پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : دوشنبه مورخ 3 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 18 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 25 اکتبر 2021 میلادی

تفاوت آشكار نظر معيارها در رويت هلال صبحگاهي جمادي‌الثاني 1428

 

با سلام خدمت دوستان پرتلاش رويت هلال

چندي پيش نگاهي به هلال‌هاي فصل تابستان انداخته بودم كه با هلالي روبه‌رو شدم كه تفاوت آشكار معيارهاي رويت‌پذيري را در تعيين حد دانژون نشان مي‌داد. در پاسخ آقاي رستمي به مباحث مطرح شده در سايت هلال ماه به بحث جالي در مورد اشكالات رياضي معيارهاي محمد شوكت اوده و دكتر برنارد يالوپ اشاره شده بود. اگر نگاهي به اين معيارها بي‌اندازيد خواهيد ديد كه تقريباً عكس يكديگر عمل مي‌كنند. معيار يالوپ در عرض جنوبي ماه داراي اشكالات رياضي طراحي يك معيار است، به‌طوريكه در دو رويت شامگاهي ذيقعده 1426 توسط آقاي بوژمهراني و صبحگاهي ذيحجه 1427 توسط آقاي قاضي‌ميرسعيد كاملاً به اثبات رسيد. حال معيار اوده عكس اين معيار عمل مي‌كند و به هر دوي اين هلال‌ها حكم به رويت مي‌دهد.

حال اگر ماه در عرض شمالي باشد، معيار يالوپ خطوط رويت‌پذيري را براي جدايي 5/7 درجه تعيين مي‌كند. اگر چه محتاطي اين معيار هميشه بر سر زبان‌ها بوده و حتي همين مسأله را مي‌توان به وضوح در رويت آقاي قاضي‌ميرسعيد در همين جدايي مشاهد كرد كه كيلومترها در خارج از اين خط بوده است. ولي حتي در بهترين رويت‌ها خطوط معيار از رده‌ي E تاكنون خارج‌تر نشده است.

اين مسأله واضح است كه آقاي اوده طراحي رياضي معيار خود را بر اساس معيار برنارد يالوپ انجام دادند به‌طوريكه خط اول و دوم معيار اوده كاملاً بر خط A و C يالوپ منطبق است، ولي كاملاً نشان مي‌دهد كه فقدان تسلط شخص بر طراحي معيار، كار را به جايي رسانده است كه در عرض شمالي ماه تفاوت واضحي را با ديگر معيارها شاهد باشيم.

در معيار اوده جدايي زاويه‌اي معلوم نيست بر چه اساس 5/5 درجه تعيين مي‌شود. اين مسأله باعث شده كه خطوط معيار ايشان كاذب باشد و شايد بسياري از رصدگران هلال را حتي گمراه كند. نمونه‌ي جال اين قضيه را مي‌توان در دو خطوط رويت‌پذيري اين دو طراح در هلال صبحگاهي جمادي‌الثانيه 1428 به راحتي مشاهده كرد

 
 

تصوير بالا  خطوط رويت‌پذيري را بر اساس معيار اوده و تصوير پايين ، بر اساس معيار يالوپ تنظيم شده است. فكر ميكنم در اين تصوير فرق دو معيار محتاطانه و جسورانه كاملاً مشخص باشد.

به واقع با بررسي معيار اوده در پاسگاه جهانباني كه بهترين نقطه‌ي رصدي اين هلال محسوب شده، به هلال ماه با سني معادل منفي 11 ساعت و 16 دقيقه، ارتفاعي معادل 468/5 درجه، جدايي زاويه‌اي معادل 313/6، مكثي معادل منفي 38 دقيقه و 27 ثانيه و فازي معادل 40/0 درصد حكم به رويت آن داده است!!! مشكل بزرگتر اين است كه اين معيار در تمام ايران حكم به رويت‌پذيري هلال مي‌دهد. حال آن‌كه در آبادان كه نزديك به خط رويت‌ناپذيري هلال ماه است، هلال ماه با سني معادل منفي 10 ساعت و 08 دقيقه، ارتفاعي معادل 810/4 درجه، جدايي زاويه‌اي معادل 831/5، مكثي معادل منفي 31 دقيقه و 20 ثانيه و فازي معادل 35/0 درصد حكم به رويت آن داده است!!! حال ديگر خود قضاوت كنيد كه آيا چنين هلال‌هايي ديده خواهند شد؟

از طرفي مشكل ما در تعيين حد دانژون به عنوان آغاز رويت‌پذيري يك هلال است. به دليل وضعيت خاص ليبراسيون ماه، حد نظري آندره دانژون نمي‌تواند به‌طور ثابت 7 درجه باشد. در واقع در هيچ يك از معيارها حد تشكيل هلال محاسبه نمي‌شود.

مشكل اساسي اين است كه ما هنوز به‌طور قطع و يقين نمي‌دانيم كه مبناي محاسبه‌ي آندره دانژون در تعيين حد 7 درجه چيست؟ چون آن‌چه كه ما در رويت هلال مي‌بينميم معمولاً در پايين اين حد با هلالهايي روبه‌رو هستيم كه كمان واجدي از آن‌ها باقي نمانده است و معمولاً تكه تكه هستند. از طرفي هر چه فاز ماه از حدود يك درصد كاهش يابد، طول كمان و درخشندگي ماه نيز به سرعت كاهش مي‌يابد. فراموش نكنيم كه اين عوامل نيز تأثير بسزايي در رويت يك هلال دارند. در واقع آن‌چه كه در رويت هلال بايستي جستجو كرد، حد دانژون نيست، بلكه حد تطبيق هلال ماه با جو زمين است كه اين خود مستلزم تحقيقات مفصل است. در واقع مثال نقض ما اين است كه هنوز نمي‌‌توانيم معضل قرار‌گيري يك هلال تشكيل‌شده بالاتر از حد دانژون در اوج مداري ماه را به اين راحتي‌ها حل كنيم.

به‌نظر بنده وقت آن رسيده كه معيارها از آن حالت ضابطه‌اي  خارج شوند و تحقيقات، بيشتر به سمت شناخت توپوگرافي ماه و جو زمين و تابش خورشيد معطوف شود تا به اين وسيله بتوانيم خطوط رويت‌پذيري هلال را در يك ناحيه‌ي بسيار كوچك با دقتي بسيار بالا تعيين كنيم.

به اميد آن روز

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .