پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : پنجشنبه مورخ 6 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 21 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 28 اکتبر 2021 میلادی

مقاله اي از آقاي امير حسن زاده در مورد رويت پذيري هلال محرم 1426

منبع : سایت کمان آسمانی

 

                                                                                                                    بخشی از مقاله

                                                                                            تحليل و تصحيح معيارهای رويت پذيری هلال ماه نو 

امير حسن زاده۱و۲  ،  پويا احمدی فرد۱  ،  يوسف شعبانی۱

۱ انجمن علمی پژوهشی نجـم شمال  

۲ دانشگاه تبريز- دانشکده فيزيک – گروه فيزيک نظری و اخترفيزيک

 

 

معيار جديد برای رويت پذيری هلال ماه

در دهه های اخير نيز همزمان با پيشرفت علوم ، معيارهای متعددی مطرح و مورد استفاده قرار می گيرد.تعدد اين معيارها از يک طرف و اختلافات آنها با يکديگر باعث شده است که در برخی هلال ها حکم های رويت پذيری متفاوتی نتيجه شود. با وجود اينکه امروزه نرم افزارهای پرقدرت محاسباتی توانايی پيش بينی دقيق موقعيت ماه و خورشيد را دارند اما کماکان پيش بينی رويت پذيری هلال ماه با مشکلاتی همراه است. به خصوص در سالهای اخير رکوردهای به دست آمده که حد رويت معيارهای معتبری همچون يالوپ و رصدخانه آفريقای جنوبی را زير سوال برده است.

بررسی هلال های جوان رصد شده نشان می دهد که در بسياری از موارد معيارهای موجود حکم های متفاوتی در مورد رويت پذيری هلال های بحرانی  می دهند و در برخی موارد توانايی پيش بينی رويت پذير بودن هلال های جوان را ندارند. علاوه براين تمام معيارهای موجود برای هلال های شامگاهی تدوين شده اند و در همه آنها(بجز معيار يالوپ) زمان غروب خورشيد برای حکم رويت پذيری انتخاب شده اند. اين عامل باعث می شود در هلال های صبحگاهی ، راصدان مجبور شوند معيار را بازسازی کنند.

از طرف ديگر ، همانطور که ذکر شد رويت هلال های جوان پس از غروب خورشيد اتفاق می افتد بنابراين زمان غروب خورشيد ملاک خوبی نمی تواند باشد. با بررسی معيارهای Bruin و Yallop  به اين نتيجه رسيديم که برای هلال های جوان (ضخامت کمتر از ۲۵ ثانيه قوسی) بهترين زمان رويت وفتی است که h+s=9   کهh  ارتفاع ماه در دستگاه مختصات زمين مرکزی و s درجه انحطاط خورشيد است. رويت هلال های بحرانی مويد اين مطلب است.(جدول ۱)

 

رديف

 

 

 

 

تاريخ

(ميلادی)

نام راصد

h

s

h+s

1

2002/9/7

محسن قاضی مير سعيد

2.78

5.54

8.32

2

19/8/2001

عليرضا موحدنژاد

2.89

5.06

7.95

3

21/1/1996

جيمز استم

3.03

5.38

8.41

4

31/1/1995

محمد قاضی مير سعيد

3.41

6.28

9.69

5

6/5/1989

استيون ان. شور

1.04

8.82

9.86

6

7/5/1997

محمد زاهد آرام

1.59

6.19

7.78

  

از طرف ديگر با مراجعه به جداول رويت هلال های مختلف مشاهده کرديم که بيشتر هلال های بحرانی زمانی رويت می شوند که خورشيد حدود ۵ درجه زير افق است. (s= ۵)

 برای به دست آوردن معيار به مراجع مختلف مراجعه کرديم و گزارشات رصدی معتبر داخلی و خارجی را جمع آوری و مورد بررسی قرار داديم در مجموع ۳۲۰ رصد مورد استفاده قرار گرفت .اين رصدها طی سالهای ۱۸۵۹ تا ۲۰۰۴ به دست آمده است و شامل هلال های صبحگاهی هم می شود. مهمترين مشخصه های نجومی برای لحظه ای که خورشيد ۵ درجه زير افق است انجام شد. برای انجام محاسبات از نرم افزار Moon Calculator  تهيه شده توسط Dr. Monzur Ahmed استفاده شد. محاسبات در دستگاه مختصات راصد مرکزی انجام شد و اثر شکست نيز در نظر گرفته شده است. مطالعه معيارهای گذشته نشان می دهد که مهمترين مشخصه های مورد استفاده ارتفاع و اختلاف سمت می باشد. بنابراين ابتدا اين مشخصه ها مورد استفاده قرار گرفت. پس ازآن هر رصد به صورت نقطه ای وارد نموداری شد که محورافقی آن مقدار اختلاف سمت(بدون در نظر گرفتن علامت) و محور عمودی آن ارتفاع ماه است.

سپس با توجه به نقاط بحرانی در نمودار به دست آمده دو خط در نمودار برازش شد. که خط بالا (خط پيوسته) نشان دهنده حدرويت با چشم غيرمسلح است وخط پايين(خط نقطه چين)معرف حدرويت باچشم مسلح است.(نمودار۱) بنابراين اگر موقعيت هلال در بالای خط پيوسته قرار بگيرد، هلال با چشم غيرمسلح قابل مشاهده است.چنانچه  موقعيت هلال بين دو خط مذکور باشد ،هلال با چشم مسلح قابل رويت خواهد بود و در صورتی که هلال در زير خط پايين قرار بگيرد ، هلال قابل رويت نخواهد بود. مقادير حدی رويت با چشم غيرمسلح(خط اول) و رويت با چشم مسلح (خط دوم) در جدول ۲  مرتب شده است

                                                                       &n

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .