پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : دوشنبه مورخ 26 مهر 1400 هجری شمسی ، مطابق با 11 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 18 اکتبر 2021 میلادی

پاسخ آقاي قاضي مير سعيد به مقاله ي آقاي حسن زاده

 

براي مشاهده مقاله آقاي حسن زاده بر روي اينجــــــا كليك كنيد

جناب آقاي حسن زاده ;

با سلام و احترام

مقاله ارسالي شما ، در مورد اينكه "آيا مي توان هلال ماه را در زمان مقارنه رويت كرد؟" را خوانم و از مطالب ارزشمند ان استفاده نمودم. ضمن تشكر از جنابعالي چند نكته به ذهنم رسيد كه در چند قسمت به ان مي پردازم. در قسمت اول سعي شده مطالب مربوط به مقاله ارسالي شما باشد و در قسمت دوم و سوم که بهزودی ارئه خواهد شد نكاتي است كه مايلم دوستان و رصدگران ارجمند ان را مطالعه فرمايند.
 
 
در مقاله آمده است که  آقاي مك نالي حد دان‍ژون را 5 درجه ميداند. البته همانطور كه آقاي مك نالي حد رويت را 5 درجه مي داند كپلر نيز حد رويت هلال ماه را 5 درجه ميدانست ، خود شما نيز در مقاله اشاره كرده ايد كه حد رويت را 5 درجه مي دانيد و شايد افراد ديگري نيز همين حد يا كمي كمتر يا بيشتر از ان را قبول داشته باشند .

 با كمال احترام ، مايلم نقطه نظرات شخصي خودم را در مورد اين مطلب بيان كنم .

اندره دانژون طی تحقیقاتی که روی اندازه طول کمان و جدای زاویه ای ماه از خورشید انجام داد به این نتیجه رسید که برای فاصله زاویه ای برابر یا کمتر از 7 درجه، طول کمان ماه صفر است. بدین معنی که عوارض و پستی و بلندی های موجود در ماه  به هنگام تابش نور خورشید در سطح ماه سایه انداخته و مانع از تشکیل هلال می شوند از اینرو از دید ناظر زمینی هلالی تشکیل نشده تا بتوان ان را با چشم مسلح و یا غیر مسلح رویت کرد  Danjon  1936 )) ، اما ایا به واقع این چنین است هیچ قسمتی از سطح ماه روشن نیست؟  ایا در تمام مواقع این گفته صحت دارد و حکم ان قطعی است یا نه در بالای جو وضع فرق می کند ؟

در 12 نوامبر سال 1966 سفینه یا موشکی به فضا پرتاب شد که دوربین مستقر در ان توانست پس از حدود 2 ساعت از مقارنه و یا اگر دقیق تر بگوییم پس از 2 ساعت و 16 دقیقه و 18 ثانیه، 3 نقطه روشن از هلال ماه نو شعبان را ثبت کند ، ان زمان جدایی زاویه ای ماه ازخورشید 1 درجه و 15 دقیقه بود و طبق محاسبه فاز ما 0001/0 درصد و طول دایره البروجی ماه و خورشید به 1 درجه هم نمی رسید اما همانطور که گفته شد ،3 نقطه روشن اما ضعیف به ثبت رسید. پس می توان نتیجه گرفت حد تجربي دانژون رصد در سطح زمین و از دید ناظر زمینی است نه در خارج از اتمسفر و در فضا و كم لطفي است اگر فکر کنیم اندره دانژون استاد مکانیک سماوی از این موضوع بی اطلاع بوده است.

آقاي برادلي شفر و آقاي فتوحي در سال 1988 تحقيقاتي را انجام دادند و در ان تحقيقات مطرح كردند كه حد دانژون را 7 درجه نمي دانند بلكه حد دانژون7.30 است با اين تفاوت كه آقاي شفر معتقد است هلال ماه با جدايي 7.30 قابل رويت است و هيچ فرقي بين چشم مسلح و غير مسلح ندارد، بدين معني كه چشم انسان سالم مي تواند هلال ماهي را با جدايي زاويه اي 7.30 رويت كند. آقاي ويونگر از تحليل گران رويت هلال ماه در تحقيقاتي كه به عمل اورده مي گويد، شفر در مطالعاتي كه در اين سالها بر روي صدها رصد انجام داده مرتكب خطا يي فاحش شده، از جمله به شدت رصد آقاي پيرس با چشم غير مسلح در تاريخ 25 فوريه 1990را زير سوال برده، رصدي كه آقاي اوده نيز به رويت ان به تازگي صحه گذاشتند. دكتر ملك پور استاد نجوم و از تحليل گران ايراني معتقدند برادلي شفر در مورد حد رويت هلال ماه و همچنين تاييد رصد آقاي پيرس و تعداد ديگري از رصدها دچار اشتباه شده و اصولا حد دان‍ژون شايد در سطح حدود 7 باشد اما در خارج از جو نيز ايشان همان نظري را دارند كه نگارنده دارد.

در مقاله ارسالي ذكر شده يك منجم و عكاس آلماني توانسته به كمك پردازش چندين عكس با سن بسيار كم از هلال ماه در روشنايي روز گرفته و با جدايي كم و سن كم آن را اشكار كند.

اگر دقيق تر مشخص مي شد که :

الف) با چه دستگاه وقدرتي فيلمبرداري شده ؟

ب ) عكس مربوط به چه هلالي بوده ودر چه زماني اين عكس گرفته شده ؟

ج ) طول كمان چقدر است ؟

و چند سوال ديگر شايد بهتر مي شد ارزيابي دقيق تري را داشته باشيم هر چند كه جنابعالي ادرس منبع عكس ها را داده ايد.

امروزه هم از نظر شرعي و هم از نظر عرفي رويت هلال شامگاهي بعد از غروب خورشيد ارزش و هيجان ديگري دارد و تقريبا ، هم متخصصان و هم مردم عادي به ان عادت كرده و معتقدند هلال را بايد با چشم غير مسلح و يا مسلح رويت كرد ،هر چند كه رويت هلال در روز و ديدن هلال در روشنايي روز نيز از هيجان و تكنيك خاصي برخوردار است و بايد به ان بها و اهميت داد. اما پردازش و يا استفاده از سي سي دي و تكنولوژي هاي جديد كه از نديده، ديده مي سازند شايد در مرحله هنر و تكنولوژي زيبا باشند اما شرط لازم و كافي را براي اثباث نظريه ويا حد رويت ندارند. اگر كسي توانست با تكنولوژي ماوراي چشم انسان يا ابزار غيرمتعارف، هلالي را اشكار كند كار زيباي را انجام داده اما نمي توان گفت چون با سي سي دي يا فلان ابزار هلالي با سن 5 ساعت اشكار شده پس مي توان ملاك حد رويت را 5 ساعت بعد از قران دانست گر چه در سطور قبل گفته شد 3 نقطه روشن حدود 2 ساعت بعد از قران در خارج از اتمسفر ديده شده، ان هم با كشيدگي كمي كمتر  از يك درجه و 15 دقيقه. ايا در سطح زمين در شرايط بسيار عالي و مناسب ميتوان با ابزار متعارف ان را ديد؟ كه در ذيل مقاله به ان نيز خواهيم پرداخت .

اينجانب بارها اعلام كرده ام براي رصد هلال ماه، هم مي بايستي نحوه محاسبات را فرا گرفت و هم فنون رصد را. اين دو در كنار هم قابليت ان را دارند كه يك رصد مطمئن و زيبا را داشته باشيم.

 يك تحليل گر هلال ماه مي بايستي تا حدودي به علم فيزيك و رياضيات  اشنا باشد، همچنان كه يك رصد گر مي بايستي تا حدودي تجارب رصدي – آشنایي با ابزار و بخصوص مكان يابي را بداند و از تلفيق اين دو، يك رصدگر مي تواند هم تحليل مناسبي داشته باشد و هم رصد خوبي. اما من نكته مهمي را مي خواهم به ان اضافه كنم و آن داشتن حداقل اطلاعات در مورد ديد چشم انسان در زمان هاي مختلف شب – روز و بينابين، براي اگاهي از خط بين ديدن و نديدن است( در مورد ساختمان چشم و ديد ان در قسمتهاي بعدي مقاله صحبت خواهيم كرد ). داشتن حداقل اطلاعات در اين زمينه مي تواند كمك بزرگي در راه پيدا كردن يك معيار صحيح و كامل در مورد رويت هلال ماه باشد.

 من از آقاي شفر مي پرسم وقتي ايشان حد رويت را 7.30 دانستند و فرقي هم بين چشم مسلح و غير مسلح ندانستند ايا از علم پزشكي نيز سود بردند يا خير؟ اگر سود بردند چرا تغيير عقيده ندادند واگر نبردند مشورت با چند متخصص نه تنها ايرادي ندارد بلكه تلفيق چند علم مثل فيزيك – رياضيات – و پزشكي ارزش كار را چند برابر مي كند هر چند شايد ايشان اين كار را كرده اما سخني از ان نبرده تا من و امثال من را مات و مبهوت نگهدارند ! آقاي شفرخودشان  تعداد كمي رصد داشته اند و از رصد صدها رصدگر استفاده نموده ضمن اينكه با مطالعه وبرون يابي به اين نتيجه و معيار رسيده اند ، اينجانب به نظر ايشان احترام مي گذارم هرچند كه موافق نظرايشان نيستم.

بعد ازمقارنه به طور متوسط در هر 2 ساعت يك درجه به جدايي زاويه اي ماه اضافه خواهد شد. سوالي براي من مطرح است و ان اينكه پس چرا زماني كه عرض دايره الروجي ماه در زمان مقارنه 5.3 درجه است 10 ساعت بعد كه مي بايستي 5 درجه به كشيدگي اضافه شود با ان 5.3 مي شود 10.3 و اين كشيدگي براي رويت با چشم غير مسلح مناسب است به فرض اينكه ماه در حضيض و ارتفاع مناسبي نيز داشته باشد ، ايا تا به حال شنيده شده شخصي با 10 ساعت عمر ماه از مقارنه و عرض دايره البروجي 5.3 هلالي را با ابزار ديده باشد؟ چه رسد با چشم غير مسلح! البته من اين جواب را مي داندم اما اگر ما فقط به عرض ماه توجه كنيم حتي اگر در لحظه مقارنه به فرض عرض ماه 7 درجه هم با شد اثراتي از هلال را نيز در سطح زمين نخواهيم ديد.

در اخر آيا قبول داريد هر چه طول مسير نور در داخل جو بيشتر باشد نور كمتري به ناظر ميرسد و در افق نيز طول مسير بيشتر از سمت الراس است؟ ضمن اينكه ضخامت جو بيشتر از سمت الراس مي باشد.  پس جاي تعجب نيست كه هنوز نتوانسته اند اين اشكار سازي را در خط افق داشته باشند از طرفي من هنوز معتقدم با جدايي كمتر از 1.30هم ممكن است اثري از هلال ظاهر شود اما اين اثر داراي حد روشنايي است كه مي بايستي بيش از 350.000 كيلومتر راه را طي كرده و به سطح زمين برسد و به نظرم بعيد است بخش درخشان هلالي به اين كمي  حتي با ابزار متعارف امروزي ديده شود .

از حوصله اي كه به خرج داديد سپاسگزارم .


پايان قسمت اول .....


با تجدید احترام، سید محسن قاضی میرسعید

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .