان مثل قدیم ها جریمه می نوشتند که در تعریف بین المللی مقارنه، ملاک مرکز سه جرم است نه مرکز 2 جرم ناظر. آن زمان همگی در مکتب می نشستیم به جای بحث بیهوده یاد می گرفتیم.

مسئله ی بعدی افزایش سن آقای استم است. تصویری که من از ایشان در آیکوپ دیدم و سن و سال بالا خود می تواند گواه این نکته باشد که قطعاً چشمان او دید گذشته را ندارد و باز هم شک و شبهات را در این زمنه افزایش می دهد. از قدیم گفته اند که رنگ رخساره نشان دهد از سر درون. استم را شخصی ورزشکار و تنومند و قدرتمند ندیدم که با افزایش سن مطمئن باشیم که بدن او از جمله چشمانش توانایی های 16 سال قبل را در رصد سال 1996 دارد. برای مثال استاد ارجمندم آقای بوژمهرانی که الحق کوهنورد و ورزشکاری چیرده دست هستند را می توانید با توانایی های بدنی آقای استم مقایسه کنیم؟ والا من وقتی می بینیم جناب مهرانی با چند ساعت کوهنوردی طاقت فرسا این قدر ریلکس می روند هلال می بینند رویت امثال جیمز استم در نظرم بسیار خنده دار می رسد.به طور کلی آقای جیمز استم همان دهه ی 90 داشته های خود را رو کرده اند و بعید می دانم دیگر چیزی در چنته داشته باشند.

با گذر از همه ی این موارد کمی کلاه خود را قاضی کنیم. چه علتی دارد که رویت های عجیب  غریب را طی چند سال گذشته از رصدگری شاهد باشیم که هلال زیر جدایی 7.5 درجه را پیش از این در کارنامه ی خود به ثبت نرسانده است، چه رسد به 6.5 یا 6 درجه. اگر دقت نمائید زمانی که آقای اوده معیار خود را بر حد 5.5 درجه بنا می سازد همه ی ما در ایران معتقد بودیم ایشان به اشتباه معیارش به این حالت درآمده است و این در حالی است که این مسئله نشان می دهد که اعتقاد ایشان است. مسلماً او فردی مانند جیمز استم را که چنین رویت هایی انجام می دهد 100 درصد قبول می کند. به قول ما ایرانی ها هندوانه نیز زیر بغلش خواهد گذاشت و می داند که تأیید رصدهای ایشان یعنی تأیید معیار خود. معیاری که یک کپی برداری غیرعلمی از معیار دکتر یالوپ است و مسملماً آقای عوده دوست ندارد تحت هیچ شرایطی معیارش زیر سال برود. تصحیح معیار ایشان در طی سال های گذشته که به طور مکرر انجام شده است این هراس را در ایشان به وضوح نشان داده است تا همچنان معیار ایشان تحت هر شرایطی به عنوان یک معیار بدون نقص در دنیا معرفی شود. دوستان عزیز عرب ها هیچ وقت چشم ما ایرانیان را ندارند و این ما ایرانیان همواره عاشق بذل محبت و توجه آنان هستیم.

مسئله ی مهمتر جریان موجود در آیکوپ است که عده ای از عزیزان در ایران علاقه ی شدید دارند سنگ آن را به سینه بزنند. این به نظر من پاک کردن کامل صورت مسئله است. ما در حالی که در کشورمان این همه نیروی باتجربه رویت هلال داریم ولی بزرگان دلسوز بسیار کمی داریم و چون قدرت اجرائی ما در ایران به علت وجود منیت ها بسیار کم شده است هیچ وقت نمی توانیم این همه پتانسیل را در ایران که کل رصدگران جهان اسلام و غیر اسلام از لحاظ تعداد و تجربه به پای آن نمی رسند را سامان دهیم. لذا آیکوپ که فقط نماد رویت هلال در جامعه اسلامی است و چه آقای عوده و چه رصدگران مشهور آن تبحر چندانی در امر رویت هلال ندارند برای ما وحی منزل می شود. البته بنده معترفم که تلاش های دوستانی در دنیا و جهان اسلام در کار با سی سی دی از ما ایرانیان جلوتر است. چون جوانان ما به خاطر غرور و منیت های برخی از عزیزان در ایران با کمبود امکانات دست و پنجه نرم می کنند و اگر ابزاری نیز باشد برای خواص است. البته سی سی دی در ایران خیلی ناشناخته است و با وجود قابلیت های بسیار هنوز همه ی رصدگران ایرانی عاشق کار با دوربین های سیموس دار هستند. جالب است بدانید من بلاخره بعد از سال ها عضو آیکوپ شدم ولی نه برای ارسال گزارش، بلکه برای دریافت نظرات اعضای این گروه تا بیشتر با دیدگاه های آنان آشنا شوم.

حال بپردازیم به قصه ی آخرین رصد جنجالی جیمز استم :

تحلیل رصد جیمز استم

نمی دانم خوانندگان این مقاله چند بار اقدام به رویت هلال کرده اند ولی کار رصد در رویت هلال بسیار زیبا، هیجان انگیز و پیچیده است. بارها شده به خاطر فقط 1 درجه ارتفاع کمتر هلالی را که قبلاً با چشم دیده بودم دیگر رویت نشده است. یک بار به اتفاق دوستانی در تفرش هلال ماه صبحگاهی رمضان 1424 را نیم ساعت با چشم دیدیم که تاکنون موفق به رویت چنین هلالی نشده ام. آسمان به قدری تمیز بود که هلال در زمان طلوع به سه تکه تقسیم شده بود. آن زمان با خود اندیشیدم که اگر کمان هلال نیم این هلال یعنی 0.50 درصد روشنایی داشت چه بر سر هلال در افق می آمد؟ چگونه می تونستیم این هلال چند تکه را به یکدیگر وصله پینه کنیم تا در آن ارتفاع پایین رویت شود؟

اکنون با رویت جیمز استم که مدعی است هلال را تا ارتفاع 0.6 درجه نیز دیده است و هلالی که تقریباً یک سوم آن هلال نور گرفته است در عجبم که چگونه هلال ایشان در افق باز هم یک تکه دیده شده است!

راستش چند روز پیش که در خدمت استاد ارجمند آقای قاضی میرسعید و دست خوبم آقای نیک طلب و سایر عزیزان هلال جمادی الثانیه را رویت کردیم. زمانی که هلال را در افق پیدا کردم با آن که فاز آن 1.6 درصد بود سخت مشاهده شد. با آن که هلال 14 درجه از افق فاصله داشت ولی قرارگیری ماه در بیشترین اوج یعنی 406 هزار کیلومتر با هلال کاری کرده که کاملاً رنگ پریده بود و حتی زمین تاب آن با دوچشمی هم به سختی دیده می شد! حال آن که افق هم غبار غلیظی نداشت. چگونه آقای جیمز استم هلالی را که تقریباً 5 برابر باریک تر از این هلال بوده و ماه هم در اوج مداری و 400 هزار کیلومتر از زمین فاصله داشته را دیده است؟

سوال: مگر آقای اوده معتقد نیست که ضخامت میانی ماه در رویت هلال تأثیر می گذارد و معیار او بر این اساس بنا نشده است، پس چرا برای ایشان اگر و اما به وجود نمی آید؟ جواب ساده است، ایشان رصدگر نیست و فرق هلال را با ابر نمی داند چه رسد به اوج و حضیض!

اشتباه در محاسبات

برایم جالب است که شخصی مثل جیمز استم آن قدر دست پاچه می شود که یادش می رود محاسباتی را که برای آیکوپ می فرستد لااقل کمی چک کند که درست باشد. محاسبات ایشان به هیچ وجه با طول و عرض جغرافیایی که دادند مطابقت ندارد و چند دقیقه متفاوت است.

بررسی پارامترهای موثر در رویت هلال جیمز استم

یک نگاهی به پارامترهای هلال بی اندازیم خواهیم دید که ارتفاع ماه به قدری کم است که اصلاً نمی توان متوجه شد که در آن نور شدید افق چه چیزی دیده شده است. هلالی با آن باریکی چگونه در مکث 24 دقیقه دیده می شود؟ دوستانی که به راحتی نظر می دهند آیا هلالی باریک تر از فاز 0.60 درصد دیده اند؟ راستش من ندیده ام ولی تا فاز 0.65 را که دیده ام می توانم حدس بزنم کمتر از این چقدر هلال باریک و بحرانی است.

تأثیر ابعاد وسیله رویت هلال

به یاد دارم که عده ای از دوستان در خصوص رویت پذیری خود ابعاد وسیله رصد را ذکر می کنند. برای مثال همگی این عزیزان معتقد بودند که برای هلال بسیار باریک حتی به اپتیک های بیش از 20 سانتیمتر برای رویت هلال نیاز است حال چگونه می توانیم با یک تلسکوپ 8 اینچ هلالی را با فاز 0.34 درصد و ارتفاع زیر 4 درجه ببینیم؟ دوستانی که با تلسکوپ به خصوص اشمیت- کاسگرین کار کرده اند، همگی می دانند که Focal Reducers در یک تلسکوپ بستگی زیادی به نحوه ی جمع آوری نور توسط آن دارد. با این حال این عدد در تلسکوپ های اشمیت- کاسگرین تقریباً 12 است. یعنی تلسکوپ شما مناسب عکاسی و حتی رصد با کیفیت از اجرام اعماق آسمان نیست.فقط تنها مزیت کانون بالای این گونه تلسکوپ ها و کاهش طول لوله برای حمل و نقل راحت آنها است. پس چگونه می توان با چنین تلسکوپی هلالی به این باریکی را دید؟

به نظر می رسد که ایشان صبح روز قبل تلسکوپ خود را الاین کرده و سپس پارک کردند. با این حال ایشان هیچ اشاره ای نکردند که تلسکوپ را اگر پارک کردند چگونه با دقتی وصف ناپذیر هلال در مرکز کادر قرار می گیرد؟ تا جایی که اطلاع دارم تلسکوپ ایشان 8 اینچ سلسترون است که البته به نظر پایه و اپتیک آن قدیمی می آید. اگر باز نسل جدید این تلسکوپ ها (cpc) بود می توانستیم بگوییم که پایه دقت بسیار بالایی دارد. با این حال ایشان هیچ اشاره ای به کم و کیف تنظیم تلسکوپ نکردند و در ایران رصدگر برای روش های تنظیم تلسکوپ یک اقرارنامه می نویسد و باز هم بعضی ها در رویت او شک دارند. ولی ما فکر می کنیم جیمز استم یک ابررصدگر است که با یک اشاره هلال ماه درون تصویرش قرار می گیرد.

لیبراسیون هلال جمادی الاول

بحث لیبراسیون ماه که چندسالی است که بین رصدگران هلال بسیار مورد توجه قرار گرفته است در این هلال بایستی بررسی شد به یاد دارم که عده ای از دوستان بسیار زیاد به لیبراسیون هلال صفر 1427 که رکورد جدایی زاویه ای در آن شکسته شد تأکید داشتند که این هلال لیبراسیون بسیار مناسبی دارد.من از همان دوستان تقاضای عاجزانه دارم تا نگاهی به لیبراسیون هلال جیمز استم بی اندازند و ببینند که اوضاع کمان هلال به چه شکل است. خداوکیلی آیا کمان هلال با آن چه که تاکنون رویت شده شباهت دارد؟ چگونه با تلسکوپ 8 اینچ می توان کمان تکه پاره ای را یک تکه رویت کرد ان هم با اندازه 60 درجه !؟

ضمناً هلال های مشابه زیادی حتی در هوایی بسیار مطلوب و زمانی که در اوج بوده دیده نشده است و هلال حتی یک لحظه هم خودش را نشان نداده است. چگونه می توانیم دیده های خودمان در ایران را وانهیم و ادعاهای واهی آقای استم و امثالهم را در خارج از کشور به راحتی بپذیریم؟

تصاویر لیبراسیون های هلال های فوق را در زیر ملاحظه نمائید و انصافاً برای یکبار هم شده کلاه خو را قاضی کنید.

 

 
 
 
 
 
 
 

هلال های رویت نشده با رنگ قرمز مشخص شده اند

نتیجـــه:

خیلی خودمانی بگویم: جیمز استم یا هلالی ندیده است و همه ی ما سر کار هستیم و یا اگر هم دیده است باید رصدش را سال ها در آب نمک بخیسانید که سایرین بتوانند هلالی را در این نواحی ببینند. مطمئن باشید این گونه رصدها با موشکافی خاصی توسط منابع صرفاً معتبر بررسی می شود و مانند بعضي ایرانی ها و غير ايراني ها با چشم بسته پذیرفته نمی شود. هرگونه اظهارنظر زودهنگام و مثبت درباره رصد ایشان بسیار عجولانه و غیرحرفه ای است و به نظرم اعتبار علمی بعضی از عزیزان را در داخل و خارج ایران زیر سوال می برد. پس عزیزان طوری برخورد نکنید که در خارج کشور فکر کنند چیزی از مسائل علمی رویت هلال نمی دانیم.

بر عکس حرف بعضی از دوستان داخل کشور، رویت هلال به هیج وجهي امر شخصی نیست. زمانی شخصی است که رصدگر گزارشی منتشر نکند و اگر منتشر کرد آن را در معرض دید و قضاوت سایرین قرار داده و همگی در بررسی آن مسئولیم.

مطمئن باشید که جدول رکوردهایی که سال ها پیش در اسکای اند تلسکوپ چاپ شده به قوت خود باقی خواهد ماند و اگر خارجی ها مثل ما طرز تفکر داشتند رصدهای مشکوک که هنوز مورد پذیرش واقع نشده بسیار است به مانند رصد اقاي دان پيرس كه با جدايي زاويه اي 7.35 با چشم غير مسلح دارد !!و اسكاي اند تلسكوپ قبول نكرده و اقاي اوده در جدول ركوردها گذاشته جرا چون اقاي شفر گفته شفري كه تحليل رصدي اش توسط خيلي از همكارانش رد شده ، كدام رصدگري مي پذيرد رصد اقاي دان پيرس با چشم غير مسلح ديده مي شود ؟. فقط متأسفم زمانی که استاد ارجمند آقای قاضی میرسعید هلال رجب 1423 را شخصاً دیدند بسیاری در ایران رویتشان را نپذیرفتند با دیده ی شک و تردید به آن می نگریستند ولی ما ایرانیان مرده پرست و خارجی پرست هستیم و اگر تلاش های ایشان در مراودات بین المللی نبود اکنون نه رصد ایشان، بلکه رصد آقای موحدنژاد و گیاهی و همچنین رصد گروهی صفر 1427 پذیرفته نشده بود. پس ما ارتباطات بین المللی ضعیفی نداشته ایم فقط مشکل اینجا است که سایر عزیزان سعی نکردند با دنیا ارتباط برقرار کنند و وقتی آیکوپ را یک منبع مرجع بی المللی می دانیم و شرکت در کنفرانس چندسالانه ی آنها برایمان افتخار است بیشتر از این از ما انتظار نمی رود.

پس از قدیم بی راه نگفتن یک سوزن به خودمان بزنیم یک جوالدوز به مردم

با احترام

علی ابراهیمی

عضو گروه غیرحرفه ای رویت هلال و مسئول بخش تقویم و رویت هلال مرکز نجوم آستان حضرت عبدالعظیم (ع)

6 اردیبهشت 1391

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .