پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : پنجشنبه مورخ 6 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 21 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 28 اکتبر 2021 میلادی

گزارش تيم اعزامي گروه غير حرفه‌اي رويت هلال از طرف ستاد استهلال دفتر رهبري

 منبع: سایت کمان آسمانی

به‌ نام خدا
گزارش تيم اعزامي گروه غير حرفه‌اي رويت هلال از طرف ستاد استهلال دفتر رهبري به استان ايلام
با سلام خدمت رصدگران گرامي
از مدتها پيش بعد از ناكامي در رويت هلال صبحگاهي رجب 1426، با توجه به برنامه ‌ريزي ستاد استهلال دفتر مقام معظم رهبري، براي رويت هلال رمضان 1426 برنامه‌ي مفصلي را طراحي كرديم. با توجه به خطوط رويت ‌پذيري هلال و وجود غبار فراوان در ايران، بديهي بود كه بهترين مناطق براي رويت اين هلال مناطق كوهستاني اطراف زاگرس هستند. اما كدام قسمت اين رشته كوه پهناور مناسب بود؟

 

چند وقتي اين مسأله فكر مرا به خود مشغول كرد. سال قبل به ياد دارم كه بنده به اتفاق دوست گرامي جناب آقاي نيك ‌طلب در مسيري 300 كيلومتري از جاده‌ي شيراز به آباده در شرق رشته كوه زاگرس، هيچ ‌گونه افق باز خوبي براي رويت هلال شوال 1425 پيدا نكرديم. تنها راه خلاص شدن از اين كوه‌ها، استقرار در غرب رشته ‌كوه زاگرس بود. در آن هنگام ، ديگر دشتهاي كشور عراق در زير پايمان قرار مي‌گرفت و ديگر مطمئن بوديم كه براي رويت اين هلال كم ارتفاع ديگر افق بسته رو به رويمان نيست. لذا بهترين نواحي براي رويت اين هلال استان‌هاي لرستان، ايلام و كرمانشاه بود. بررسي پارامتر q در اين سه استان نشان مي‌داد كه ايلام يكي از بهترين نواحي براي به زير سوال رفتن چند باره‌ي معيار يالوپ است. بعد از جلسه‌ي ستاد استهلال مورخه 5 مهر 1384 و تصميمات اتخاذ شده مقرر شد تا گروه‌هاي تهران به چند استان مختلف عزيمت كنند كه بعد از جلسه اي با حضور سرگروه‌هاي رصدي استان تهران در محل مركز نجوم شهر ‌ري طي يك قرعه‌ كشي مقرر شد تا گروه اعزامي ما به سرپرستي اينجانب به استان ايلام عزيمت كند. بنابراين در آغاز سفري پرماجرا صبح دوشنبه مورخ 11 مهر 1384 به اتفاق 4 نفر ديگر از دوستان به سمت کرمانشاه و سپس ايلام راهی شديم.
 
 
بعد از ورود به کرمانشاه و با هماهنگی قبلی به سمت ايلام رهسپار شديم. در بين راه در نزديکی شهر ايوان غرب از ساعت 12:39 إلی 14:00 شاهد کسوفی جزئی با قدر 31 درصد بوديم.
 
 
 سپس به سمت ايلام رهسپار شديم و بعد از يک سانحه ی رانندگي عجيب چرخ عقب لندكروز حامل گروه جدا شد و ماشين پس از طي 100 متر متوقف شد. اين درحالي بود كه چرخ جدا شده از ماشين به سرعت غلطان غلطان به انتهاي تونل رسيد و باعث يك سانحه‌ي رانندگي در ورودي تونل شد. فقط مي‌توانم بگويم كه واقعاً خدا رحم كرد و به خير گذشت.
 
  پس از تأخيري دو ساعته به ايلام رسيديم و با هماهنگی آقای يگانه (مسوول شورای شهر ايلام) به سمت سايت مخابراتی ايلام واقع در شمال شرقی آن راهی شديم. مسير خاکی و سنگلاخی بود. با رسيدن به اين محل و نگاهی به ساعت غروب خورشيد متوجه شديم که خورشيد در ايلام غروب کرده است و ما هنوز آن را می بينيم. افق تا منفی دو درجه مملو از غبار غليظ سياه رنگ بود و در بالای آن 2 درجه غبار قرمز پررنگ و 2 درجه غبار زرد پر رنگ قرار داشت. بعد از غروب خورشيد تلاش ها برای يافتن مشتری آغاز شد تا اين که در حدود 13 دقيقه بعد از غروب خورشيد آقاي خدامي مشتری را با چشم غير‌مسلح پيدا كرد. همان زمان متوجه شديم که با اين وضعيت افق، به احتمال زياد رويت هلال در شامگاه روز بعد را از دست خواهيم داد.
 
  پس از مراجعت تصميم بر آن شد تا فردا صبح برای کسب تکليف به اداره ی هواشناسی ايلام مراجعت کنيم. پس از صحبت های مفصل، طی جلسه ای با مسئولين هواشناسی پی به مشکل غبارهای روز قبل برديم. از اتفاق در حدود سه هفته قبل از مراجعت ما سيستم کم فشاری که حاوی غبار از کشور عربستان بود به شکل يک سيستم پر فشار وارد ايران می شود و غباری غليظ ايلام و چند استان را فرا می گيرد. به طوري‌ كه مردم مجبور به استفاده از ماسک در شهر ايلام می شوند. لذا از آن زمان دامنه ی تراکم اين غبار دائماً در حال کاهش بوده و روز به روز بهتر مي‌شد. پس از مشورت با اين دوستان و به پيشنهاد آن‌ها شهر ايلام به عنوان محل استقرار گروه انتخاب شد و گروه در حدود ساعت 15:30 بعدازظهر به سمت کوه گچان در شمال شرقی استان ايلام عازم شد.
 
  بعد از رسيدن به اين منطقه، به دليل وجود شيب نامناسب بر بالای پشت بام يک استراحتگاه متعلق به سايت مستقر شديم و شروع به نصب ابزار رصدی کرديم. ابتدا دوچشمی 120×20 صا ايران را تراز کرديم و در حين تراز، گروهی از سپاه نيز يک دوربين 120×20 ديگر آوردند و گروهی ديگر از دوستان به تراز آن مشغول شدند.
 
 از قبل برگه ای حاوی مشخصات ماه، خورشيد و مشتری و عطارد را به درجه و ميليم در اختيار داشتيم و بعد از تراز، خورشيد را هر پنج دقيقه يک بار در مرکز ميدان ديد دو‌چشمي صا‌ايران قرار می داديم و آن را تنظيم می کرديم. ولی متأسفانه دوچشمی سپاه مشکل داشت و در يک تصميم سريع به اتفاق دوست خوبم آقای صبوری به اين نتيجه رسيديم که ايشان سمت مشتری را در زمان عبور خورشيد از اين سمت شاخص گذاری نمايد و من دوچشمی صا‌ايران را با خورشيد تنظيم نمايم. اگر چه افق و دشت های روبه روی آن مملو از غبار بود ولی قبل از غروب خورشيد زمانی که به شرق می نگريستم متوجه شدم که افق شرق تا منفی 2 درجه مملو از غبار غليظ است و در بالای آن آسمان يکدست آبی است. اين در حالی بود که بعد از استقرار گروه در رصدگاه دائماً باد شديدی می وزيد و بر سرعت آن افزوده می شد كه اين مسأله دقيقاً مرا به ياد افق هلال شامگاهی جمادی الاول 1426 در منطقه ی کردان کرج می انداخت. بعد از غروب واقعی خورشيد (18:03) طی معدود باری غروب ظاهری خورشيد را بعد از غروب واقعی در ساعت 18:08 در پس غبار غليظ افق منفی شاهد بوديم. قبل از غروب به دليل غبار زياد نتوانستيم به وضوح پديده ی درخش سبز (Green Flash) را ببينيم.
 
 بعد از اين غروب ظاهري، زمانی در حد 5 دقيقه از لحظه‌ي غروب واقعي خورشيد گذشته بود و ما از ساعت 18:09 کار رويت را آغاز کرديم. من ابتدا سعی کردم تا با استفاده از سمت و ارتفاع ميليم، مشتری را پيدا کنم که به دليل ناهمخوانی محاسبات رصديمان در ارتفاع صفر و ارتفاع 2350 متری که ما در آن قرار داشتيم، موفق نبودم. حدود ساعت 18:11 آقای معين‌الدين خدامی اعلام كرد که مشتری را با چشم می بيند ولی در پشت دوچشمی سپاه نتوانست آن را پيدا کند. حدود ساعت 18:13 آقای صبوری در پشت همان دوربين 120×20 سپاه مشتری را يافت و حدود 2 ألی 3 دقيقه‌ی بعد با راهنمايی ارزشمند ايشان مشتری را يافتم. متأسفانه چشمی چپ دوچشمی 120×20 صا‌ايران دچار مشکل بود و تصوير را تار نشان می داد و من مجبور شدم تا برای پيدا کردن هلال از چشمی راست استفاده کنم. بعد از آن که چند باری مشتری را در درون تصويرم يک درجه به راست بردم با يک جابه‌جايی 3 إلی 4 درجه ای ، هلال سريع وارد تصويرم شد. هلال بسيار واضح بود و كماني پيوسته از ساعت 5/2 تا 5/5 داشت و هر شخصی بدون دست کاری چشمی می‌توانست با كمي دقت آن را بيابد. برای آن‌ كه كار رويت برای بقيه ساده ‌تر شود سعی کردم تا هلال را در ميليم x5 و y5- قرار دهم تا به سادگی قابل رويت باشد. اما متأسفانه از مسوولين هم به جز يك نفر كه ديده‌بان سپاه بود شخص ديگری موفق به رويت اين هلال زيبا نشد. لازم به ذکر است که تلاش دوستان برای پيدا كردن هلال در درون دوچشمی های 80×20 و 70×15 نيز ثمری نداشت و هلال در ساعت 18:27 در پشت ابر کوچکی پنهان شد و ثانيه‌هايی بعد در پشت غبار غليظ افق محو شد. هلال به قدري واضح بود كه به راحتي با يك دوربين ديجيتال ساده از آن عكس تهيه كرديم كه حاصل پردازش آن را در زير مي‌بينيد.
 
 افق واقعاً استثنايی بود. 1 درجه غبار قرمز و 3 درجه غبار زرد کم رنگ و عليرغم روز قبل، افق بسيار مطبوع و تميز بود. بعد از غروب ماه سياره ی عطارد را هم در ساعت 18:28رويت کرديم و رصد در ساعت 18:45 با غروب مشتری در پس غبار سياه رنگ خاتمه يافت.
 
 رصد فوق به خاطر قرار گيري در بالاي خطوط رويت‌ پذيري معيار برنارد يالوپ با كيو معادل 259/0- در اولين زمان رويت حائز اهميت است و بيش از پيش به ما ثابت كرد كه معيار فوق احتياج به اصلاح اساسي دارد. هلالي كه ما ديديم به هيچ وجه به يك هلال بسيار بحراني شباهت نداشت و عليرغم وجود غبار در افق، تأثيري را در شدت نور هلال نديدم (بر عكس هلال جمادي‌ الاول 1426) و مطمئن هستم كه كيلومترها بالاتر از اين نقطه نيز هلال در شرايط جوي و رصدي مناسب قابل رويت بود. ما به دليل شرايط خاص منطقه، افقي صفر درجه و بدون غبار داشتيم و مسلم است كه فاز بلند ماه كمك شاياني به رويت هلال فوق مي‌كرد. اگر بخواهم با استفاده از دو تجربه‌‌ي هلال جمادي‌الاول و رمضان 1426 مقايسه‌اي صورت دهم به جرأت مي‌گويم كه رويت هلال جمادي‌الاول كمي سخت ‌تر از هلال رمضان بود. اين در حالي است كه بر اساس معيار  يالوپ پارامتر q در هلال جمادي‌الاول (087/0-) در منطقه‌ي كردان كرج  بسيار كمتر از هلال رمضان (259/0-) در شهر ايلام است. دليل آن هم ساده است. در زمان ساخت معيار فوق رصدهاي ارزشمندي در عرض جنوبي ماه صورت نگرفته بود و داده ‌هاي اين ناحيه از روي حدس و گمان به دست آمده است. اين مشكلي اساسي است كه در ساير معيار‌هاي طراحي شده نيز به چشم مي‌خورد. در زير مشخصات اين هلال را در ارتفاع صفر در رصدگاه ملاحظه می کنيد.
 

 

گزارش رويت هلال شامگاهي رمضان 1426

 

 

 

 

شماره ماه گرد نجومي
 

 

 

 

1024
 

 

 

 

شماره ماه گرد اسلامي
 

 

 

 

17109
 
تاريخ دقيق رصد
 
سه‌شنبه 12 مهر 1384 برابر با 29 شعبان 1426 و 04 اكتبر 2005
 
محل رصد
 
ارتفاعات گچان در شرق شهر ايلام
 
طول و عرض جغرافيايی
 
33 درجه و 40 دقيقه‌ي شمالي و 46 درجه و 29 دقيقه‌ي شرقي
 
زمان استقرار در رصدگاه
 
16:15
 
زمان ترك رصدگاه
 
19:30
 
ارتفاع رصدگاه از سطح دريا
 
2350 متر
 
وضعيت جوی رصدگاه
 
آسمان صاف در افق با مقداري ابر پراكنده سيروسي
 
درجه‌ي حرارت
 
6/21 درجه‌ي سانتيگراد
;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .