گزارش شامگاهی
تاریخ رصد : 1426 / 1 / 14

گزارشات رصد هلال شامگاهی محرم1426

                                                                                                هلال ماه محرم 1426
                                             نقشه وضعيت سن و رويت پذيری هلال در کشورهای مختلف
                                      در غروب روز چهارشنبه 21 بهمن 1383 ، 9 فوريه 2005 ، 29 ذيحجه 1425

گزارشات رصد هلال در ايران:

                                  هلال شب ..... محرم 1426 در آسمان شامگاهي پنج شنبه 22 بهمن اصفهان
                               سن هلال حدود 40 ساعت ، ارتفاع 5/19 درجه ، فاز بيش از 4% و مكث 107 دقيقه 
                                                                 عكس از عليرضا بوژمهراني


گزارش شماره28

گزارش دهنده آقاي براتي ، گروه نجوم سلسلة الذهب ، نيشابور (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
" خلاصه اين گزارش قبلا" با شماره 15 در اين صفح درج شده است"
آقاي بوژمهراني
با سلام به تمامي همكاران
احتراما به استحضار ميرساند پس ازتوفيق ديدار با جنابعالي وهمراهان در شهرداري نيشابور كه باعث خوشحالي دوستان گرديد در ساعت 15 روز چهارشنبه مورخه 21 بهمن 1383 مصادف با 29 ذي الحجه 1425 با همكاري گروه نجوم خيام با توجه به مشورتي كه با جنابعالي انجام شد با يك دستگاه وسيله نقليه مزدا دو كابين و دو دستگاه دوربين دو چشمي 35*7 ويك دستگاه دوربين يك چشمي 50*20 به سوي كوهسرخ شهرستان كاشمر اعزام شديم اما پس از طي مسافت 75 كيلومتر گرفتار بارش برف وكولاك شديد گرديديم، با تماسي كه با هواشناسي در مسير گرفته شد مشخص شد شهرستان كاشمر وكوهسرخ نيزوضعيت بارش برف دارد لذا پس از هماهنگي با جنابعالي از طريق تلفن همراه به نيشابور عزيمت كرديم .
همراهان : آقايان مهندس حسامي ، مهندس عظيمي نژاد ، آقاي سليماني ، قاسمي وبراتي
 

                                                                                           عكسهاي ارسالي آقاي براتي
جناب آقاي براتي
براي بنده ملاقات با شما باعث افتخار بود و شرمنده ام كه اين موضوع رخ داد. البته اين شرايط جوي ، تقريبا" در همه جا يكسان بود. اميد آنكه در سال آينده گزارش هاي متعددي از موفقيت هاي شما را دريافت نماييم.
با احترام
عليرضا بوژمهراني

گزارش شماره27

گزارش دهنده آقاي رضا طيب طاهر (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
با سلام و عرض تسليت ايام سوگواری سالار شهيدان گزارش زير تقديم مي شود:
هلال محرم 1426( لحظه مقارنه: 01:59 چهار شنبه 9 فوريه)
تاريخ :***چهارشنبه 21 بهمن 1383 ، 29 ذيحجه 1425 ، 9 فوريه 2005***
رصدگاه :65 كيلومتری جنوب شهرستان شاهرود
مختصات رصدگاه : 35:55 شمالی و 55:08 شرقی
رصدگران : رضا طيب طاهر- مرتضی مطهری نژاد- آرش همتی
همراهان : محمد مهدی رجبعليان ( فيلمبردار) – حسين پريمی ( ازگردان توپ خانه) – اميد لطيفی (راننده)
تجهيزات : دو دستگاه دوربين دو چشمی 120*20 و60*20 ، تلسكوپ 8 اينچ ويكسن - يك دستگاه جی.پی.اس (جی پی اس 12 گارمين)
غروب خورشيد : ساعت 17:25
نتيجه رصد : به علت ابری شدن هوا هلال ماه محرم رؤيت نشد.
خلاصه گزارش : من از هفته ها پيش با تماس هايی كه با جناب آقای مهرانی داشتم و با مشورت ايشان واز آنجايی كه اين هلال دارای ارزش رصدی علمی ومذهبی فراوانی بود، با دقت فراوان ويك بررسی چند روزه مكانی را دراستان سمنان و در جنوب شهرستان شاهرود به سمت كوير حاج علی قلی ، بين خط رؤيت پذيری رصد خانه آفريقای جنوبی و خط اصلاحی معيار يالوپ انتخاب كرديم .ميزان پارامتر q اين مكان (279/0-) بود.
با انتخاب مكان (جهت انجام كار علمی) از روی نقشه های دقيق ، بنده با دوست عزيزم جناب آقای مطهری نژاد كه مسؤليت گروه نجوم سازمان دانش آموزی استان سمنا ن را به عهده دارند تماس گرفته وهماهنگی های لازم را جهت عزيمت به سمنان (برگزاری كلاس آموزشی و رصد مشترك) با ايشان انجام داديم . بنده روز يكشنبه عصر بعد از طی مسافتی طولانی از دزفول به شهرستان سمنان رسيدم كه با استقبال گرم دوستان عزيزم درسمنان روبرو شدم. روز دوشنبه ، حاج آقا احسانی ( رياست محترم سازمان دانش آموزی استان سمنان) وحاج آقا پيرچه ( مسؤل سياست گذاری دفترائمه جمعه استان سمنان) با هماهنگي هايی كه با تيپ 2قائم سپاه واقع در سمنان انجام دادند وبا پيگيری دوستان در انجمن نجوم سمنان در نهايت روزسه شنبه تجهيزات و وسيله نقليه از طرف سپاه در اختيار ما قرار داده شد. سه شنبه شب ما در شهرستان شاهرود مستقر شديم. روز چهارشنبه قبل از طلوع خورشيد ما برای تعيين موقعيت مكان مورد نظر در جنوب شاهرود (جاده شاهرود به طرود) حركت كرده ودر نهايت در 65 كيلومتری اين جاده از شاهرود مكان مورد نظر خود را با حدود 2/0 درجه موانع در افق و ساير مشخصات ذكر شده در ابتدای گزارش مشخص كرده وبه شاهرود برگشتيم . قبل از ظهر محاسبات لازم جهت رصد بعد از ظهررا انجام داده وبا برگزاری يك كلاس آموزشی روشهای محاسباتی و عملی رصد هلال ماه برای دوستان همراه ، بعد از اقامه نماز و صرف ناهارو يك استراحت كوتاه به سمت مكان رصد حركت كرده وحدود ساعت 16 درآنجا مستقر شديم . تا اين لحظه آسمان مشكل چندانی نداشت ولی به محض اينكه ما دوربين دوچشمی و تلسكوپ را مستقر و تنظيم كر ديم ، توده عظيمی از ابر و باد وهوای بسيار سرد نيز همراه ما درمنطقه مستقر شد به گونه ای كه خورشيد در ساعت 16:45 در توده های ابر ناپديد شد. ولی ما تا لحظه غروب ماه (ساعت 18) با ابزار در مكان مستقر بوديم . چه بگويم چاره ای جز اين نبود آسمان با ما سرناسازگاری داشت . در تمام طول روز آفتابی ، از ساعت 16:30 به بعد ابری ، آخر خوش شانسی ديگه!!! هرچه در اين مدت كاشته بوديم همه پنبه شد. خوب ديگه سال قمری جديد اين چنين خودش رو به رخ ما ميكشه ،اما نمي دونه با چه رصد گرای سمجی درافتاده ، دفعه بعد اگر لازم باشه تمام نقشه ايران را دور ميزنيم نه فقط 3000 كيلوتر را.
در يايان از دوستان بسيار خوبم در انجمن نجوم سازمان دانش آموزی سمنان آقايان مطهری نژاد و همتی ، حاج آقا احسانی (رياست محترم سازمان دانش آموزی استان سمنان ) كه كمال همكاری و مهمان نوازی را با بنده داشتندو پشتيبان اصلی اين رصدمشترك بودند ، حاج آقا پيرجه ( مسؤل سياست گذاری ائمه جمعه استان سمنان) و فرماندهی وساير عزيزان تيپ 2 قائم سپاه سمنان كه تجهيزات لازم را فراهم كردند ، كمال قدر دانی و تشكر را می نمايم .
به اميد انجام رصدهای مشترك ديگر در هوای صاف ( بی ابر وبی غبار) و پرستاره.
با تشكر: رضا طيب طاهر – عضو گروه غيرحرفه ای رؤيت هلال ماه های جوان درايران

                                        

گزارش شماره26

گزارش دهنده آقاي احمدرضا كريمي ، ستاد استهلال استان اصفهان (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
تاریخ : 21/11/83
رصدگاه : 13 کیلومتری جنوب شرقی روستای رامشه طول جغرافیایی 52 درجه و 38 دقیقه عرض جغرافیایی 31 درجه و 13 دقیقه شمالی
رصدگران : آقایان غلامحسین کریمی(میهمان)- داریوش ذوالفقاری راد- احمدرضا کریمی – محمدرضا یعقوبی (راننده )
تجهیزات : دوربین های دوچشمی 40*10 , 42*7 , 35*7 صاایران و تلسکوپ 8 اینچR200SS کولپیکس 4500 تلسکوپ مید 8 اینچ LX200GPS-SMT و دوربین دیجیتال نیکون coolpix4500
موانع دید افق غرب : برای محل غروب خورشید تا حدود 2 درجه کوه , تا حدود 10 درجه از سطح افق ابرهای پراکنده
نتیجه : هلال رویت نشد.
مشروح گزارش : ابتدا قرار بود با توجه به حساسیت این هلال به تربت حیدریه سفر کنیم اما پس از بررسی وضعیت آب و هوا از این تصمیم منصرف شده و به سمت آباده حرکت کردیم.ما با توجه به ابرها پس از شهرضا به سمت رامشه رفته و از آنجا در جهت جنوب شرق ,مسیری خاکی – شنی به طول 13 کیلومتر را پیموده و در دل بیابان مستقر شدیم.مطمئن بودیم که هلال را خواهیم دید.ما از طریق جی پی اس تلسکوپ موقعیت را شناسایی و از طریق نوت بوک اطلاعات ماه و خورشید را حساب کردیم .رصد از لحظه غروب خورشید آغاز شد.با اینکه لباس گرم پوشیده بودم خیلی زود احساس سرما کردم.سرما به حدی رسید که دوربین در دستانم تکان می خورد این موضوع تمرکز حواسم را بهم می ریخت(من تاکنون در چنین هوای سردی رصد نکرده بودم!!) شاید این سرما بدلیل وزش نسبتآ سریع باد بود.ما باید هلال را در ده دقیقه اول می دیدیم در غیر این صورت هلال وارد ابر رقیقی می شد که کار رویت بسیار دشوار می شد.از آنجایی که این هلال در این منطقه با دوربین رویت می شد با تلسکوپ به جستجوی هلال نپرداختیم.در نهایت زمان آنقدر گذشت که متوجه شدیم دیگر هلال را نخواهیم دید ابزار رصدی را جمع آوری و با کمال ناباوری به سمت اصفهان بازگشتیم!

 
      عكس هاي ارسالي آقاي كريمي

گزارش شماره25

گزارش دهنده آقاي محمد همايوني ، گروه رويت هلال آسمان سراي نجف آباد ، استان اصفهان (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
بسم الله الرحمن الرحيم
السلام عليك يا اباعبدالله اين حسين كيست كه عالم همه ديوانه اوست
سلام عليكم
با احترام گزارش رصد هلال محرم آسمان سراي شهرستان نجف آباد را به حضورتان ارسال مي كنم:
مكان رصد : نجف آباد ، عرض 32:41 شمالي و طول 51:22 شرقي (كوه هاي شمال شهر)
زمان : چهارشنبه 21 بهمن 1383
ابزار رصد : دوربين دوچشمي 60*20 و 50*7
وضعيت جوي : صاف ولي در افق غربي تكه و لايه هاي ابر
غروب خورشيد : 17:45
نتيجه رصد : طبق مختصات ماه و مكان غروب خورشيد همه افراد گروه با تلاش فراوان عليرغم وزش باد بسيار سرد و وجود ابرهاي مزاحم در مكان ماه به دنبال ماه مي گشتند. اينجانب در ساعت 18:03 موفق به رويت كمان كم سوي ماه از لابه لاي ابرها شدم. متاسفانه به علت وجود ابرها و سرماي شديد كه باعث لرزش خودم شده بود. پس از حدود 5 تا 7 ثانيه كه هلال را ديدم آن را گم كردم و پس از آن هر چه تلاش كردم نتوانستم آن را بيابم. ديگر افراد گروه موفق به رويت نشدند.
سن هلال در لحظه رويت : 16 ساعت و 4 دقيقه
افراد شركت كننده : آقايان پويا ، پزشكي ، همايوني و خانمها پويا ، توكلي ، رستگاري ، حبيب اللهي ، خوشي ، عابديني ، چترايي و ابوترابي

گزارش شماره24

گزارش دهنده آقاي آريا صبوري ، تهران (از طريق Yahoo Messenger)
ايشان اعلام داشتند بدليل بارش برف ، امكاني براي رويت هلال نداشته اند.


گزارش شماره 23

گزارش دهنده آقاي محمد حسين الماسي ، تهران (گزارش تلفني)
ايشان اعلام داشتند بدليل ابري بودن آسمان طبس ، امكان رويت هلال را نداشتند.

گزارش شماره22

گزارش دهنده آقاي علي كوهپايي ، تهران (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
با سلام و خسته نباشيد خدمت همه رصدگران هلال ماه
هلال محرم ۱۴۲۶ فرصتي بود که رصد گران هلال بتوانند تجربه اي گران بها را کسب کنند. هلالي با فاز کم تر از ۸/۰ % (در اغلب نقاط کشور) که در ارتفاعي مناسب قابل رويت بود. در واقع هلال محرم فرصتي بود که رصدگراني که هلال ماه هاي جوان با فاز کم تر از يک درصد رويت نکرده بودند، بتوانند آن را با شرايطي استثنايي به خوبي رصد کنند. شرايط ديگري که به دليل وضعيت هوا به وجود آمده بود، بارش برف بود. بارش برف در مناطق کويري با افق باز باعث شده بود که غبار تا حد زيادي کاهش يابد و رصدگر بتواند هلال محرم را بهتر و تا مدت زمان بيشتري نظاره گر باشد. اما متاسفانه اين بار هم ابر هاي ضخيم و سپيد اجازه رويت اين هلال را به بسياري از رصدگران هلال ماه نداند. هلال محرم مانند بعدي در صفر ۱۴۲۷ قابل رويت است و من از هم اکنون توشه سفر خود را آماده مي کنم.

گزارش شماره21

گزارش دهنده ستاد استهلال استان كرمان (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
به نام خدا
ستاد استهلال استان كرمان در راستاي بررسي و رويت هلال ماه محرم 1426 در پي جلساتي كه قبل از روز رصد برگزار نمود سه گروه اصلي جهت رصد اين هلال تشكيل داد. مقرر گرديد از طريق لشگر 41 ثارالله كرمان امكانات رصدي و خودروهاي مناسب در اختيار گروه ها قرار گيرد كه با مساعدت هواشناسي كرمان و آگاهي از شرايط جوي راس ساعت 9 صبح به محل هاي از قبل پيش بيني شده حركت نمودند.
1- گروه مستقر در منطقه سردوئي جيرفت
رصدگران : دكتر سيد جليل فاطمي و سعيد دوست محمدي
تجهيزات : دوربين 120*20
اين گروه مسير كرمان ، راين ، سردوئي ، رابر ، جيرفت و بم را دنبال كرد ولي به دليل شرايط نامناسب موفق به يافتن افق صاف نشد.
2- گروه مستقر در بم
رصدگران : ايرج غلامي و اعضاي انجمن نجوم پژوهشكده تعليم و تربيت
تجهيزات : دوربين 80*20
اين گروه نيز به دليل شرايط بد جوي موفق نشد هر چند كه تا شهرستان فهرج نيز تغيير مكان دادند.
3- گروه مستقر در بردسير
رصدگران : رضا اميرزاده ، فيروز حسيني نسب ، معين اروميه اي و مجتبي بني اسدي
تجهيزات : دوربين 80*20
اين گروه نيز به دليل ابري بودن افق غدربي هلال را رويت نكردند.

 

 

 

                                                                                             عكس هاي ارسالي آقاي دوست محمدي 

 

گزارش شماره20

گزارش دهنده  آقاي غلامحسين رستگار نسب ، شهر ري – تهران (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
با سلام
بدينوسيله به اطلاع مي رساند كه رصد هلال محرم 1426 به دليل شرايط نامناسب جوي انجام نشد.

گزارش شماره19

گزارش دهنده ستاد استهلال استان خراسان رضوي (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
با سلام و تحيات، گزارش اقدامات صورت گرفته توسط ستاد استهلال خراسان جهت رؤيت هلال ماه محرم 1426 ه.ق در شامگاه چهارشنبه 21 بهمن 1383 ه.ش به استحضار مي رسد.
بر طبق برنامه ريزي ستاد استهلال خراسان واقع در دفتر امام جمعه محترم مشهد، گروههاي رصدي مستقر در شهرستانها و پايگاههاي رصدي مختلف براي استهلال اقدام كردند كه به طور خلاصه نتايج رصد به شرح زير مي باشد:
1- گروه مستقر در دفتر امام جمعه مشهد (ستاد استهلال خراسان): به دليل شرايط جوي نامساعد (پوشش ابر ضخيم در سراسر آسمان) و احتمال زياد بارش برف در زمان غروب خورشيد اعضا در محل حضور نيافتند.
2- گروه مستقر در خانه نجوم مشهد: به دليل شرايط جوي نامساعد (پوشش ابر ضخيم در سراسر آسمان) و احتمال زياد بارش برف در زمان غروب خورشيد اعضا در محل حضور نيافتند.
3- گروه مستقر در رصدخانه دانشگاه آزاد اسلامي واحد تربت حيدريه: به دليل شرايط جوي نامساعد و بارش برف در زمان غروب خورشيد استهلال صورت نپذيرفت.
طول جغرافيايي محل رصد: 22/59 درجه شرقي
عرض جغرافيايی محل رصد: 34/35 درجه شمالي
ارتفاع محل رصد از سطح آبهای آزاد: 994 متر
ميزان پوشش افق توسط موانع: وجود رشته كوهي با ارتفاع حدود 5/1 درجه
4- گروههاي مستقر در شهرستان نيشابور (سه گروه): به دليل شرايط جوي نامساعد و بارش برف در زمان غروب خورشيد استهلال صورت نپذيرفت.
5- گروه مستقر در شهرستان بيرجند: جهت استهلال به رصدگاه حاجي آباد مراجعه نمودند ولي به دليل وجود ابر در افق غربي در لحظه غروب خورشيد و پس از آن، موفق به رؤيت هلال نگرديدند.
6- گروه مستقر در شهرستان سه قلعه: جهت استهلال به رصدگاه واقع در 5 كيلومتري شهر مراجعه نمودند ولي به دليل وجود ابر در افق غربي در لحظه غروب خورشيد و پس از آن، موفق به رؤيت هلال نگرديدند.
پيروز و موفق باشيد.
محمد مهدي مطيعي
انجمن نجوم آماتوري آسمان توس مشهد
توجه: گزارش گروه مستقر در سه قلعه قبلا" دريافت و درج شده است.

گزارش شماره18

گزارش دهنده آقاي مهدي رحيمي ، گروه نجوم كانون فرهنگي مسجد صاحب الزمان (عج) ، دولت آباد برخوار – استان اصفهان (پست الكترونيكي براي كمان آسماني)
السلام عليك يا اباعبدالله الحسين
ماه محرم آمد و ميخانه را بستند زود جام مي را در دم از بالا به زير افكند زود
با سلام و عرض خسته نباشيد . از نيمه هاي ماه ذيحجه تب و تاب برنامه ريزي جهت رويت هلال محرم سراسر وجودم را فرا گرفت و علاوه بر انجام محاسبات مربوط به وضعيت هلال به دنبال مكان رصدي مناسب بودم . به دليل ارتفاع كم هلال و بحراني بودن آن نيازمند يك افق ايده آل از همه لحاظ بوديم خلاصه اينكه چند محل را انتخاب كردم و براي اطمينان از آنها ، آنها را مورد بازديد و بررسي قرار مي دادم . از طرفي در صدد تهيه وسيله رصدي مناسب برآمدم لذا با هماهنگي با دفتر امام جمعه محترم دولت آباد و مساعدت بسيار مشفقانه ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبري موضوع را پيگيري نموديم و قرار شد دو دستگاه دوربين دو چشمي 150*20 در اختيار گروهمان قرار گيرد روزهاي آخر مكرراً مسائل مربوط به استهلال را دنبال ميكرديم تا اينكه روز رصد شد ابتدا يك نفر از دوستان گروه را براي تحويل دوربين هاي دو چشمي به محل قرار فرستاديم تا بعد از تهيه اقلام مذكور از ساعت 12 ظهر به محل رصد عزيمت نمائيم لكن هر چه صبر كرديم از
دوستمان و دوربينهاي دوچشمي خبري نشد . ساعت 2 بعدازظهر بود و ما نگران و پر اضطراب . اميد را به خدا بستيم و به حضرت امام حسين (عليه السلام) توسل بستيم . خلاصه اينكه ساعت 15/4 بعدازظهر سر و كله دوستمان كه از فرط خستگي و ناراحتي منقلب شده بود پيدا شد . ظاهراً به دليل ناهماهنگي هاي به وجود آمده نتوانسته بود دوربينها از پادگان عاشورا را اخذ نمايد چون به غروب خورشيد زمان زيادي نداشتيم لذا سريعاً در برنامه ي رصدمان تجديد نظر كرديم و با توجه به اينكه اوضاع جوي رو به بهبودي مي رفت تصميم گرفتيم در شهر دولت آباد مراحل رصدمان را پيگيري كنيم . جالب اينكه ما براي اعزام به نائين ، شهرضا ، ورزنه ، مورچه خورت برنامه ريزيهاي مفصلي انجام داده بوديم ولي به دليل عدم شرايط ايده آل جوي و مشكل به وجود آمده كه در بالا به آن اشاره كرديم سر از پشت بام منزل خودمان درآورديم و وقتي سمت غروب ماه و اوضاع جوي آنجا را در لحظات غروب خورشيد آزمايش مي كرديم با خود گفتم :
(( آب در كوزه و ما تشنه لبان مي گرديم ... ))
مع الوصف رصدمان را به شرح ذيل خدمتتان ارسال مي داريم :
محل رصد : دولت آباد برخوار
طول جغرافيايي:41/51 شرقي
عرض جغرافيايي : 48/32شمالي
ارتفاع از سطح دريا :1563 متر
ابزار رصديمان شامل يك دستگاه تلسكوپ 6 اينچ ويكسن مجهز به موتور ردياب ، يك دستگاه تلسكوپ تال 5/4 اينچ و دو دستگاه دوربين دوچشمي 50*7 ، قطب نماي نظامي ، دوربين عكاسي (x14) و ...
(در محل غروب ماه نيز كمتر از يك درجه كوه وجود داشت)
ابتدا مسير حركت ماه را به سمت محل غروب آن به دقت محاسبه و بر حسب عوارض موجود در افق علامت گذاري نموديم و سپس رصد را با دقت تمام و با استفاده از آمادگي قبلي مان شروع كرديم . با استفاده از تلسكوپ موتوردار ويكسن مسير حركت ماه را به شدت و با دقت تمام ارصاد كرديم . حضور چند لكه ابر در محل غروب .، ناراحتمان مي كرد لكن بيش از آن وجود 5/1 درجه غبار رقيق رصد اين هلال بحراني را با مشكل جدي مواجه ساخته بود . خلاصه در يك كلام عليرغم تلاش نسبتاً دقيق و نفس گير بر و بچه هاي گروه موفق به رويت هلال نگشتند . با اين حال از تلاش نسبتا دقيق و همگاني بچه هاي گروه راضي و خوشحال بوديم . در خاتمه لازم مي دانم از همكاري صميمانه ستاد استهلال دفتر مقام معظنم رهبري و دفتر امام جمعه دولت آباد كمال تشكر و قدرداني را مي نمايم .
آسمان زندگيتان به زيبايي و درخشش ستارگان باد

                                                                                                   عكس ارسالي آقاي رحيمي از افق


گزارش شماره17

گزارش شامگاهی
تاریخ رصد : 1426 / 1 / 14

جدول مختصات هلال محرم الحرام 1426

 منبع : سایت کمان آسمانی

جدول مختصات هلال محرم الحرام 1426 در لحظه غروب خورشيد روز چهارشنبه 21 بهمن 1383 ، 29   ذيحجه 1425 ، 9 فوريه 2005

اختلاف ساعت رسمی ايران با زمان بين المللی 03:30 است

 تنظيم جداول از : سركار خانم فريده قزويني (تهران)

 

اهواز

اصفهان

ارومیه

اردبیل

اراک

 

31:20N 48:40E

32:38N 51:41E

37:33N 45:05E

38:16N 48:18E

34:05N 49:42E

 

17:57

17:43

18:02

17:48

17:49

زمان غروب خورشید

253.464°

253.237°

252.244°

252.071°

252.971°

سمت خورشید

16h 00m

15h 46m

16h 05m

15h 51m

15h 50m

سن ماه در زمان غروب خورشید

6.366°

6.089°

5.667°

5.448°

5.974°

ارتفاع ماه

247.221°

246.834°

245.113°

244.888°

246.351°

سمت ماه

-6.243°

-6.403°

-7.130°

-7.183°

-6.620°

اختلاف سمت ماه و خورشید

9.425°

9.325°

9.547°

9.440°

9.392°

جدایی زاویه ای ماه و خورشید

79%

0.77%

0.80%

گزارش شامگاهی
تاریخ رصد : 1426 / 1 / 14

وضعیت رویت پذیری هلال شامگاهی محرم الحرام 1426

منبع :سایت کمان آسمانی     

مقارنه ماه و خورشيد براي هلال محرم 1426 در ساعت 22:28 روز سه شنبه 9 فوريه 2005 به وقت بين المللي ( ساعت 01:58 بامداد روز چهارشنبه 21 بهمن 1383 مصادف با 29 ذيحجه 1425 به وقت رسمي ايران ) روي خواهد داد. در غروب روز چهارشنبه ، هلال محرم الحرام در بيشتر مناطق كشور با چشم مسلح قابل رويت خواهد بود. در مناطقي از جنوب ايران ، حتي احتمال رويت اين هلال با چشم غير مسلح نيز وجود دارد. رصد اين هلال در غروب روز چهارشنبه علاوه بر ارزش مذهبي آن ، داراي سه ويژگي مهم است:

1-     در تقويم سال 1383 كه بر مبناي رويت هلال با چشم غير مسلح تنظيم شده ، ماه ذيحجه 30 روزه است اما با توجه به قابل رويت بودن هلال محرم 1426 در تهران ( با استفاده از ابزار ) در غروب روز 29 ذيحجه و با در نظر گرفتن فتواي جديد مقام معظم رهبري و تعداد ديگري از مراجع عظام درخصوص حجيت رويت هلال با چشم مسلح ، رويت هلال محرم در غروب روز چهارشنبه مي تواند زمينه تغيير تقويم قمري ايران و شروع شدن ماه محرم از 22 بهمن ماه را فراهم آورد.

2-     در اين روز يكبار ديگر شرايط براي آزمايش معيارهاي رويت پذيري هلال در زمينه حدّ رويت پذيري هلال با چشم مسلح فراهم مي آيد. در سال 1383 رصدگران هلال 4 موقعيت مناسب براي انجام اين آزمايش داشتند. هلال جمادي الاولي بدليل وجود شرايط نامناسب جوي در كل ايران ، رويت نشد. همين وضعيت ، كار رصدگران را براي هلال شعبان دچار مشكل كرد. در رصد هلال شوال ، تمامي گروههايي كه بر روي زمين موفق به رويت هلال شدند در نواحي پايين تر از خطوط رويت پذيري هلال مستقر شده بودند. نتايج بدست آمده از رصد هلال شوال در مناطق شمالي ( با استفاده از هواپيما ) نيز هنوز مورد اتفاق نظر همه كارشناسان رويت هلال در ايران نيست. رصد هلال محرم 1426 ، چهارمين و آخرين فرصت براي انجام كارهاي پژوهشي بر روي هلال ماه در سال 1383 است.

3-     هلال محرم 1426 ، جوانترين هلالي است كه پس از هلالهاي ركورد شكن جمادي الثاني 1422 و رجب 1423 در ايران قابل رويت است. سن اين هلال در لحظه غروب خورشيد مناطق شرقي ايران ، كمي بيش از 15 ساعت است. رصدگران هلال مي توانند با رصد اين هلال ، ركوردهاي شخصي خود در زمينه سن هلال را بهبود بخشند.

 

اميدواريم كه اينبار ، اوضاع جوي همياري بيشتري با رصدگران هلال نمايد. با ذكر اين مقدمه به تحليل وضعيت رويت پذيري هلال بر اساس معيارهاي يالوپ و رصدخانه آفريقاي جنوبي و مرور مختصات هلال در شهرهاي مختلف مي پردازيم.

 

وضعيت رويت پذيري هلال محرم 1426 بر اساس معيار پروفسور برنارد يالوپ

بررسي و تحليل : كار مشتركي از خانم فاطمه هاشمي ( تهران ) و آقاي عليرضا بوژمهراني ( اصفهان)

در معيار يالوپ پارامتري بنام q با استفاده از ضخامت هلال و اختلاف ارتفاع ماه و خورشيد در زماني كه چهار نهم مدت مكث ماه سپري شده باشد محاسبه شده و بر اساس مقدار محاسبه شده q در مورد رويت پذيري هلال اعلام نظر مي شود. در اين معيار ، مقدار 231/0 - ، حد پارامتر q براي رويت هلال با چشم مسلح معرفي شده است. خط رويت پذيري هلال با چشم مسلح و بر اساس q = - 0.231 در شرق ايران از نقطه اي با مختصات جغرافيايي 29:48 شمالي و 62:00 شرقي و در غرب ايران از نقطه اي با مختصات جغرافيايي 36:09 شمالي و 45:00 شرقي عبور مي نمايد. طبق معيار يالوپ در تمامي نقاطي كه در جنوب اين خط واقع شده باشند ، هلال با چشم مسلح قابل رويت بوده و در شمال خط مذكور هلال قابل رويت نيست. در نقشه شماره یک اين خط به رنگ سبز نشان داده شده است. بر اساس اين معيار در بخشهايي از استانهاي هرمزگان و بوشهر و تمامي جزاير ايراني واقع در خليج فارس ، احتمال رويت هلال با چشم غير مسلح نيز وجود دارد.

 

                                                                                                          نقشه شماره یک

از سوي ديگر ، نتايج بدست آمده از هفت رصد مهم ( كه شش مورد آن در ايران انجام شده است ) نشان ميدهد كه حد q براي رويت پذيري هلال با چشم مسلح را ميتوان تا حدود 280/0 – كاهش داد. طبق اين نظر اصلاحي ( كه هنوز نياز به آزمايش بيشتري دارد ) ، خط رويت پذيري هلال با چشم مسلح و بر اساس q = - 0.280 در شرق ايران از نقطه اي با مختصات جغرافيايي 33:35 شمالي و 62:00 شرقي و در غرب ايران از نقطه اي با مختصات جغرافيايي 39:24 شمالي و45:00 شرقي عبور مي نمايد. در نقشه شماره دو اين خط به رنگ قرمز نشان داده شده است.

                                                                                                        نقشه شماره دو

وضعيت رويت پذيري هلال محرم 1426 بر اساس معيار رصدخانه آفريقاي جنوبي

بررسي از : آقاي عليرضا بوژمهراني

خط رويت پذيري هلال محرم 1426 بر اساس معيار رصدخانه آفريقاي جنوبي در شرق ايران از نقطه اي با مختصات جغرافيايي 33:04 شمالي و 62:00 شرقي و در غرب ايران از نقطه اي با مختصات جغرافيايي 38:45 شمالي و 45:00 شرقي عبور مي نمايد. در نقشه شماره سه  اين خط به رنگ آبي نشان داده شده است. بر اساس اين معيار در مناطق جنوب شرقي ، جنوب و جنوب غربي ايران احتمال رويت هلال با چشم غير مسلح نيز وجود دارد.

 

                                                                                                          نقشه شماره سه

خط معيار رصدخانه آفريقاي جنوبي براي هلال محرم 1426 ، در 300 كيلومتري شمال خط اصلي معيار يالوپ قرار گرفته است. اما ، فاصله آن با خط اصلاحي معيار يالوپ فقط  50 كيلومتر است. شايد هيجان انگيزترين نقاط براي رصد هلال محرم ، نقاطي هستند كه در بين خط معيار رصدخانه آفريقاي جنوبي و خط اصلاحي يالوپ واقع شده اند. هيجان اين موضوع زماني آشكار ميشود كه بدانيم در اين نقاط ، ممكن است حتي در صورت برخورداري از شرايط مناسب جوي ، موفق به رويت هلال نشويم. بايد دقت داشته باشيم كه ما در حال انجام يك آزمايش هستيم و در آزمايشها ، شايد نتوانيم نتايج حاصله را 100% درست پيش بيني كنيم. بنابراين از شيفتگان رويت هلال كه سابقه ناراحتي قلبي دارند و اگر هلال را نبينند تا مرز سكته پيش ميروند تقاضا داريم كه در اين مناطق براي رويت هلال اقدام نكنند ، زيرا چه هلال را ببينند و چه نبينند ، احتمال بروز سكته قلبي اساسي براي آنان وجود دارد !!!!!!!

به هر حال ، وجود همين هيجان ها است كه علاقمندان به هلال را در تب و تاب رويت آن مي اندازد.

 

حال به يك مقايسه جالب مي پردازيم. يكي از فايده هاي جمع آوري اطلاعات رصدهاي انجام شده اين است كه ما را قادر ميسازد با مقايسه مختصات هلالهاي رويت شده و يا رويت نشده گذشته با مختصات هلال هايي كه در پيش روي داريم ، در مورد چگونگي رويت شدن هلالهاي آتي اظهار نظر نماييم. براي اينكه زيبائي اين كار و نقش مهم آن را بهتر درك نماييد ، به مثال زير توجه كنيد :

هلال رمضان 1423 در شامگاه روز سه شنبه 14 آبان 1381 برابر با 5 نوامبر 2002 و 29 شعبان 1423 در منطقه همايجان ( كيلومتر 50 جاده شيراز – ياسوج ) توسط آقاي عليرضا بوژمهراني و با دوربين دوچشمي نه چندان قدرتمند 70*12 رويت شده است. حال ميخواهيم مختصات هلال رمضان 1423 در همايجان را با هلال محرم 1426 در كاشان با هم مقايسه نماييم. اين مختصات براي لحظه غروب خورشيد اين دو محل محاسبه شده است.

 

 

رمضان 1423 ( همايجان )

محرم 1426 ( كاشان )

سن هلال

17h 07m

15h 45m

ارتفاع هلال

5.963

5.922

اختلاف سمت ماه و خورشيد

- 6.588

- 6.590

جدايي زاويه اي ماه و خورشيد

9.361

9.333

فاز ماه

0.78%

0.77%

ضخامت هلال

0.22 rm

0.22 rm

فاصله زمين تا ماه

360380.25 km

361154.93

مدت مكث ماه

34m 16s

36m 00s

مقدار پارامتر q

- 0.233

گزارش شامگاهی
تاریخ رصد : 1426 / 1 / 14

مقاله اي از آقاي امير حسن زاده در مورد رويت پذيري هلال محرم 1426

منبع : سایت کمان آسمانی

 

                                                                                                                    بخشی از مقاله

                                                                                            تحليل و تصحيح معيارهای رويت پذيری هلال ماه نو 

امير حسن زاده۱و۲  ،  پويا احمدی فرد۱  ،  يوسف شعبانی۱

۱ انجمن علمی پژوهشی نجـم شمال  

۲ دانشگاه تبريز- دانشکده فيزيک – گروه فيزيک نظری و اخترفيزيک

 

 

معيار جديد برای رويت پذيری هلال ماه

در دهه های اخير نيز همزمان با پيشرفت علوم ، معيارهای متعددی مطرح و مورد استفاده قرار می گيرد.تعدد اين معيارها از يک طرف و اختلافات آنها با يکديگر باعث شده است که در برخی هلال ها حکم های رويت پذيری متفاوتی نتيجه شود. با وجود اينکه امروزه نرم افزارهای پرقدرت محاسباتی توانايی پيش بينی دقيق موقعيت ماه و خورشيد را دارند اما کماکان پيش بينی رويت پذيری هلال ماه با مشکلاتی همراه است. به خصوص در سالهای اخير رکوردهای به دست آمده که حد رويت معيارهای معتبری همچون يالوپ و رصدخانه آفريقای جنوبی را زير سوال برده است.

بررسی هلال های جوان رصد شده نشان می دهد که در بسياری از موارد معيارهای موجود حکم های متفاوتی در مورد رويت پذيری هلال های بحرانی  می دهند و در برخی موارد توانايی پيش بينی رويت پذير بودن هلال های جوان را ندارند. علاوه براين تمام معيارهای موجود برای هلال های شامگاهی تدوين شده اند و در همه آنها(بجز معيار يالوپ) زمان غروب خورشيد برای حکم رويت پذيری انتخاب شده اند. اين عامل باعث می شود در هلال های صبحگاهی ، راصدان مجبور شوند معيار را بازسازی کنند.

از طرف ديگر ، همانطور که ذکر شد رويت هلال های جوان پس از غروب خورشيد اتفاق می افتد بنابراين زمان غروب خورشيد ملاک خوبی نمی تواند باشد. با بررسی معيارهای Bruin و Yallop  به اين نتيجه رسيديم که برای هلال های جوان (ضخامت کمتر از ۲۵ ثانيه قوسی) بهترين زمان رويت وفتی است که h s=9   کهh  ارتفاع ماه در دستگاه مختصات زمين مرکزی و s درجه انحطاط خورشيد است. رويت هلال های بحرانی مويد اين مطلب است.(جدول ۱)

 

رديف

 

 

 

 

تاريخ

(ميلادی)

نام راصد

h

s

h s

1

2002/9/7

محسن قاضی مير سعيد

2.78

5.54

8.32

2

19/8/2001

عليرضا موحدنژاد

2.89

5.06

7.95

3

21/1/1996

جيمز استم

3.03

5.38

8.41

4

31/1/1995

محمد قاضی مير سعيد

3.41

6.28

9.69

5

6/5/1989

استيون ان. شور

1.04

8.82

9.86

6

7/5/1997

محمد زاهد آرام

1.59

6.19

7.78

  

از طرف ديگر با مراجعه به جداول رويت هلال های مختلف مشاهده کرديم که بيشتر هلال های بحرانی زمانی رويت می شوند که خورشيد حدود ۵ درجه زير افق است. (s= ۵)

 برای به دست آوردن معيار به مراجع مختلف مراجعه کرديم و گزارشات رصدی معتبر داخلی و خارجی را جمع آوری و مورد بررسی قرار داديم در مجموع ۳۲۰ رصد مورد استفاده قرار گرفت .اين رصدها طی سالهای ۱۸۵۹ تا ۲۰۰۴ به دست آمده است و شامل هلال های صبحگاهی هم می شود. مهمترين مشخصه های نجومی برای لحظه ای که خورشيد ۵ درجه زير افق است انجام شد. برای انجام محاسبات از نرم افزار Moon Calculator  تهيه شده توسط Dr. Monzur Ahmed استفاده شد. محاسبات در دستگاه مختصات راصد مرکزی انجام شد و اثر شکست نيز در نظر گرفته شده است. مطالعه معيارهای گذشته نشان می دهد که مهمترين مشخصه های مورد استفاده ارتفاع و اختلاف سمت می باشد. بنابراين ابتدا اين مشخصه ها مورد استفاده قرار گرفت. پس ازآن هر رصد به صورت نقطه ای وارد نموداری شد که محورافقی آن مقدار اختلاف سمت(بدون در نظر گرفتن علامت) و محور عمودی آن ارتفاع ماه است.

سپس با توجه به نقاط بحرانی در نمودار به دست آمده دو خط در نمودار برازش شد. که خط بالا (خط پيوسته) نشان دهنده حدرويت با چشم غيرمسلح است وخط پايين(خط نقطه چين)معرف حدرويت باچشم مسلح است.(نمودار۱) بنابراين اگر موقعيت هلال در بالای خط پيوسته قرار بگيرد، هلال با چشم غيرمسلح قابل مشاهده است.چنانچه  موقعيت هلال بين دو خط مذکور باشد ،هلال با چشم مسلح قابل رويت خواهد بود و در صورتی که هلال در زير خط پايين قرار بگيرد ، هلال قابل رويت نخواهد بود. مقادير حدی رويت با چشم غيرمسلح(خط اول) و رويت با چشم مسلح (خط دوم) در جدول ۲  مرتب شده است

                                                                       &n

گزارش شامگاهی
تاریخ رصد : 1426 / 1 / 14

پاسخ به پرسش مطرح شده توسط جناب آقاي قاضي‌ميرسعيد

منبع : سایت کمان آسمانی

پاسخ به پرسش مطرح شده توسط جناب آقاي قاضي‌ميرسعيد

با سلام خدمت همه‌ي علاقه‌مندان به مباحث رويت هلال

چندي پيش بعد از آن‌كه مقاله‌ي رويت هلال ذيحجه 1425 در سايت كمان‌آسماني قرار گرفت، استاد ارجمندم جناب آقاي قاضي‌ميرسعيد سوالي از اينجانب پرسيدند. البته من در آن زمان در كوران امتحانات پايان ترم قرار داشتم و متأسفانه نتوانستم زودتر از اين به سوال ايشان جواب دهم. از ايشان به دليل طرح چنين سوال بسيار خوب تشكر مي‌كنم.

اينجانب از طراحي چنين سوالاتي كه در واقع كمتر در رويت هلال به آن‌ها پرداخته شده به شرط ادامه و استمرار آن موافقم و اميدوارم كه تمام راصداني كه هر ماه با برنامه‌ريزي وتلاش فراوان به دنبال مباحث عملي رويت هلال مي‌روند به مسائل تئوريك آن كه واقعاً هم مهم است بپردازند. رويت هلال بسياري مسائل روشن نشده در زمينه‌هاي رويت‌پذيري دارد و هيچ شخصي به اندازه‌ي يك راصد حرفه‌اي هلال نمي‌تواند به اين مسائل پاسخ دهد. حال كه همه خود را به عنوان يك منجم آماتور مي‌شناسيم و كار ما حرفه‌اي نيست لذا مي‌توانيم اين مسائل را با مباحثه حل كنيم و يا حداقل به پاسخ آن نزديك شويم.

ابتدا قبل از پاسخ به سوال ايشان، آن را يك بار ديگر مطرح مي‌كنم :

" خواهشمند است كمي بيشتر راجع به  ارتباط ميل خورشيد با ( ارتفاع وسن ماه ) توضيح دهيد و اگر امكان دارد تفاوت هلال ماه  (10 ژانويه 2005 با ميل بالاي خورشيد ) و (هلال 28 سپتامبر2019با ميل كمتر) را كه اتفاقا ارتفاع وسن هر دو هلال در لحظه ي كه خورشيد 5 درجه زير افق قرار دارد،  برابر است را بيان فرماييد."

براي پاسخ به سوال ايشان بايد بگويم كه از ديد من ميل خورشيد همان‌طور كه به ترتيب در مقاله اشاره كردم در جايگاه سوم قرار دارد. يعني: 1- عرض دايرة‌البروجي ماه 2- بودن ماه در اوج يا حضيض و 3- ميل خورشيد در آسمان

در اصل شرايط رويت‌پذيري يك هلال در يك عرض جغرافيايي مشترك به اين سه عامل بستگي دارد چه رسد به ركوردشكني. به دليل انحراف محور زمين، خورشيد بر يك منحني كسينوسي البته در جهت منفي در آسمان ما جابه‌جا مي‌شود و ماه نيز به خاطر قرار گرفتن بر روي دايرة‌البروج به ناچار از حركات خورشيد در آسمان طبعيت مي‌كند. لذا اين سه شرط فقط براي يك نقطه با عرض جغرافيايي مشترك سازگار است. در واقع 3 شرط رويت‌پذيري كه به آن اشاره كردم در n نقطه با يك عرض مشترك صادق است. چرا كه در غير اين صورت شيب استواي سماوي نيز بر رويت هلال تأثير مي‌گذارد. فكر مي‌كنم كه چند مثال بتواند به ما در درك اين موضوع كمك كند. البته به اين نكته اشاره مي‌كنم كه همه‌ي مشخصات ماه و خورشيد حتي عرض دايرة‌البروجي ماه بر حسب مختصات مكان مركزي محاسبه شده است.

نخست به بررسي مثال ذكر شده توسط اينجانب در مقاله‌ي هلال ذيحجه 1425 مي‌پردازم.

 

 

تاريخ

7 سپتامبر 2002

10 ژانويه 2005

عرض جغرافيايي

31 درجه و04 دقيقه‌ي شمالي

30 درجه جنوبي

طول جغرافيايي

56 درجه و 28دقيقه‌ي شرقي

61 درجه غربي

سن ماه

11 ساعت و 20 دقيقه

11 ساعت و 07 دقيقه

ارتفاع ماه

ْ088/6

ْ425/6

جدايي زاويه‌اي

ْ359/7

ْ291/7

اختلاف سمت

ْ500/2

ْ667/0

فاز

53/0 %

53/0 %

عرض دايرة‌البروجي

ْ133/4

ْ325/4-

ميل خورشيد

ْ987/50

ْ826/21-

مكث ماه

33 دقيقه و 26 ثانيه

39 دقيقه و 16 ثانيه

فاصله از زمين

55/359022 كيلومتر

69/356897 كيلومتر

فاصله از حضيض

-12 ساعت و33 دقيقه

9 ساعت و 23 دقيقه

خورشيد 5 درجه زير افق

پارامتر q

269/0-

231/0-

سن

11 ساعت و40 دقيقه

11 ساعت و29 دقيقه

ارتفاع

ْ001/2

ْ379/2

جدايي

ْ517/7

ْ465/7

فاز

55/0 %

55/0 %

 

 

دليل اين‌كه در مقاله‌ي قبلي اين دو هلال را با هم مقايسه كردم، اين بود كه عرض جغرافيايي اين دو نقطه تقريباً با هم برابر است و ميل خورشيد است كه در متفاوت بودن سن هلال در اين دو ناحيه تأثير بيشتري مي‌گذارد.

اگر دو شرط اول يرقرار باشد، چون خورشيد حركت يكنواخت و مستقيمي را بر روي استواي سماوي انجام نمي‌دهد  بسته به مكان آن بر روي دايرةالبروج با هلال‌هاي متفاوتي روبه‌رو خواهيم شد.

حال مقايسه ديگري بين دو هلال ركوردشكن جمادي‌الثانيه 1422 و رجب 1423 كه عرض جغرافيايي تقريباً مشتركي را  دارند، ببينيد.