پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : دوشنبه مورخ 26 مهر 1400 هجری شمسی ، مطابق با 11 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 18 اکتبر 2021 میلادی

پيش بينی رؤيت پذيری هلال شوال 1431بر اساس مدل مثلثی

 

1-     مقدمه:

موعد رصد هلال شوال 1431 روز پنجشنبه 18 شهريور 1389 می باشد. اين هلال به علت ارتفاع کم اما فاز بالا در هنگام غروب خورشيد، جزء هلال هايي است که تا کنون رصد نشده اند. برای همين است که کارشناسان مجبورند پيش بينی اين هلال را بر اساس مدل های و معيارهای رياضی به صورت برونيابی (extrapolation ) از رصدهای نزديک به آن داشته باشند. لذا هر گونه رؤيت اين هلال خصوصاً رؤيت با چشم غير مسلح، می تواند در تصحيح معيارهای رؤيت پذيری استفاده شود. در اينجا پيش بينی رؤيت پذيری را بر اساس مدل مثلثی با سه پارامتر اختلاف ارتفاع و اختلاف سمت هلال و خورشيد و ضخامت بخش ميانی (ارائه شده در سومين همايش رؤيت هلال و تقويم- 14/6/1386) انجام خواهد شد. نتايج اين مدل دارای دو پيش بينی مجزا به صورت زير می باشد:

 

2-     رؤيت پذيری هلال شوال قبل از غروب خورشيد:

بر اساس مدل مثلثی زمانيکه مقدار پارامتر ir-m به مقدار 10 و بزرگتر می رسد، امکان رؤيت با تلسکوپهای بزرگتر از 10 اينچ امکان پذير است. محاسبات برای مرکز ايران (طول 53:41:11 و عرض جغرافيايي 32:25:43) طبق نمودار زير نشان می دهد اين هلال از ساعت 11 (ساعت رسمی) با تلسکوپ بزرگتر از 10 اينچ قابل مشاهده می باشد. به تدريج وضعيت رؤيت پذيری بهتر شده و در ساعت 16:47 به بهترين وضعيت می رسد. در اين لحظه امکان رؤيت اين هلال با دورين های دوچشمی معمولی در حد گشودگی حداقل 50 ميليمتر وجود دارد. برای بقيه نقاط ايران نيز به صورت مشابه اين هلال از قبل از ظهر با تلسکوپ و در بعد از ظهر با دوربين دوچشمی معمولی قابل مشاهده می باشد. البته رؤيت هلال در حضور خورشيد مشکل و نياز به تجربه رصدی می باشد و پيش بينی فوق برای زمانی است که آسمان شفاف و بدون غبار باشد. لذا رؤيت این هلال در ارتفاعات بالاتر از 3000 متر به شرط صاف بودن آسمان، می تواند موفقيت بيشتری را داشته باشد.

 

 

نمودار تغييرات پارامتر ir-m به زمان در روز 18/6/1389 در مرکز ايران بر اساس مدل مثلثی

 

 

3-     رؤيت پذيری هلال شوال بعد از غروب خورشيد:

هنوز هيچکس نمی تواند با يقين بگويد با کم شدن ارتفاع هلال، نياز به چه مقدار افزايش درخشندگی آن می باشد تا هلال رؤيت شود. اين موضوع همان مشکل هلال شامگاهی شوال 1431 می باشد. نقشه زير نتايج پيش بينی رؤيت پذيری اين هلال را بعد از غروب خورشيد نشان می دهد. در اين نقشه از خط واصل بيرجند به ديهوک به پاوه (در کردستان) تا جنوب ايران، امکان رؤيت هلال با چشم غير مسلح پيش بينی می شود. اما رؤيت هلال برای نقاط بالاتر از اين خط تا مناطق مرزی شمال ايران، با دوربين های دوچشمی معمولی (گشودگی حداقل 50 ميليمتر) امکان پذير خواهد بود.

 

 
 

نقشه خطوط رؤيت پذيری هلال شامگاهی شوال در 18/6/1389 بر اساس مدل مثلثی

 

البته تجربه رصدی و شفاف بودن آسمان برای رؤيت پذيری هلال دو شرط اساسی می باشد. در هر صورت رؤيت هلال شامگاهی شوال با چشم غير مسلح در ايران می تواند به علت ارتفاع و مکث پايين دارای پارامتر رکوردی باشد. لذا تيزبين ها و رصدگران با تجربه منتظر رسيدن موعد اين رصد بوده و از هم اکنون در حال برنامه ريزی می باشند. ضمناً در اين رصد می توان از سياره زحل به عنوان يک جرم راهنما استفاده کرد.

 

سيد قاسم رستمی

عضو هيئت علمی گروه مهندسی نقشه برداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تفت

و دبير کميته علمی ستاد استهلال دفتر رهبری

 

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .