پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : یکشنبه مورخ 25 مهر 1400 هجری شمسی ، مطابق با 10 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 17 اکتبر 2021 میلادی

پاسخ رصدگران به سری دوم سوالات استاد میرسعید

توضیحات استاد میرسعید به سئوالات سری دوم

 سئوال دوم استاد میرسعید

پاسخ استاد میرسعید در خصوص سئوال اول
پاسخ رصدگران به سئوال اول استاد میرسعید(قسمت اول)
سئوال اول استاد میرسعید

 
به نام خداوند جان و خرد

مقدمه:

 

از اساتيد بزرگوار و همچنين از پژوهشگران محترم كه مثل هميشه در كار جديدي به نام پرسش و پاسخ مشاركت كرده و نظرات ارزشمند خود را بيان مي فرمايند نهايت تشكر را داشته و قدردان تك تك انها هستم. 

واقعا وقتي ميبينم در اين برنامه پرسش و پاسخ با دليل – مستندات علمي و اگاهانه بيش از دوازده پاسخ داشتم به خود مي بالم و نتيجه ميگيرم اين تلاشهايي كه انجام ميشود روزي بهره و ثمره خود را نشان خواهد داد و خستگي از تن ادمي نه تنها پرواز كه شور وشوقي جديد برجسم و روحمان حلول ميكند ، از ديگر عزيزاني كه در سراسر ايران به نام هاي مختلف نجومي و در بعضي از رصدها اسامي بسياري از انها را ميبينم ! درخواست ميكنم وارد اين مباحث شده و اگر فرصت ندارند يك ديد مختصري به ان بياندازند و اگر فكر ميكنند درست پاسخ ندادن به سوالي عيب است بايد عرض كنم خير نپرسيدن اشكال دارد ندانستن عيب نيست و اين نكته را هم عرض كنم دانستن و بيان نكردن بخشودني نيست.

اگر ميدانيم مطلبي درست است و انرا وارونه و يا با استدلالهاي بسيار ضعيف به خورد همديگر دهيم ديگر بايد فاتحه تحقيق – بررسي و علم دانش را خواند و بايك سنگ قبر كوچك ونوشتن سوره فاتحه انرا به اتمام رساند.

 

پاسخ ارسالی توسط آقای اسدالله خدام محمدی

با عرض سلام

قبل از پاسخ گفتن به پرسشهای شما لازم است که توضیحاتی را در مورد سیستم های مختصات بیان کنم.

از گذشته های دور برای تعیین موقعیت اجرام آسمانی از سیستم مختصات کروی استفاده میشد که موقعیت با دو زاویه افقی و قائم نسبت به یک صفحه و یک محور واقع در صفحه تعیین میشود. البته امروزه پارامتر فاصله هم به این دو زاویه افزوده شده است. همچنین سیستم دستگاه دکارتی هم امروزه کاربرد فراوانی دارد.

مبداء مختصات : مبداء مختصات با توجه به دلیل استفاده از آن می تواند یکی از نقاط زیر باشد: مرکز خورشید، مرکز جرم منظومه شمسی، مرکز جرم زمین و ماه، مرکز زمین و محل رصد بر روی سطح زمین.

صفحه مرجع مختصات : سه صفحه اصلی برای تعیین مختصات می تواند صفحه منظومه شمسی (مختصات دایرة البروجی  با دو پارامتر λ  و  β )، صفحه استوای زمین (مختصات استوایی با دو پارامتر α  و δ    و یا مختصات ساعتی با دو پارامتر وδ ) و یا صفحه مماس بر سطح زمین (مختصات افقی با دو پارامتر h  یا z  و a )  باشد.

محور مبداء : این محور بر روی فصل مشترک صفحه منظومه شمسی و استوای زمین واقع شده است و با علامت γ  نشان داده میشود .با توجه به این که این دو صفحه نسبت به زمان متغیر هستند، در زمانهای متفاوت، سیستم مختصات متفاوتی خواهیم داشت  و با نامهایی چون FK4، FK5، B1950  و J2000 شناخته میشود. در سیستم مختصات ساعتی، محور مبداء، خط واصل بین مرکز زمین و محل رصد است که بر روی نصف النهار محل واقع شده است.

حال به پاسخ به سؤالهای مطرح شده باز می گردیم

سؤال اول : بنا به تعریف، مقارنه زمانی است که طول دایرة البروجی دو جرم آسمانی با هم مساوی شوند (λ  ). با توجه به این که مرکز این سیستم مختصات ممکن است مرکز زمین و یا محل رصد باشد، دو سیستم متفاوت با مختصات متفاوت خواهیم داشت و بنابراین دو زمان مختلف برای مقارنه نیز تعریف می شود.

 

سؤال دوم : این سؤال مرا بر آن داشت تا قبل از هر چیز صحت مطالبی را که در سؤال مطرح کرده بودید، بررسی کنم. همانطور که در پاسخ به سؤال نخست هم به آن پرداخته شد، مقارنه بنا به تعریف، برابر شدن طول دایرة البروجی است. حال اگر طول دایرة البروجی را بر اساس مرکز زمین محاسبه کنیم یک زمان مقارنه بدست می آوریم و اگر بر اساس محل رصد محاسبه انجام شود، زمان دیگری بدست می آید. حال قبل از پرداختن به پاسخ این نکته را گوشزد می کنم که می توان تعاریف متفاوت دیگری را نیز برای مقارنه بوجود آورد ( البته دیگر اسمش مقارنه با تعریف قبلی نیست). بطور مثال می توان زمان برابر شدن زاویه بعد α  را معیار مقارنه دانست و بدین صورت با توجه به اینکه مبدأ مختصات مرکز زمین است و یا محل رصد، دو زمان دیگر نیز محاسبه میشود. قبلاَ به این نکته پی برده بودم که فقط در موقع ماه گرفتگی بدر کامل واقعی وجود دارد و در غیر این صورت درصد روشن ماه ممکن است تا 99.8 درصد هم برسد ولی 100 درصد نشود و بنابراین سطح روشن ماه به یک مقدار حداکثر میرسد و دوباره کاهش می یابد. در نزدیکی زمان مقارنه نیز سطح روشن ماه به یک مقدار حداقل میرسد (که در زمان خورشید گرفتگی صفر است) و سپس دوبار افزایش می یابد. این درصد روشن ماه رابطه نزدیکی با جدایی زاویه ای دارد و این جدایی زاویه ای را می توان بر اساس مرکز زمین و یا محل رصد در نظر گرفت و بنابراین دو زمان دیگر نیز تعریف می شود که جدایی زاویه بین ماه و خورشید به حداقل میرسد (بر اساس مرکز زمین و یا محل رصد). برای ماه های متفاوت و نقاط مختلف زمین زمانهای مقارنه و همچنین به حداقل رسیدن جدایی زاویه ای را محاسبه کرده و در جداول زیر آورده ام

30 March 2014

 

طول جغرافیایی

 

عرض جغرافیایی

 

زمان برابر شدن طول دایرة البروجی (مقارنه) بر حسب UTC

 

زمان به حداقل رسیدن جدایی زاویه ای بر حسب UTC

 

مقدار حداقل جدایی زاویه ای بر حسب درجه

 

مرکز زمین (مختصات زمین مرکزی)

 

18:44.7m

 

19:02.2m

 

1.656

 

53.5E

 

32.5N

 

19:31.1m

 

19:48.5m

 

1.611

 

90E

 

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .