پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : شنبه مورخ 24 مهر 1400 هجری شمسی ، مطابق با 9 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 16 اکتبر 2021 میلادی

برخورد متفاوت معيارها درباره هلال شامگاهی رمضان 1434



موعد رصد هلال ماه رمضان 1434 در غروب روز سه شنبه 18 تير 1392 می باشد. اين هلال در لحظه غروب خورشيد در مرکز ايران (عرض 32 درجه و 26 دقيقه و طول 53 درجه و 41 دقيقه) حدود 32 دقيقه مکث، 5.5 درجه ارتفاع، 15 درجه جدايي زاويه ای و 13.8 درجه اختلاف سمت با خورشيد دارد. به علت قرار گرفتن اين هلال در اوج (404 هزار کيلومتر) و منفی بودن عرض دايره البروجی (4.9- درجه)، شرايط رصدی آن برای کشورمان و عرض های شمالی بسيار سخت است.
اگر چه اين زمان رصد، روز 30 ام شعبان می باشد و ديدن هلال نبايد چندان سخت به نظر برسد، اما شرايط فوق باعث می شود تا ديدن اين هلال با چشم غير مسلح از اهمين فوق العاده ای از نظر علمی و از نظر شرعی (برای علمايي که ملاک آنها رويت با چشم غير مسلح است) برخوردار باشد. در اين مطلب بررسی خطوط رؤيت پذيری اين هلال را با معيارهای مختلف مورد بررسی قرار داده ايم:
1-    معيار پروفسور يالوپ: بر اساس اين معيار و با توجه به نقشه زير، در غروب روز سه شنبه 18 تير، چهار منطقه  تشکيل می شود: در منطقه E که بالای خط قرمز رنگ میباشد، از جنوب مشهد، شمال تهران و جنوب تبريز می گذرد، از نظر اين معيار امکان رويت هلال با هيچ وسيله ای در اين منطقه وجود ندارد. در منطقه D و C امکان رويت با تلسکوپ وجود دارد (که در منطقه D شرط مناسب بودن شرايط جوی ذکر شده است). در منطقه B هم در صورت مناسب بودن شرايط جوی، امکان رويت هلال با چشم غير مسلح وجود دارد. در نتيجه بر اساس معيار يالوپ، رويت هلال با چشم غير مسلح برای مناطق حاشيه دريای عمان محتمل بوده و در بقيه مناطق (به غير از شمال شرق و شمال غرب) رويت هلال با دوربين و تلسکوپ امکان پذير است.



2-    معيار رصدخانه افريقای جنوبی (SAAO): در اين معيار دو خط محتمل و غيرمحتمل وجود دارد که برای هلال رمضان خط محتمل مطابق نقشه زير از جنوب کشور (خط واصل راسک به بوشهر) و خط غيرمحتمل از مرزهای شمالی کشور عبور می کند. در نتيجه بر اساس معيار رصدخانه افريقای جنوبی، تنها در حاشيه خليج فارس و دريای عمان امکان رويت هلال با چشم غير مسلح وجود دارد و بقيه مناطق که رويت را محتمل می داند، نياز به ابزار اپتيکی (دوربين و تلسکوپ) وجود دارد.


3-    معيار مهندس عوده: اگر چه اين معيار از نظر مدل رياضی اشکال دارد و خطوط رؤيت پذيری آن مطابق با داده های رصدی به کار رفته در آن نمی باشد، با اين حال اين خطوط برای هلال رمضان 1434 مطابق با نقشه زير می باشد که ايران در دو منطقه B و C قرار داده است. در منطقه C (نيمه شمالی کشور) رؤيت هلال فقط با چشم مسلح امکان پذير است اما در منطقه B (نيمه جنوبی کشور) هلال ممکن است با چشم غير مسلح نيز قابل رؤيت باشد.


4-    معيار مهندس قاضی ميرسعيد: در اين معيار، رکورد دار جهانی رويت هلال ماه از دو پارامتر فاز و ارتفاع هلال به عنوان پارامترهای رؤيت پذيری هلال استفاده کرده است. در نقشه زير خط واصل جنوب زابل، يزد و مهران به عنوان خط جداکننده منطقه رؤيت با چشم مسلح و غير مسلح می باشد. بطوريکه در جنوب اين خط رويت با چشم غير مسلح و در شمال خط رؤيت با ابزار مد نظر می باشد .



5-    معيار مدل مثلثی: محاسبات اين معيار نشان می دهد با توجه به نقشه زير يک نوار بحرانی به پهنای حدود 110 کيلومتر برای رؤيت هلال با چشم غير مسلح وجود دارد که به علت وجود خطا در اين منطقه نمی توان با قطعيت رؤيت هلال با چشم غير مسلح را پيش بينی کرد. در جنوب اين نوار، خط واصل قائن، قم و همدان است و در شمال اين نوار خط واصل خواف، رباط کريم و ديوان دره می باشد. همانطور که در نقشه نيز آمده است، در جنوب اين نوار و در اکثر مناطق کشور امکان رويت هلال با چشم غير مسلح پيش بينی می شود که در مناطق نزديک به نوار بحرانی، به آسمان شفاف و رصدگران با تجربه نياز دارد. اما در شمال نوار بحرانی با توجه به دسته بندی مناطق به يک دوربين دوچشمی 50 تا 60 ميليمتری احتياج است. ضمنا مدل مثلثی برای رؤيت هلال قبل از غروب خورشيد پيش بينی می کند امکان رويت هلال با تلسکوپ های بزرگتر از 10 اينچ از ساعت 11 صبح فراهم می شود. ديدن هلال در بهترين زمان ( هم ارتفاعی ماه و خورشيد) در ساعت حدود 14 با دوربين های بزرگتر از 70 ميليمتر امکان پذير خواهد بود.



6-    توصيه های رصدی: با توجه به اهميت بسيار زياد اين هلال، مواردی را جهت يادآوری به رصدگران محترم اشاره میکنم:
-    استفاده از سياره زهره برای ديدن هلال از ساعت 14 تا غروب هلال با دوربين و تلسکوپ های مدرج
-    برنامه ريزی برای مناطق کوهستانی با  ارتفاع زياد برای داشتن افقی تميز و بدون غبار
-    پيدا کردن مکتنی که يا داشتن يک کوه دوردست، امکان غروب کردن زودهنگام خورشيد فراهم شده در حاليکه به علت اختلاف سمت زياد هلال، ماه در افق صفر غروب کند.
-    تلاش برای ديدن هلال با چشم غير مسلح در نيمه جنوبی کشور برای عموم رصدگران و تلاش برای ديدن هلال با چشم غير مسلح برای نقاط واقع بر نوار بحرانی و نزديک به آن برای رصدگران با تجربه برای شکستن رکورد رويت هلال با کمترين اختلاف ارتفاع ممکن.
7-    داده های رصدی برای چند نقطه: بعضی پارامتر های رصدی را برای آشنايي با این رصد بر مبنای محاسبات مکان مرکزی بدون اثر شکست و با اعمال ساعت تابستانی در زير آورده ايم:

پارامتر

مشهد

تبريز

تهران

اصفهان

يزد

کرمان

شيراز

بندرعباس

غروب خورشيد (ساعت ودقيقه)

19:51

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .