پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : دوشنبه مورخ 26 مهر 1400 هجری شمسی ، مطابق با 11 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 18 اکتبر 2021 میلادی

بررسي مجدد مقارنه هاي زمين مركزي و مكان مركزي

به نام خداوند جان و خرد

دوست و استاد گرامي جناب اقاي بوژ مهراني با عرض سلام و احترام .

اينجانب بسيار خوشحالم و خداوند بزرگ را شاكرم اگر حتي يك جمله از عرايضم كمكي باشد براي رفع چالش هاي فكري شما البته به تعبير جنابعالي ، والبته به تعبير من بحث و گفتمان كه در نهايت همين مطالب و گفتگوها است كه مي تواند راه گشاي خيلي از مسائل پيش امده در چند سال اخير باشد .

جناب اقاي بوژ مهراني اينجانب در نامه قبلي چند پرسش برايم پيش امد و بيان كردم فكر مي كردم در جوابيه شما اشاره اي به ان خواهد شد ، ضمن اينكه پيشنهاد مي كنم در پاسخ به نامه من سريع تصميم نگيريد ، اكثر سوالات شما را كه قبلا پرسيده ايد پاسخ داده ام لذا تكرار ان يا تغيير جزيي در محتواي ان در ماهيت امر تفاوتي ايجاد نمي كند جز دور شدن از اصل موارد بيان شده ، پيشاپيش از همكاري شما صميمانه ممنونم.

اما در مورد سوال اول ، سوال شما را با يك مطلبي كه شما مثال زديد اغاز كنم شايد من نتوانستم منظورم را خوب بيان كنم ، من عرض كردم رصد اقاي ويكتور و اقاي باخ را ببينيد يكي با دوربين دو چشمي متوسط و ديگري با تلسكوپ 12 اينچ رصد كرده اند هر دو رصد گر نيز دو هلال تقريبا شبيه به هم را رصد كردند كه اختلاف زيادي با هم ندارند حالا ببينيم كدام رصد ارزشمند تر است ، البته ان كسي كه رصد سخت تري را انجام داده ، پر واضح است كه اقاي ويكتور رصد سختري را انجام داده چون با ابزار ضعيف تري هلال ماه را ديده اگر به جدول ركوردها كه اينجانب تنظيم كرده و شما از ان مطلع ايد توجه فرماييد تفاوت خيلي زيادي بين ان دو هلال نيست ، ( رصد شماره 11 و رصد شماره 15 جدول ).

هر چند كه متن قرمز رنگ بالا در نامه قبلي نبود اما واضح بود منظور من قياس دو رصد تقريبا شبيه به هم با پارامترهاي بسيار نزديك اما با ابزاري متفاوت است ،  نه با ان تفاوتي كه جناب عالي مثال زديد.
فرموده ايد: اين كار براي سن هلال امكان پذير است و ميتوان همان تعريفي كه از سن هلال شد را براي هر سه نوع رصد شامگاهي ، صبحگاهي و هلال در روز بكار گرفت و بدليل استقلال ركوردگيري سن هلال از ساير پارامترها ، ركوردهاي سن هلال در هر سه نوع رصد را ميتوان با هم مقايسه كرد.

جناب بوژ مهراني براي من مطلب مطرح شده بالا از طرف جناب عالي بسيار مهم است شما فرموديد همان تعريفي كه از سن هلال شد .

 منظورتان كدام سن است سن زمين مركزي يا سن مكان مركزي ؟

اگر منظورتان سن مكان مركزي است بايد عرض كنم بر گشتيم به همان حرف اول كه در نامه هاي قبل بطور مفصل در مورد ان صحبت كردم. در ضمن استنباط من اين است كه حضرت عالي به پارامتر سن هلال توجه خاصي را مبذول داشته ايد چون  فرموده ايد  ( اما پارامتر سن هلال ، از ساير پارامترها متفاوت است و ميتوان آن را مستقلا" و به تنهايي ركوردگيري كرد. حسن ركوردگيري مستقل اين است كه ميتوان تعريف استاندارد و يكساني براي آن ايجاد كرد كه در موارد متعدد ، كاربرد يكساني داشته باشد. اين كار براي سن هلال امكان پذير است ) ايا اين بدان معني است كه پارامتر جدايي زاويه اي در اولويت دوم قرار گرفته ؟ چون به ياد دارم پس از رصد هلال صفر در كرمان چون جدايي زاويه اي هلال ماه از 7.30 به 7.18 رسيد و اولين نفر جناب اقاي شريفي با تلسگوپ 14 اينچ ديدند و اينجانب نيز در كنار گروه بودم و هلال را ديدم، شما جدايي زاويه اي را به عنوان يك ركورد مطمئن  براي رويت هلال ماه بيان داشتيد  نه سن ماه را ، ايا در اين زمينه استنباط من درست است ؟ و شما در تصميم خود تجديد نظر كرديد؟ البته اينجانب معتقدم كه سن هلال در روز با سن هلال شامگاهي فرق اساسي داشته مثل رويت با چشم و با ابزار كه سن انها با هم يكسان نيست و نمي توان انها را با هم مقايسه كرد.

فرموده ايد : ميخواهم مثال و پرسشي را با استفاده از موضوع آشكار سازي مطرح كنم. فرض ميكنيم هلال ماه داراي عرض دايرة البروجي 5 باشد. رصدگري تصميم ميگيرد اين هلال را آشكار سازي نمايد. او سه عكس از هلال ميگيرد ؛ عكس اول 1 ساعت قبل از يكي شدن طول دايرة البروجي ماه و خورشيد ( مقارنه ي مكان مركزي ) ؛ عكس دوم در زمان مقارنه ي مكان مركزي و عكس سوم يك ساعت پس از مقارنه ي مكان مركزي. در عكس اول ، هلال پردازش شده ، چپ نگاه ، در عكس دوم سر بزير و در عكس سوم راست نگاه خواهد شد. در عكس اول هلال در لبه ي غربي ماه شكل گرفته است ، در عكس دوم در لبه جنوبي و در عكس سوم در لبه ي شرقي. آيا با وجود اين تفاوتها ، ميتوان گفت كه عكس اول هلال پير و عكس سوم هلال جوان ماه را‌ آشكار كرده است؟

جناب مهراني مي توانم از جناب عالي سوالي بكنم ؟ بر چه مبنايي يك ساعت مانده به مقارنه يا در زمان مقارنه ، يا يك ساعت از مقارنه گذشته اشكال هلال به ان صورتي كه شما فرموديد خواهد بود ؟ ايا مطمئنيد در لحظه مقارنه هلال ماهي با عرض دايره البروجي 5 درجه حتما بالاي ماه قرار دارد و اگر فردي با سي سي دي انرا اشكار ساخت حتما سر به زير خواهد بود ؟ يا يك ساعت قبل از مقارنه چپ نگاه و يك ساعت بعد از مقارنه راست نگاه ؟ ايا يقين داريد؟ .

توضيح محتصري در اين زمينه عرض مي نمايم ، در لحظه مقارنه در يك جاي دنيا هلال و ماه با هم در حال طلوعند ، با فاصله اي كم ( بستگي به عرض دايره البروجي دارد ) ودر يك جاي ديگر دنيا به هنگام غروب خورشيد ماه نيز در نزديكي خورشيد قرار دارد، و در بقيه نقاط دنيا يا بين روز است يا در شب .

 مقارنه ها مي توانند  شرقي – غربي – يا شمالي باشند براي عرض مثبت و براي عرض منفي مي تواند شرق – غربي – جنوبي باشد و هيچ قاعده اي نيست كه در يك ساعت قبل از مقارنه ماه چپ نگاه يا يك ساعت بعد سر به زير باشد و بعيد مي دانم در ظرف دو ساعت هلال ماه از سمتي از خورشيد به سمت ديگر ان رفته و سه شكل مختلف براي فردي كه مي خواهد اشكار سازي بنمايد فراهم گردد، چون هم زمان زمين به دور خود و خورشيد نيز در اسمان در حركت است ، من سالها قبل در مورد لحظه هاي مقارنه بررسيهايي انجام داده ام ، بنا به پيش فرض جناب عالي هلال 5 درجه عرض مثبت دارد پس به هنگام طلوع در نيم كره شمالي در سمت چپ خورشيد قرار دارد و در هنگام ظهر مي تواند هر سه حالت را داشته باشد و در هنگام غروب با خورشيد سمت راست خورشيد قرار گرفته باشد ، بنابر اين نمي تواند ان پيش فرض درست باشد ، اما فرض مي كنيم كه اين امكان وجود داشت .

 دوست گرامي من كه در اين چند نامه عرض كردم مقارنه مكان مركزي اصول و ساختار ش همينطور است كه مشكلات عديده اي را به وجود مي اورد از جمله همين مثالي كه جناب عالي زديد ، حال شما به مطلب من توجه كنيد همين مثالي را كه زديد با سن زمين مركزي محاسبه كنيد خواهيد ديد اب از اب تكان نمي خورد و سن هلال پير را حتي با يك دقيقه مانده  به مقارنه و سن هلال جوان را با يك دقيقه پس از مقارنه مشخص مي كند به همين راحتي  . ودر اشكار سازي نيز فرد مورد نظر سر در گم نمي شود ، ضمنا براي دوستاني كه شايد نامه هاي قبل را نخوانده اند عرض مي كنم اينجانب معتقدم سي سي دي امواج غير مرئي را اشكار سازي مي كند هلالي نمي بيند چون هلالي تشكيل نشده و نور تشكيل شده هلال يا همان بخش درخشان ماه نور مرئي و قابل رويت به وسيله چشم انسان است .

جناب بوژمهراني باور بفرماييد علم مكانيك سماوي به قدري پيشرفت كرده كه دانشمندان جهان اگر مقارنه مكان مركزي را مقدم به زمين مركزي مي دانستند صد البته اين كار را مي كردند ، البته انوقت اپولوي ارسالي به ماه عوض نشستن بر سطح ماه در فضا سرگردان ميشد !!! چون محاسبات براي پرواز و نشست برسطح ماه نيز از قواعد متعددي پيروي مي كند از جمله مركز به مركز .

 يك مثال ديگر مي زنم اگر متقاعد نشديد به اين فكر مي افتم كه چرا شما قوانين ساده اما دقيق را نمي پذيريد و در انموقع فقط مي توانم بپرسم اشكال مكان مركزي را حد اقل با 8 مثال عرض كردم شما نيز به همين تعداد حتي نصف ان ايراد محاسبه زمين مركزي را بيان فرماييد .

 اما مثال دوم فرض كنيم فردي در كانادا هلالي را مي خواهد رصد كند او از مقارنه مكان مركزي استفاده مي كند پس يك نقطه در سطح زمين ( كانادا )– يك نقطه در مركز ماه و يك نقطه در مركز خورشيد وبا وصل نقاط يك مثلث بوجود مي ايد ، عرض دايره البروجي ماه نيز مثبت 5 درجه است ان فرد 6 ماه رصد هلال ماه از همان مكان انجام مي دهد و چندين مثلث به هنگام مقارنه بوجود مي ايند ايا اين مثلت هاي تشكيل شده  بر هم منطبقند يا خير ؟ در زمين مركزي چطور ايا اين يكي مثلثها بر روي هم منطبقند يا خير،اميد وارم پاسخ خود را در مورد عيوب مقارنه مكان مركزي گرفته باشيد.
در مورد سوال اخر شما عرض كردم بايد معيار مبناي رويت را براين گذاشت كه تقريبا افق ما مناسب رصد هلال ماه و بخصوص براي هلال ماههاي بحراني باشد ،هر چقدر هوا بهتر باشد كار رصدي نيز بهتر انجام مي شود بديهي است همانطور كه در نامه هاي قبل عرض كردم ملاك تجربه رصدي است نه برون يابي براي همين است كه صرف برون يابي بدون تجربه رصدي  ما نمي توانيم معيار دقيقي را ارائه دهيم اما اگر هلالي با جدايي زاويه اي 7 درجه رويت شد حتما مي توان حد دانژون را كمي كمتر دانست چون به هر حال ميزان الودگي هرچند جزيي مي تواند به نسبت الودگي اثر كذار باشد.

در پايان اين نامه چند موضوع را مطرح مي نمايم .
1- زماني مي توانيم از يك قانون نجومي صرف نظر نماييم كه قانون دوم تكميل تر – و بدون در دسر باشد و براي موضوع مكان مركزي اگر فردجواني بخواهد لحظه مقارنه را براي ابعاد 1000 هكتاري براي يك ماه را در اختيار جها نيان قرار دهد به سن كهولت رسيده .
2- مقارنه  يا همان قران نيرين همان تعريفي است كه شما فرموديد  ( برابر شدن طول دايرةالبروجي ماه با خورشيد ) كه البته بايد تكميل تر كرد و كلمه مراكز را نيز به ان اضافه نمود، حتي مي توان گفت اختلاف طول سماوي ظاهري ماه وخورشيد وقتي كه به صفر مي رسند ، يا هم راستا شدن يا قرار گرفتن مراكز خورشيد ، ماه و زمين بريك  صفحه ، تمام اين تعاريف قديمي است ، و من در جايي نديدم كه براي مقارنه تعريف جديدي بيان شده باشد نه درعلم هيت قديمي و نه در علم نجوم جديد به تعبيرحضرت عالي.
3- يادم مي ايد سالها پيش مقاله اي را مي خواندم اگر يادم نرفته باشد مضمون ان اين بود كه البرت انيشتن ايرادي به محاسبه نيوتون گرفته بود دال براينكه محاسبه جابجايي حضيض مدار عطارد حدود 42 ثانيه خطا دارد به انيشتن گفتند اين گوي و اين ميدان و انيشتن اثبات كرد كه نيوتون در محاسبات خود اشتباه كرده ، حال حرف اينجانب اين است اگر اشكالاتي بر زمين مركزي است بيان فرمايد ودر عوض محاسن مكان مركزي را نيز با استدلال بيان نماييد، همانطور كه انيشتن اين كار را كرد اين گوي و اين هم ميدان.

يا حق .
       با عرض ادب و احترام : سيد محسن قاضي مير سعيد.
       تهران 19 خرداد 1387

 

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .