پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : چهارشنبه مورخ 5 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 20 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 27 اکتبر 2021 میلادی

اظهار نظر آقاي عباس احمديان در خصوص حد آندره دانژن و تاثير استفاده از ابزار در رويت هلال

 

                                                              حد آندره دانژن

همه ما با کلمه حد دانژون آشنا هستیم اما از آن چه برداشتی کردیم مهم است! در مقاله ای خواندم که حد دانژون بدین شرح تعریف شده است:بر طبق نظریه ای که آندره دانژون در سال 1976 ارایه کرد هرگاه جدایی میان ماه و خورشید به کمتراز7 درجه برسد دیگر هلالی تشکیل نخواهد شد زیرا سایه پستی و بلندیهای ماه بر روی هلال باریک ماه می افتد و دیگر هلال  تشکیل نمی شود.

اما بیایید فرض را بر این بگذاریم که سطح ماه کاملا صاف است آنگاه چه اتفاقی می افتد؟ آیا هلال دیده می شود؟ جواب منفی است زیرا یکی از مهمترین دلایل آن اینست که نورانیت هلالهای زیر 7 درجه جدایی، هیچگاه از افق زمینه شان بیشتر نخواهد شد. در نظر داشته باشید که ما رصدگران با نازکی هلال تقریبا مشکلی نداریم و این کنتراست هلال با افق است که کار را مشکل می کند.اجازه دهید این مسئله را با بررسی سطح ماه حل کنیم: حتما می دانید که در لحظه ای که در حال تماشای هلال هستید خورشید به آن منطقه بطورمایل می تابد(درحال طلوع است). هرچه زاویه تابش خورشید به آن منطقه ازهلال کمتر باشد(مایل بتابد)، زاویه بازتابش نیز کمتر خواهد شد و این مسئله هلال را بسیارکم نور خواهد کرد. در نظر داشته باشید هنگامیکه فاز هلالی از 1 درصد به50/0 درصد تنزل میابد هر دو زاویه نصف می شود پس اگر زاویه باز تابشی با نورانیت بصری رابطه مستقیم داشته باشد آنگاه نورانیت این هلال به یک چهارم تنزل یافته است! که البته اینگونه نیست چون زاویه باز تابش با نورانیت رابطه مستقیم ندارد بلکه بصورت تابعی از آن میباشد پس هلال بسیار کمنورتر خواهد شد!بنابراین هلالی با جدایی کمتر از 7 درجه دارای شدت بازتابشی است که هیچگاه از افق زمینه خود در افق پرنورتر نخواهد شد! حال می توانید به این مطلب عوارض سطحی ماه را نیز بیافزایید.خواهید دید که دیدن چنین هلالی غیرممکن خواهد بود.

  •  
  • تاثير استفاده از ابزار در رويت هلال

 برای این هلال از چه ابزاری استفاده کنم؟ این سوالیست که بسیاری از رصدگران هنگام مواجه شدن با هلالی خاص ویا بحرانی از خود می پرسند.برای پاسخ دادن به این سوال ابتدا باید از تاثیر ابزارها بر رویت شدن هلال آگاه باشیم.یک ابزار رصدی بطور حتم دارای عدسی جمع آوری کننده نوری است که قطر آن از قطر مردمک چشم بزرگتر میباشد و به همین دلیل توان تفکیک افزایش می یابد و البته اجرام کمنورتری را هم می توان رصد کرد،و تاثیر دیگر امکان استفاده از بزرگنمایی میباشد اما مهمتر از همه ، کنتراستی است که هر ابزار قادر به تمیز دادن آن میباشد! وهرچه قطر لنز افزایش یابد این مقدارنیز کاهش می یابد! فرض کنید که هلالی با قدر5- را درزمان T با چشم غیر مسلح رویت می کنید، در این حالت بطور مثال قدر افق زمینه هلال میبایست 3- باشد تا شما هلال را تشخیص دهید.در ضمن برای مقایسه قدر هلال و افق یک مقطع مشخص از هر دو(به عنوان مثال "10 قوسی مربع) را در کنار هم مقایسه می کنیم.

حال یک دوچشمی 5010 چه تاثیری دررویت این هلال در زمانی زودتر دارد؟

بالا رفتن قدرت تمیز دادن ابزارها به مانند افزایش توان نمایش قدرشان بالا می رود، چون تابعی از سطح جمع آوری کننده نورمیباشد. هنوز اطلاع درستی در مورد قدر مقطعی هلال و افق در دسترس نیست تا بتوان با استفاده از این اطلاعات محاسبات دقیقی انجام داد اما بدون آنها نیز ما مطلب را میرسانیم.در مثال دیدیم که چشم انسان توانست دو سطحی را که 25/6 (2 قدر) با هم اختلاف نوری دارند را تمیز دهد اما گردآوری نوری دوچشمی 5010 ، 100 برابر چشم میباشد پس توانایی تشخیص دوسطح که اختلاف فاز نوری آنها 0625/0 یا 02/0 قدرمیباشد را داراست! حالا توان این دوچشمی را با یک تلسکوپ "10 مقایسه می کنیم: قطرآینه این تلسکوپ 5 باربزرگترازاین دوچشمی میباشد و سطح جمع آوری کننده آن 25 بار بیشتر است و به این نتیجه می رسیم که توان تمیز دادن دوسطح که اختلاف فاز نوری 0025/0 یا 0008/0 قدر را دارد. می بینید که با افزایش قطر ، اختلاف بین دو ابزار کم می شود زیرا به عدد صفر نزدیک می شویم! مثلا با این فرایض اختلاف تمیز دادن دو تلسکوپ "10 و "14 فقط 0003/0 قدر است!در حالیکه همین اختلاف بین چشم و دوچشمی 5010 به 100 رسیده بود!!! بطور حتم تاثیر شرایط جوی بسیاربیشتر از اختلاف بین دوچشمی و تلسکوپ (0008/0 قدر) می باشد! پس ابتدا بدنبال هوایی پاک باشید سپس به ابزارتان امیدوار باشید!

تاثیر مهم دیگر ، قطر مردمک خروجی میباشد که به شفافیت تصویر کمک زیادی می کند ،قطر مردمک خروجی دوچشمی 12020 حدود 6 میلیمتر میباشد اما آیا در لحظه رصد می توانید مردمک چشم خود را تا این اندازه باز کنید؟ اکثر رصدگران هنگام رصد از یک پارچه زخیم ومشکی جهت جلوگیری از ورود نورهای اضافی اطراف به درون چشمشان استفاده می کنند در حالیکه نور شدید افق است که باعث بسته شدن مردمک چشمشان می شود و آن پارچه فقط به تمرکز داشتن رصدگر کمک می کند.

 

 

                                                                                       با احترام

                                                                              عباس احمدیان 18/9/85

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .