پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : پنجشنبه مورخ 6 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 21 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 28 اکتبر 2021 میلادی

پاسخ به پرسش مطرح شده توسط جناب آقاي قاضي‌ميرسعيد

منبع : سایت کمان آسمانی

پاسخ به پرسش مطرح شده توسط جناب آقاي قاضي‌ميرسعيد

با سلام خدمت همه‌ي علاقه‌مندان به مباحث رويت هلال

چندي پيش بعد از آن‌كه مقاله‌ي رويت هلال ذيحجه 1425 در سايت كمان‌آسماني قرار گرفت، استاد ارجمندم جناب آقاي قاضي‌ميرسعيد سوالي از اينجانب پرسيدند. البته من در آن زمان در كوران امتحانات پايان ترم قرار داشتم و متأسفانه نتوانستم زودتر از اين به سوال ايشان جواب دهم. از ايشان به دليل طرح چنين سوال بسيار خوب تشكر مي‌كنم.

اينجانب از طراحي چنين سوالاتي كه در واقع كمتر در رويت هلال به آن‌ها پرداخته شده به شرط ادامه و استمرار آن موافقم و اميدوارم كه تمام راصداني كه هر ماه با برنامه‌ريزي وتلاش فراوان به دنبال مباحث عملي رويت هلال مي‌روند به مسائل تئوريك آن كه واقعاً هم مهم است بپردازند. رويت هلال بسياري مسائل روشن نشده در زمينه‌هاي رويت‌پذيري دارد و هيچ شخصي به اندازه‌ي يك راصد حرفه‌اي هلال نمي‌تواند به اين مسائل پاسخ دهد. حال كه همه خود را به عنوان يك منجم آماتور مي‌شناسيم و كار ما حرفه‌اي نيست لذا مي‌توانيم اين مسائل را با مباحثه حل كنيم و يا حداقل به پاسخ آن نزديك شويم.

ابتدا قبل از پاسخ به سوال ايشان، آن را يك بار ديگر مطرح مي‌كنم :

" خواهشمند است كمي بيشتر راجع به  ارتباط ميل خورشيد با ( ارتفاع وسن ماه ) توضيح دهيد و اگر امكان دارد تفاوت هلال ماه  (10 ژانويه 2005 با ميل بالاي خورشيد ) و (هلال 28 سپتامبر2019با ميل كمتر) را كه اتفاقا ارتفاع وسن هر دو هلال در لحظه ي كه خورشيد 5 درجه زير افق قرار دارد،  برابر است را بيان فرماييد."

براي پاسخ به سوال ايشان بايد بگويم كه از ديد من ميل خورشيد همان‌طور كه به ترتيب در مقاله اشاره كردم در جايگاه سوم قرار دارد. يعني: 1- عرض دايرة‌البروجي ماه 2- بودن ماه در اوج يا حضيض و 3- ميل خورشيد در آسمان

در اصل شرايط رويت‌پذيري يك هلال در يك عرض جغرافيايي مشترك به اين سه عامل بستگي دارد چه رسد به ركوردشكني. به دليل انحراف محور زمين، خورشيد بر يك منحني كسينوسي البته در جهت منفي در آسمان ما جابه‌جا مي‌شود و ماه نيز به خاطر قرار گرفتن بر روي دايرة‌البروج به ناچار از حركات خورشيد در آسمان طبعيت مي‌كند. لذا اين سه شرط فقط براي يك نقطه با عرض جغرافيايي مشترك سازگار است. در واقع 3 شرط رويت‌پذيري كه به آن اشاره كردم در n نقطه با يك عرض مشترك صادق است. چرا كه در غير اين صورت شيب استواي سماوي نيز بر رويت هلال تأثير مي‌گذارد. فكر مي‌كنم كه چند مثال بتواند به ما در درك اين موضوع كمك كند. البته به اين نكته اشاره مي‌كنم كه همه‌ي مشخصات ماه و خورشيد حتي عرض دايرة‌البروجي ماه بر حسب مختصات مكان مركزي محاسبه شده است.

نخست به بررسي مثال ذكر شده توسط اينجانب در مقاله‌ي هلال ذيحجه 1425 مي‌پردازم.

 

 

تاريخ

7 سپتامبر 2002

10 ژانويه 2005

عرض جغرافيايي

31 درجه و04 دقيقه‌ي شمالي

30 درجه جنوبي

طول جغرافيايي

56 درجه و 28دقيقه‌ي شرقي

61 درجه غربي

سن ماه

11 ساعت و 20 دقيقه

11 ساعت و 07 دقيقه

ارتفاع ماه

ْ088/6

ْ425/6

جدايي زاويه‌اي

ْ359/7

ْ291/7

اختلاف سمت

ْ500/2

ْ667/0

فاز

53/0 %

53/0 %

عرض دايرة‌البروجي

ْ133/4+

ْ325/4-

ميل خورشيد

ْ987/50+

ْ826/21-

مكث ماه

33 دقيقه و 26 ثانيه

39 دقيقه و 16 ثانيه

فاصله از زمين

55/359022 كيلومتر

69/356897 كيلومتر

فاصله از حضيض

-12 ساعت و33 دقيقه

+9 ساعت و 23 دقيقه

خورشيد 5 درجه زير افق

پارامتر q

269/0-

231/0-

سن

11 ساعت و40 دقيقه

11 ساعت و29 دقيقه

ارتفاع

ْ001/2

ْ379/2

جدايي

ْ517/7

ْ465/7

فاز

55/0 %

55/0 %

 

 

دليل اين‌كه در مقاله‌ي قبلي اين دو هلال را با هم مقايسه كردم، اين بود كه عرض جغرافيايي اين دو نقطه تقريباً با هم برابر است و ميل خورشيد است كه در متفاوت بودن سن هلال در اين دو ناحيه تأثير بيشتري مي‌گذارد.

اگر دو شرط اول يرقرار باشد، چون خورشيد حركت يكنواخت و مستقيمي را بر روي استواي سماوي انجام نمي‌دهد  بسته به مكان آن بر روي دايرةالبروج با هلال‌هاي متفاوتي روبه‌رو خواهيم شد.

حال مقايسه ديگري بين دو هلال ركوردشكن جمادي‌الثانيه 1422 و رجب 1423 كه عرض جغرافيايي تقريباً مشتركي را  دارند، ببينيد.

 

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .