پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : شنبه مورخ 24 مهر 1400 هجری شمسی ، مطابق با 9 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 16 اکتبر 2021 میلادی

پاسخ رصدگران به سوال آقای ميرسعيد‎ و پاسخ ایشان(2)

  به نام خداوند جان و خرد

   با سلام و احترام، لطفا مطلب زیر را تا انتها مطالعه كنيد و در صورت امكان جواب دهيد. با تشكر. 

در تاریخ 17 دیماه 92 سوالی را از دوستان پرسیدم؛ جوابهای زیادی را برایم فرستادید از بابت لطفتان ممنون و اگر جوابهای شما دیر منعکس می گردد بنا به درخواست تعدادی از عزیزان بود زیرا معتقد بودند متمرکز هستند بر روی هلال اخر ربیع الاول و اول ربیع الثانی ودر مرحله بعد جمع و جور كردن جوابها تهيه جداول و نگارش انها نيز براي اينجانب بسيار وقت گير است انهاي كه از دور دستي بر اتش دارند دقيقا متوجه اين موضوع هستند اما اين مسائل دليل بر قطع يا كند شدن روند پرسش و پاسخ و ادامه ان نخواهد شد. 

اما سوالی که مطرح شد؟ 

سوال : سه جدول برايتان فرستادم در جدول يك و دو با اينكه جدايي زاويه اي فرق مي كند اما فاز ماه ، فاصله ماه از زمين و سن هلال يكي است ودر جدول دوم با اينكه فاز ماه با دو هلال بالا يكي است اما جدايي ان با انها فرق مي كند . 

از اساتید محترم پزوهشگران و رصدگران ارجمند که حضوری – ایمیل – تلفنی و پیامکی جواب داده اند نهایت تشگر و قدردانی را داشته انتظار داشتم افراد بیشتری وارد بحث شوند و مي دانم در نهايت وارد خواهند شد، زیرا هدف من از طرح این سوالات این است که دیگر عزیزان نیز بپرسند و بدنبال پاسخ ان باشیم و اگر هم اینجانب سوالی را نتوانم جواب دهم ( و قطعا نیز همین طور خواهد بود ) از پاسخ سایر دوستان بر معلوماتم خواهم افزود و این خود یک قدم مثبت است ، اما قرار ما بر ايميل و مكتوب شدن پرسش و پاسخ بود و انشالله دوستان عزيز رعايت خواهند كرد، لذا این سوالات پشت سر هم مطرح خواهد شد و انشالله ادامه خواهد داشت اما زمان طرح سوالات بسیار کوتاهتر خواهد شد تا به سوالات بعدی برسیم فكر كنم بتوانيم حداقل در يك ماه منهاي ماه فروردين دو سوال را به پرسش و پاسخ بگذاريم همين سوال و جوابها در اينده براي خيلي از عزيزان مي تواند شروع مقاله و ارائه ان در همايش هاي معتبر گردد.

ابتدا تشکر می کنم از : 

استاد محمد رضا صیاد استاد عزيزو بزرگوارم که حضورا این شاگرد کوچک خود را مورد لطف و تفقد قرار داده ضمن مثبت دانستن این نوع سوال و جوابها ، جواب اینجانب را دادند . 

استاد محترم جناب اقای مهندس رستمی که بزرگوارانه و از سر صبر و حوصله جزء اولین افرادی بودند که پاسخ را فرستادند. 

پژوهشگران محترم : خانم ها غفاري – عباسي – محمدي . 

اقايان استاد صياد – رستمي – خدام محمدي – حضري – والانژاد – ابراهيمي – نيك طلب – سلطان الكتابي – فارسي جاني – مهرجو – روشني – انسان دوست - مصدق - جمالي و اگر اسمي جا افتاد بلافاصله اطلاع دهيد تا اصلاح گردد. 

برای مشاهده پاسخ افراد فوق به سوال اینجانب، روی این لینک کلیک کنید 

جدول يك 

  در جدول بالا یک هلال روزگاهی در نیم کره جنوبی با مختصات تهران یعنی طول جغرافیایی 51.28 و عرض ان منفی 35.40 را داريم و در همان لحظه فرض کردم یک رصدگر دارد هلال روزگاهی را در تهران می بیند تنها تفاوت عرض جغرافیایی بود و اگر ارتفاع ماه در جدول اول بیشتر است به خاطر تابستان در نیم کره جنوبی و زمستان در نیم کره شمالی است و در جدول سوم یک هلال عادی به هنگام غروب در بیرجند را محاسبه کردم که همان هلال صفری بود که اقای شریفی می گویند ان را دیده اند لذا هلال صفر را با جدایی 7 درجه با دو هلال روزگاهی با جدایی 7.29 و 8.25 حال اگر هر سه هلال را با مختصات زمین مرکزی محاسبه کنیم می بینیم سه هلال مختلف با یک جدایی زاویه ای و یک فاز برابر داریم چرا؟ چون زمين مرکزی است در مختصات زمين مركزي جدايي يكي و فاز هم يكي اما در مختصات ( مكان مركزي ) اين طور نبود.   

جواب به همین سادگي است اما دقت كنيم هميشه نبايد از موضوعات ساده به راحتي گذشت اگر چنين كنيم مشكلات بزرگي را پيش رو خواهد داشت، محاسبه فاز ماه ارتباط مستقیم دارد با جدایی زاویه ای، اما چرا ان سه هلال فازشان یکی بود اما جدایی زاویه ای انها فرق می کرد دلیلش این بود که فاز ماه با مختصات زمين مرکزی محاسبه شدند، البته واقعیت علمی نیز همین است که فاز ماه محاسبه اش زمین مرکزی باشد حال اگر کسی خواست مکان مرکزی محاسبه کنداشکالی ندارد برای همین بعضی از نرم افزارها بخش درخشان ماه را فقط جهت اطلاع رصدگر مکان مرکزی نیز محاسبه مي كند. 

  سن ماه – فاصله ماه از زمین – فاز ماه بر مبنای زمین مرکزی محاسبه می گردند.   

نتیجه : سه جدول بالا در مختصات مكان مركزي ملاحظه كرديد حالا همان سه جدول را با مختصات زمین مرکزی ( جدول شماره دو ) ملاحظه فرمایید.   

اگر دقت کنید در جداول زیر هر سه هلال جدایی برابر و فاز یکسانی را دارند اما برای بهتر محاسبه کردن هلال صبحگاهی و شامگاهی بهتر است از مختصات مكان مرکزی محاسبه شود به چند دلیل . 

اول اینکه رصد کننده در روی زمین مشغول رصد است .   

دوم در مختصات مکان مرکزی شکست نور محاسبه و لحاظ می گردد برای همین است که تفاوت ارتفاع هلال سوم در دو مختصات به حدود یک درجه میرسد یعنی ارتفاع هلال ماه در شامگاهی در مختصات زمین مرکزی حدود یک درجه بیشتر از مکان مرکزی است.   

اما می توان در جداول محاسباتی برای دقیق تر بودن و راحت تر بودن از مختصات زمین مرکزی بهره گرفت رجوع شود به جدول رکوردها که 10 سال قبل انرا تنظیم نمودم .  

جدول دو

 

 تكليف رويت هلال شامگاهي و صبحگاهي مشخص شد مي ماند پديده جديد با داده هاي بسيار كم به نام رصد روزگاهي قبل يا بعد مقارنه. 

حال این سوال پیش می اید از خودم شروع مي كنم تا هيچكسي را زير سوال نبرده و شبه اي پيش نيايد وقتی میخواهم در رابطه با یک هلال انهم در روز نظر بدهم که کدام هلال نسبت به دیگری مزیت بهتری دارد و رویتش بهتر است يا برعكس رويت پذير نيست یا بطور کلی حکم به رویت دهم از خودم پرسیده ام از چه مبنایی باید استفاده كنم ؟ ايا به اندازه كافي تحقيق كرده ام كه كدام پارامتر يا پارامترها را براي رويت مد نظر بگيرم ؟ ایا جدایی زاویه ای مهم است؟ ایا فاز دو هلال ماه را با هم بسنجم؟ اوج و حضیض در ان نقش دارد ؟ ضخامت میانی را بگیرم ؟ در اسمان در ارتفاع بالا ایا شکست نور وجود دارد؟ اگر دارد چقدر است؟ واقعا به این مسائل فکر کرده ام که به راحتی هرچه تمام تر بحث هلال در روز را کرده عده ای جوان نیرومند و پرقدرت را تشویق به رصد می کنم تقویم 96 هلال را در سال می نویسم رصدها را تایید یا حکم عدم تایید به انها می دهم تقويم مي نويسم هلال ماه را بر مبناي هلال در روز در 96 هلال 29 روزه يا 30 روزه مي كنم ايا ابتدايي ترين دانش هلال در روز را دارم يا نه ؟

ايا به صد سال قبل بر گشته ام از برون يابي يا از رصد مشابه يا بر مقتضاي معلوماتي كه داشته ام نظر داده و هنوز متوجه نشدم اين راهها كارايي ندارد بايد به دنبال معيار جديدي بود كه با هلال شامگاهي و صبحگاهي فرق دارد و اگر متوجه شدم كه اشتباه كردم حال بايد چه كنم راهي ندارم كه برگردم با شهامت بگويم تقويم اشتباه بود مقايسه و قياس اشتباه بود درخبرها وب سايتها صدا و سيما مطبوعات مطالبي را كه گفتم بايد بيشتر در مورد ان تعمق و بررسي مي كردم ايكاش مي دانستم دو هلال روزگاهي را نمي توان با هم قياس كرد حتي هلالهاي شامگاهي را نيز بسيار سخت است با هم قياس كنيم لذا وقتي با جرات مي گويم اشتباه كردم بايد به فكر درمان ان باشم و اگر نباشم و انرا ادامه دهم افرادي هستند كه موضوع را بازكرده و بدون تعارف كارت زرد را خواهم گرفت انوقت جبران ان برايم بسيار سخت خواهد بود. 

اين اطلاعات كه محرمانه نيست. دو يا سه پارامتر را در نظر ميگيريد انها را براي تنوير افكار رصدگران محترم بيان كنيد. مشخص كردن راه ثبوت ماه قمري چه روزگاهي – چه شامگاهي و چه صبحگاهي كه به اندازه يك دهم وقتي كه من و امثال من مي گذاريم وقت گير نيست! هست؟ هر كس يك وظيفه اي راعهده دار شده لذا ميدان را خالي نكنيم باور كنيد با بحث و پرسش به شرطي كه احترام افراد حفظ شود وقتي برچسب به هم نزنيم اخم نكنيم و در يك كلام به همديگر پاسخگو باشيم همه چيز درست خواهد شد . 

مثالي بزنم بين من ودوست گرانقدرم اقاي مهراني در ارتباط با رمضان 91 و 92 اختلاف سليقه و شايد كمي بيشتر پيش امد دهها نامه رد و بدل شد بدون كوچكترين ناراحتي موكول شد به گذشت زمان تا تب و تاب خوابيده بعد براي باز شدن ذهن افكار عمومي و بخصوص رصدگران محترم متن نامه ها بر روي سايت قرار بگيرد اينجانب منتظر اعلام از طرف جناب اقاي مهراني هستم در صورت صلاحديد ايشان متوجه خواهيد شد اختلاف عقيده نه تنها موجب دوري نيست بلكه بيش از بيش دو دوست و همكار قديمي را نزديكتر خواهد كرد. 

لذا منتظر پاسخ مي مانم چرا هاي وجود دارد كه به اندكي از انها اشاره كرده و به تعدادي نيز اشاره خواهم كرد. 

 یک نمونه از این چراها در جدول پایین امده چرا دو هلال در یک ارتفاع در دو مختصات زمین مرکزی و مکان مرکزی یکی هستند اما به هنگام غروب خورشید با هم فرق می کنند جواب بسار ساده ودر متن به ان اشاره شده ، پس چرا در ارتفاع کمتر باهم تفاوت دارند و اگر جواب باز همان است پس چرا در ارتفاع کمتر اختلاف بیشتر است به نظرتان کدام کزینه بهتر است؟ و چگونه باید حکم به رویت ان هلال در روز که قرار است از این به بعد ملاک تقویم ما باشد یا بهتر بگویم چند سالی است تقویم ما بر ان مبنا استخراج می شود قرار دهیم؟ 

دوستان بدون تعارف مي گويم هستند كساني كه ملاك رويتشان ميزان مكث ماه است اول چيزي كه مي پرسند اين است: راستي مكث ماه چقدر است؟ بايد به اين دوستان ياداوري كرد مكث ماه هيچ ارتباطي با رويت ندارد و اگر هم داشته باشد در اولویت چهارم به بعد است. مكث ماه تابع عرض جغرافيايي مكان رصد است پس نبايد اين گفته را ملاك قرار ده.يم به جاي مكث ماه بهتر است بگوييم ارتفاع ماه چقدر است ، مثالي ميزنم، دو هلال در يك طول جغرافيايي قرار دارند ولي عرض جغرافيايي انها فرق مي كند هلالي مكثش 37 دقيقه است و هلالي 54 دقيقه اين اشتباه را نكنيم كه هلال با مكث 54 دقيقه بهتر ديده ميشود بايد زمان تاريكي براي رويت را حساب كرد ممكن است هلالي با مكث كمتر زودتر ديده ميشود تا هلالي با مكث بيشتر پس تكليف مكث ماه مشخص شد در ارتباط با جدايي زاويه اي اگر دو هلال در روز را مي خواهيم بر مختصات مكان مركزي محاسبه كنيم همان اشكالي پيش مي ايد كه در اول عرائضم گفتم حال چكار كنيم چون رصد در بالاي افق است زمين مركزي بگيريم ؟ شايد اين كار درست باشد اما اشكالي نيزدر اين روش وجود دارد به جداول زير نگاه كنيم.  

 دو هلال جدايي زاويه اي برابر - ارتفاع برابر - فاز برابر - طول و عرض جغرافيايي برابر - حتي با اختلاف بسيار بسيار كم فاصله انها از زمين نيز برابر- سنشان با دو دقيقه اختلاف برابر- در دو مختصات زمين مركزي و مكان مركزي چرا هردو مثل هم هستند و در جداول قبل اينطور نبود.؟!  

جدول سه

  حال اين سوال را چگونه جواب دهيم بياييم بگوييم در ارتفاع بالا فرقي بين زمين مركزي و مكان مركزي نيست شكستي نيست اختلاف منظري وجود ندارد والا اخر.... فرض را براين ميگذاريم كه جواب كاملا منطقي و درست است ، حال به اين سوال توجه كنيد و جواب دهيد در دو جدول زيريعني جدول چهارم چرا اين دو هلال با هم برابر نيستند در صورتي كه پارامترها شبيه هم هستند ؟    

جدول چهار

 
در جدول شماره جهار ارتفاع برابر، فاصله زمين تا ماه برابر ، جدايي زاويه اي برابر ، فاز ماه برابر در دو مختصات زمين مركزي و مكان مركزي در ارتفاعي بالا اما مي بينيم ضخامت مياني انها با هم فرق كرد!! حال به اين سوال پاسخ دهيم چرا در زمان غروب خورشيد وقتي مختصات ماه را مكان مركزي مي گيريم ضخامت مياني ان كمتر است از زماني كه مختصات را مكان مركزي مي گيريم ؟ زيرا ضخامت مياني ماه تابع جدايي زاويه ايست و در مختصات مكان مركزي چون جدايي حدود يك درجه كم مي شود در نتيجه ضخامت مياني ان كمتر است به جدول اخر توجه كنيد دو هلال شامگاهي را در نظر گرفتم كدام يك از اين دو هلال ضخامت مياني كمتري دارد در صورتي كه در جدول چهارم هلال با مختصات زمين مركزي ضخامت كمتري را دارد چرا ؟!   

جدول پنج 

 
همانطور كه ملاحظه مي فرماييد در هلال شامگاهي ضخامت مياني بر مختصات مكان مركزي ماه كمتر از ضخامت مياني هلالي است كه بر مختصات زمين مركزي مشخص شده و درستش هم همين است اما در هلال در روز ضخامت مياني گاهي بر عكس مي شود و ....!!  

نتيجه : ضوابط رويت هلال در روز با هلال شامگاهي و صبحگاهي فرق مي كند چه از لحاظ پارامترهاي جدايي زاويه اي – فاز ماه – ضخامت مياني و ...  

لطفا اساتيد رويت هلال ماه ، مستخرجين - پژوهشگران و رصدگران عزيز بفرمايند و به اين سوال من جواب دهند؛ از چه معياري براي رويت هلال در روز بايد استفاده كرد؟ شوراي محترم تقويم و اعضاء كميته علمي ستادها از چه معياري براي ثبوت رويت هلال ماه براي پايان يك ماه قمري استفاده مي كنند؟ نگهداري اين ضوابط نزد خودمان مرا به ياد تك نفره انداختن استخراج تقويم در قديم مي انداخت امروز كه در سراسر ايران شورايي و ستادي با مسائل برخورد مي شود و درستش هم همين است. پاسخ به اينجانب كه سالهاست در اين مورد حداقل هم كار رصدي انجام داده و هم كار تحقيقاتي انتظار زيادي نيست .  

شاد باشيد و ديگران را نيز شاد كنيد .  

با نهايت احترام سيد محسن قاضي ميرسعيد.

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .