پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : چهارشنبه مورخ 5 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 20 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 27 اکتبر 2021 میلادی

بررسي وضعيت رويت پذيري هلال ماه رمضان 1432

 

هر ماه قمری با حالتی شروع می شود که ماه نو نامیده می شود. در اين حالت، ماه بین خط واصل زمین و خورشید قرار دارد سطح نورانی ماه دقیقاً در طرفی است که ما نمی‌توانیم آن را ببینیم. یک یا دو روز بعد، فاصله زاويه اي ماه از خورشيد بيشتر مي شود و ماه به صورت هلال ديده مي شود. مطابق حكم شرعي اگر هلال ماه در شامگاه 29 ام ماه رويت شود، آن ماه به پايان رسيده است و فردا روز اول ماه بعد است ولي اگر هلال ماه در شامگاه روز 29 ام رويت نشد ماه 30 روزه مي باشد.

 

عوامل نجومي موثر در رويت هلال ماه

در نگاه اول به نظر مي آيد كه هر چه مدت زمان گذشته از مقارنه (سن هلال ماه) بيشتر باشد، رويت آن آسان تر است. با افزايش سن هلال، ماه فرصت بيشتري دارد تا از خورشيد فاصله بگيرد و جدايي زاويه اي آن افزايش يابد و در نتيجه سطح درخشان آن نيز بيشتر مي شود. اما اين تمام ماجرا نيست و عوامل مختلفي در رويت هلال ماه موثر خواهند بود كه به چند مورد آن اشاره مي شود:

ارتفاع هلال: یکی دیگر از اصطلاحات رایج در بحث هلال ماه میزان ارتفاع ماه از افق است. ارتفاع، زاویه‌ی بین افق و جسم مورد نظر است. ارتفاع هلال ماه یکی از مشخصه‌های تأثیر‌گذار در رؤیت هلال ماه است. هر چه ارتفاع هلال کمتر باشد، نور رسیده از آن از لایه‌های ضخیم‌تری از جوّ عبور می‌کند و درخشندگی آن کاهش می‌یابد و رويت آن مشكل تر مي شود.

مدت مكث : هلال هاي شامگاهي پس از غروب خورشيد، غروب مي كنند. فاصله زماني بين غروب خورشيد و غروب ماه را مدت مكث مي گويند. هر چه مدت مكث بيشتر باشد ماه مدت بيشتري در آسمان است و آسمان تاريك تر مي شود و امكان رويت فراهم مي شود.

فاصله ماه از زمين : از آنحاييكه مدار ماه به دور زمين بيضي است، بنابراين مطابق قانون دوم كپلر سرعت گردش ماه به دور زمين ثابت نيست. اگر مقارنه زماني اتفاق بيافتد كه ماه در حوالي حضيض مدارش باشد، با سرعت بيشتري از خورشيد فاصله مي گيرد و جدايي آن سريع تر افزايش مي يابد. چنين هلالي در مقايسه با هلال ماه هم سن كه در اوج است به مراتب راحت تر رويت مي شود.

ضخامت بخش میانی: یکی دیگر از واژه‌های مورد استفاده در زمینه‌ی هلال ماه، �ضخامت بخش میانی� هلال است. هلال ماه مانند کاسه‌ای است که در بخش میانی خود بیشترین ضخامت را دارد و هر چه به سمت لبه‌های هلال حرکت کنیم از ضخامت آن کاسته می‌شود. منظور از ضخامت میانی هلال ماه، پهنای بخش میانی کمان هلال است که بر حسب دقیقه قوسي بیان می‌شود. هر60 دقیقه‌ی قوس برابر 1 درجه است. طبیعی است که هر چه جدايي زاويه اي هلال بیشتر باشد، ضخامت کمان هلال نیز بیشتر خواهد بود.

فاز ماه: ماه در یک دوره‌ی چرخش خود به دور زمین، از دید ناظر زمینی به شکل‌های متفاوتی دیده می‌شود و میزان سطح روشن آن تغییر می‌کند. اصطلاحاً به نسبت سطح روشن ماه به کل سطح آن، فاز ماه گفته می‌شود. معمولاً فاز ماه را بر حسب درصد بيان مي كنند.

 

پيش بيني وضعيت رويت پذيري هلال ماه رمضان 1432ه.ق

كارشناسان براي پيش بيني وضعيت رويت پذيري، ابتدا مشخصه هاي نجومي هلال ماه را در شامگاه 29 ماه قمري محاسبه و استخراج مي كنند و سپس با مقايسه اين مقادير با ركوردها و معيارهاي نجومي در مورد شروع ماه بعدي اعلام نظر مي نمايند. منظور از ركورد، بحرانی ترین میزان مشخصه‌هاي تأثيرگذار هلال در لحظه‌ی رویت است. به همين منظور مهمترين مشخصه هاي نجومي اين هلال در روز يكشنبه نهم اَمرداد 1390 در چند شهر محاسبه شده است.

 

جدول1 : مشخصات نجومي* هلال هاي ماه رمضان 1432 (يك‌شنبه 9 اَمرداد 1390) در شهرهاي مختلف

 

نام شهر

جدايي زاويه‌اي

)درجه)

ارتفاع ماه

)درجه)

فاصله ماه

از زمين (km)

مدت مكث

(دقيقه)

ضخامت

(دقيقه قوسي)

سن هلال

(ساعت)

فاز

(در صد)

تهران

16/12

94/1

368713

13

36/0

01/21

17/1

اصفهان

04/12

53/2

368726

5/15

36/0

86/20

16/1

شيراز

91/11

10/3

368743

18

35/0

73/20

14/1

كرمان

78/11

87/2

368775

17

34/0

45/20

12/1

اهواز

10/12

85/2

368709

17

36/0

04/21

18/1

بندرعباس

70/11

48/3

368779

5/19

34/0

41/20

11/1

زاهدان

62/11

94/2

368806

17

33/0

17/20

09/1

 

* محاسبات در زمان غروب خورشيد به صورت راصد مركزي و با در نظر گرفتن اثر شكست انجام شده است.

 

با نگاه به اين مشخصه ها، مشخص است كه هلال رمضان امسال داراي جدايي زاويه اي مناسبي است ولي ارتفاع هلال در زمان غروب خورشيد پايين و در نتيجه مدت مكث آن كم است. اين عوامل باعث مي شود كه رويت اين هلال با چشم غيرمسلح ممكن نباشد. بنابراين بايد توجه خود را به رويت با چشم مسلح معطوف نماييم. اين داده ها با بهترين ركوردهاي مشابه كه در آنها هلال ماه در ارتفاع كم رويت شده است، مقايسه مي شود(جدول2).

 

جدول2: برخي ركوردهاي رويت هلال با چشم مسلح*

 

رديف

تاريخ

محل رصد

جدايي زاويه اي

(راصد مركزي)

ارتفاع ماه

(درجه)

فاصله ماه از زمينkm) )

ابزار

توضيحات

1

4 اکتبر 2005

کوه پنجه- اصفهان

96/12

90/4

392299

دوربين دوچشمي

120 � 20

شامگاهي

رمضان 1426

2

4 اکتبر 2005

اطراف شيراز

96/12

47/5

392306

دوربين تک چشمي

50 � 20

شامگاهي

رمضان 1426

3

2 دسامبر 2005

فريدن- اصفهان

80/12

60/3

371001

دوربين دوچشمي

80 � 15

شامگاهي

ذيقعده 1426

4

23 سپتامبر 2006

سميرم- اصفهان

76/11

86/3

405878

دوربين دوچشمي

120 � 20

شامگاهي

رمضان 1427

5

12 سپتامبر 2007

ارتفاعات كامه- تربت حيدريه

83/11

80/2

401000

تلسكوپ شكستي 120 ميلي متر

هلال رمضان1 : دقايقي قبل از غروب خورشيد رويت شد

6

12 سپتامبر2007

فريدن-اصفهان

07/12

33/3

401060

دوربين دوچشمي

80 � 15

شامگاهي

رمضان 1428

7

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .