پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : یکشنبه مورخ 2 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 17 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 24 اکتبر 2021 میلادی

گزارش ويژه ي آقاي محمد سلطان الکتابي از رصد هلال شوال 1429

 

 

رصدگاه:مارشينان(32 در جه و 52.751 دقيقه شمالي – 52 درجه و 23.957 دقيقه شرقي)

رصدگران:عباس احمديان،احمدرضا کريمي،داريوش ذوالفقاري راد،محمد مهدي فاتخي،پويان ابراهيمي،محمد پاکروان،علي منصوري و محمد سلطان الکتابي

 
 


تاريخ رصد:سه شنبه نهم مهر 1387

تجهيزات:دوربين هاي دوچشمي 120*20،80*20 دو دستگاه،70*15 . 110*20،تلسکوپ 8 اينچ ويکسن متعلق به انجمن اختروش ايران همراه با وسايل جانبي و چندين دوربين عکاسي ديجيتال

غروب محاسباتي خورشيد:17:46

وضيت افق:وجود بيش از يک درجه افق منفي تقريبا از هر سمت

وضعيت جوي:بي نظير!

مشروح گزارش:

روز دوشنبه دقايقي قبل از غروب خورشيد با استقرار در فضاي داخلي ايستگاه فرستنده ، طي نشستي با اعضاي گروه ،روش شکار هلال و نحوه کار با هر کدام از دوربين ها را مورد بررسي قرار داديم . من پيشنهاد دادم حرکت سياره زهره را بررسي کنيم و با توجه به اينکه زهره مي توانست به دقت محل عبور هلال را نشان دهد ، دوربين هاي دوچشمي را پس از غروب روز دوشنبه با استفاده از سياره زهره در موقعيتي که فرداي آن روز هلال از آن مختصات عبور مي کرد، قفل کنيم.

به اين ترتيب هنگام غروب ، براي يافتن موقعيت مناسب جهت استقرار دوربينها و تلسکوپ از محوطه داخل ايستگاه خارج شديم.خورشيد يک درجه پايينتر از افق صفر در غبار محو شد.اينک منتظر بوديم تا سياره زهره را در سه موقعيت شکار کرده و دوربين ها را در آن مواضع قفل کنيم.

دوربين 120*20 در موقعيتي قفل شد که بتواند هلال را نيم ساعت قبل از غروب خورشيد شکار کند؛

دوربين 80*20 در مکاني که هلال را 15 دقيقه قبل از غروب خورشيد به دام اندازد

و دوربين 70*15 براي لحظه غروب خورشيد.

به اين ترتيب روز دوشنبه ساعتي پس از غروب خورشيد پس از استفاده از سياره زهره براي شکار هلال شوال ،دوربين ها را رها کرده و براي صرف افطار به داخل محوطه رفتيم؛به اميد اين که اين دوربين ها که از نظر دقت و اپتيک بسيار ايده آل بود،فردا بتواند در رويت هلال ما را ياري کند. اين آخرين روزي بود که ما در ماه مبارک رمضان توفيق روزه داري داشتيم.پس از صرف افطار به اتفاق آقاي احمديان مشغول برنامه ريزي براي کار با تلسکوپ 8 اينچ شديم.

اشاره مي کنم که اين تلسکوپ فاقد سيستم هدايت و حتي فاقد باطري بود.آقاي احمديان با استفاده از يکي از ستارگان نسبتا پرفروغ اسمان ،تلسکوپ را در موقعيتي قفل کرد که فردا هلال در ساعت 15:11 وارد ميدان ديد آن شود.به اين ترتيب آماده کردن تلسکوپ نيز با موفقيت انجام شد ؛

آقايان فاتحي و ابراهيمي که عکاسان حرفه اي گروه بودند مشغول عکاسي از آسمان شدند که حاصل آن تصاوير زيبايي است که قبلا مشاهده کرده ايد(تصاویر در ذیل گزارش قابل مشاهده است).آقايان فاتحي و ابراهيمي و احمديان تا صبح بيدار بودند ولي من ترجيح دادم براي استراحت در يکي ار اتاق هاي ايستگاه که ويژه ميهمانان بود بروم .من پس از چند ساعت استراحت در ساعت 4 صبح از خواب بيدار شدم تا صحت و دقت دوربين هاي دوچشمي را به دقت بررسي کرده و در صورت لزوم اصلاح کنم .هر کدام از سه دوربين را با چند ستاره مختلف تست زدم و مطمئن شدم که اين دوربين ها بي نقص و کاملا دقيق تنظيم شده است.

پس از طلوع خورشيد همه دوستان خوابيدند و حدود ساعت 10 همه بيدار شدند.وقتي بيرون از محوطه رفتيم شاهد آسماني آبي و جوي بسيار آرام ،همراه با وزش نسيمي ملايم بوديم.آنقدر هوا ايده آل بود که آقاي احمديان به من پيشنهاد داد تا يکي از دوربين هاي دوچشمي را از دور خارج کرده و براي رويت زود هنگام در پيش از ظهر از آن استفاده کنيم ولي من در ابتدا قبول نکردم و گفتم بهتر است طبق برنامه ريزي قبلي عمل کنيم و فعلا کاري با دوربين ها نداشته باشيم ، در نهايت پس از اصرار آقاي احمديان و با توجه به اين که شرايط جوي بسيار ايده آل و بي نظير بودمتقاعد شدم تا دوربين 70*15 را از سه پايه جدا کرده و براي امتحان رويت در روز در حوالي ظهر در اختيار آقاي احمديان قرار دهم.آقاي احمديان دقايقي قبل از ظهر شرعي جستجوي هلال را با دوربين 70*15 آغاز کرد و به دنبال موقعيت خوب و پناه آوردن به سايه اي مناسب چند بار جا به جا شد .

 پس از اين که نماز ظهر را خواندم به آقاي احمديان ملحق شدم و به ايشان کمک کردم تا در ميان صخره هاي نا هموار به گونه اي پاي خود را به زير سه پايه ببرد و در پشت دوربين مستقر شود تا شرايطي بهتر و پايدارتر پيدا کند.پس از چند دقيقه در ساعت 13:01 آقاي احمديان اعلام رويت نمود و چند دقيقه هلال را ديد.

سپس هلال را مرکز ميدان ديد قرار داد تا من هم ببينم ولي من نمي توانستم ببينم.اين دو دليل مي توانست داشته باشد ؛يا فوکوس چشم من و آقاي احمديان اندکي متفاوت بود يا به علت وجود قسمتي از کابل ها و قطعات دکل فرستنده در ميدان ديد ،چشم من به جاي هلال بر روي آن قطعات فوکوس مي شد.آقاي احمديان از اينکه من هلال را نمي ديدم عصباني شده بود و فرياد مي زد.بالاخره من با تمرکز زياد پس از چند بار تلاش در ساعت 13:25موفق به رويت هلال شدم و بعد از پيدا کردن هلال، رويت را براي چند دقيقه ادامه دادم .

بار ديگر آقاي احمديان آمد و هلال را ديد، دوباره من هم آمدم و هلال را ديدم و رويت را آنقدر ادامه دادم که آقاي احمديان گفت بس است!چقدر مي بيني؟گفتم مي خواهم حسابي ببينمش تا هيچ شکي نداشته باشم و به همه بگويم چند دقيقه هلال را ديده ام .در اين هنگام من و اقاي احمديان و راننده خودرو وزارت راه در کنار دوربين بوديم و بقيه دوستان داخل محوطه بودند ، من نيز به داخل محوطه رفتم و به آقاي فاتحي و ابراهيمي گفتم هلال آماده است، بفرما رويت!که آقاي قاتحي حدود 13:45 هلال را ديد ولي آقاي ابراهيمي موفق به رويت هلال نشد.

خبر رويت را به اطلاع دفتر مقام معظم رهبري(مد ظله) رساندم و مشغول چند تماس تلفني شدم .در آن هنگام تصميم گرفتيم اندکي به چشم خود استراحت دهيم ؛لذا رويت با 70*15 را رها کرديم و براي استراحت به محوطه ايستگاه رفتيم.ساعتي بعد آماده شديم تا براي رويت هلال که قرار بود ساعت 15:11 وارد ميدان ديد تلسکوپ شود به کنار ايستگاه رفتيم.

آقاي احمديان پشت تلسکوپ مستقر شد و درست در همان زمان اعلام رويت نمود و اعلام داشت که هلال خيلي سخت ديده مي شود و رويتش اصلا قابل مقايسه با رويت با دوربين 70*15 نيست. چرا که با 70*15 خيلي راحت تر ديده بود.ايشان هلال را وسط گذاشت تا من هم براي رويتش تلاش کنم ولي هر چه سعي کردم نتوانستم هلال را تشخيص دهم و پس از آن نيز ترجيح دادم ديگر براي رويت با تلسکوپ تلاش نکنم ؛ از طرفي قبلا رويت هلال برايم ثابت شده بود و از طرف ديگر مسئوليت هاي مهم ديگري داشتم.آقاي فاتحي هم به پاي تلسکوپ آمد. آقاي احمديان هلال را وسط ميدان ديد تلسکوپ گذاشت و آقاي فاتحي هم موفق به رويت هلال شد .ياد آوري مي کنم تلسکوپ مجهز به موتور ردياب نبود و آقاي احمديان با هنرمندي و استادي خود هلال را به صورت دستي دنبال مي کرد که بسيار قابل تحسين است.رويت هلال بازهم ادامه پيدا کرد . در حدود ساعت 16 گروه دوم رصدگران به ما ملحق شدند .آقايان احمدرضا کريمي،داريوش ذوالفقاري راد،محمد پاکروان و علي منصوري به همراه يک دوربين 110*20 و 80*20 و دوربين هاي عکاسي.

طبق برنامه ريزي قبلي آقايان منصوري و پاکروان آماده شدند تا براي رويت هلال با دوربين هاي دوچشمي اقدام نمايند.آقايان کريمي و ذوالفقاري راد به پاي تلسکوپ رفتند و پس از اين که آقاي احمديان هلال را وسط ميدان ديد قرار داد و آقايان کريمي و ذوالفقاري به ترتيب در 4:35 و 4:38 از پشت فيلتر نارنجي هلال را ديدند. پس از اعلام رويت هلال توسط آقايان كريمي و ذوالفقاري آقاي كريمي تصميم گرفت از اين هلال باريك عكسبرداري كند.

 ايشان با استفاده از مبدل عكاسي دوربين ديجيتال و به روش تلسكوپي چشمي 25 ميلي متر را در مسير دوربين ديجيتالي نيكون كولپيكس 4500 قرار دادند . از آنجاييكه اين هلال فوق العاده باريك بود و در مسير پالايه نارنجي رنگ هم وجود داشت كار تماشاي آن از طريق مونيتور دوربين سخت بود.

آقاي كريمي از آقاي احمديان خواست كه سعي در فوكوس تصوير نمايد اما ايشان موفق نشد با توجه به فقدان موتور ردياب تلسكوپ هر لحظه امكان از دست رفتن هلال وجود داشت لذا تصميم گرفتيم عكاسي را انجام و سپس از تكنيكهاي پردازش تصوير استفاده كنيم در عكس هاي اوليه متوجه خرابي تصوير آيينه ثانويه تلسكوپ شديم لذا يكبار ديگر هلال را در مركز تصوير قرار داده و سپس آقاي كريمي با زوم مناسب و داشتن تجربه هاي قبلي كه خوشبختانه با تلسكوپ 8 اينچ ويكسن داشتند موفق شدند عكس هاي تهيه كنند كه پس از پردازش تصويرها ، ايشان خبر خوشحال كننده ثبت عكس رويت هلال را به من رساندند. آقای احمديان نيز چند بار برای عکاسی از هلال تلاش نمود که بعدا در برخی از آن تصاوير هلال ظاهر شد.

اما در طول مدت مکث ماه بار ديگر آقاي احمديان ساعت 5:53 هلال را رويت نمود تا پرونده رويت هلال در شب عيد سعيد فطر بسته شود. اين در حالي بود که هلال با هيچيک از دوربين هاي دوچشمي که قرار بود در دقايق قبل از غروب ،هلال را شکار کند رويت نگرديد.لازم به ذکر است در آن روز هوا بسيار آرام و ملايم بود،به طوري که ملحفه اي که روي دوربين هاي دوچشمي انداخته بوديم تا در اثر تابش آفتاب داغ نشود از روي دوربين ها تکان نخورد.

 

چند نکته از حاشيه اين برنامه رصدي:

ابتدا لازم مي دانم بابت تاخير در ارسال گزارش فارسي از همه سروران عزيز پوزش بخواهم.ولي اين را خاطرنشان مي کنم که اين روز ها به علت کسالت و گرفتاري زياد که عمدتا مربوط به رويت هلال شوال بود به زحمت مجالي براي تمرکز ، تفکر و دست به قلم شدن ،دست مي يافت.

هر چند رويت هلال شوال در غروب روز سه شنبه به پايان رسيد ولي هنوز که هنوز است بنده ،آقاي احمديان ،آقاي کريمي و آقاي ذوالفقاري راد شديدا درگير حواشي اين هلال هستيم.در روز عيد فطر آن چنان در گير آماده کردن گزارش انگليسي و پردازش و ويرايش تصاوير بوديم که مانند روز هاي ماه مبارک رمضان فرصتي براي صرف صبحانه و ناهار دست نيافت.

همچنين بعضي از دوستان به شدت انتقاد داشتند که چرا گزارش به صورت انگليسي ارائه شد؟ در پاسخ اين سروران بايد بگويم لازم بود خلاصه اي از اين گزارش بسيار مهم ،سريعا به زبان بين المللي ارائه شود تا براي سايت هاي مهم رويت هلال دنيا که برخلاف سايت هاي داخلي سريعا به روز مي شوند ارسال شود . نيز لازم بود يک گزارش فارسي و با ذکر جزئيات بيشتر جهت اطلاع سروران عزيز تقديم گردد که هم اکنون اين امر محقق شد.همينجا از تلاش دلسوزانه آقايان کريمي،ذوالفقاري راد و احمديان براي همکاري دلسوزانه در تهيه گزارش هاي فارسي و انگليسي صميمانه تشکر مي کنم.

بنده از هفته ها قبل از اين برنامه رصدي، برنامه ريزي کرده بودم تا براي رويت هلال شوال به رصدخانه دانشگاه کاشان واقع در کهن باغ شهر ايران ، نياسر بروم تا به همراه آقاي مهندس صفايي ،خود را براي استهلال آماده کنم و از هلال صبحگاهي کار را شروع و با رديابي و عکاسي هلال در روز کار را ادامه دهم.به اين ترتيب ازسه هفته قبل با تهيه بليت کاشان سفر خود را قطعي کردم تا اين که در تاريخ 5/7/87 در جلسه اي که به حضور اعضاي ستاد استهلال استان اصفهان برگزار شد بر خلاف ميل باطني خود و براي احترام به سروران و حاضران جلسه ، مسئوليت سرپرستي گروه رصدي مارشينان را عهده دار شدم .

 يکي از ايده آل هايي که درارتباط با اين برنامه در ذهن خود ترسيم کرده بودم انتخاب رصدگاهي بود که يک رصدگر حرفه اي در آن بتواند هلال را هم در روز و هم به هنگام غروب خورشيد و در مدت مکث هلال رويت کند که خوشبختانه در اين برنامه به همت آقاي احمديان به اين مهم دست يافتيم.

خوشبختانه حوالي ساعت 12:30 روز سه شنبه هنگامي که با دوربين 70*15 مشغول تلاش براي رويت هلال بوديم ، جناب آقاي صفايي از نياسر تماس گرفتند و خبر شيرين رويت هلال در رصدخانه دانشگاه کاشان را به اطلاع بنده رساندند.بنده از اين فرصت استفاده مي کنم و اين موفقيت را که يک ماه پس از توفيق در رويت هلال رمضان در روز يکشنبه دهم شهريور به دست آوردند را به ايشان تبريک گفته و براي ايشان آرزوي سلامتي و پيروزي مي کنم.اين نکته را نيز ياد آوري مي کنم که ايشان بنا به دلايلي تصميم داشتند براي فارغ شدن از حواشي رويت هلال(که در ابتداي ماه رمضان گريبانگيرش شدند) ،ديگر تلاشي براي رويت هلال شوال نداشته باشند ولي بنده با اصرار و خواهش زياد و با متذکر شدن اهميت علمي اين رصد ، ايشان را راضي کردم که يک بار ديگر براي رويت هلال اقدام نمايند.

در اينجا يک تشکر ويژه دارم از جناب آقاي مهندس خسرو جعفري زاده که با به روز رسانی گزارش ويژه هلال رمضان در نياسر در پايگاه خبري آسمان شب ايران ، به اطلاع رساني در مورد اين برنامه رصدي کمک شاياني نمودند و از اين بابت که بسياري از کارشناسان در مقابل اين رويت ،سکوت مطلق اختيار کردند و پايگاه هاي خبري رويت هلال از به روز رساني و کوچکترين پاسخي در برابر آن(حتي غير رسمي و بسيار کوتاه)خودداري نمودند اظهار شگفتي مي کنم.

يکي از مواردي که در اين برنامه رصدي ،براي خيلي از عزيزان عجيب و باورنکردني بود رويت هلال با جدايي 13 درجه ، ساعتي پس از ظهر آن هم با دوربين 70*15 بود؛ باور بفرماييد تا قبل از آن روزاگر کسي چنين ادعايي مي کرد براي ما نيز باورنکردني بود.به همين علت من سعي کردم آنقدر هلال را با دوربين 70*15 ببينم که جاي هيچ شبهه اي باقي نماند.

تعبيري که براي برخي از سروران به کار بردم اين بود که آنقدر هلال را ديديم که از ديدنش سير و خسته شديم.قطعا اين رويت ميتواند به اصلاح معيار های رويت هلال کمک کند، چرا که خوشبينانه ترين معيار ها نيز رويت اين هلال را در چنين شرايطی محال دانسته اند.

همچنين رويت هلالي با مکث 16 دقيقه، پس از غروب خورشيد ، رکوردي از نظر کمترين مکث به حساب مي آيد که آقاي احمديان اين رکورد را در اختيار گرفت.

اينجا لازم است ضمن عرض پوزش چند ايراد موجود در گزارش انگليسي را اصلاح کنم:

1- آقاي احمديان در مدت مکث هلال در کنار تلسکوپ تنها بود و به تنهايي هلال را ديد و آخرين رويت آقاي کريمي دقايقي قبل ار غروب بود.

2-روش عکاسي از هلال آفوکال نبود و عکاسي از هلال به روش تلسکوپي و با استفاده از مبدل عکاسي بود.

يکي از مشکلات ما در رصدگاه مارشينان، صعب العبور بودن مسيري بود که لازم بود پس از خروج از محوطه ايستگاه براي رسيدن به دوربين ها طي شود. دوستان حاضر در رصدگاه ده ها مرتبه اين مسير را طي کردند و ابزار سنگين را در اين مسير جابه جا نمودند.

بنده هم به لحاظ سن و هم تجربه در مقام شاگردي سروران عزيز حاضر در مارشينان بودم ولي اين عزيزان با پيروي و احترام به تصميمات بنده، من را خجالت زده کردند.از اين فرصت براي تشکري ويژه از همه افراد حاضر در اين برنامه رصدي استفاده مي کنم و دست بوس همه آنها هستم.از آقاي احمديان که سنگ تمام گذاشتند و در اين برنامه نقش محوري ايفا کردند.از آقاي کريمي که با حضور، رويت و عکاسي استادانه از هلال نتيجه اين رصد را تکميل نمودند .از آقاي ذوالفقاري راد که تلاش بي وقفه اي در راستاي آماده سازي گزارش ها و ويرايش تصاوير داشتند.از آقاي ابراهيمي و فاتحي که به عنوان عکاسان گروه فوق العاده عمل کردند و زيباترين لحظات اين رصد را ثبت نمودند.از آقايان پاکروان و منصوری بابت تمامي زحماتي که در اين برنامه رصدي کشيدند.جناب آقاي مهندس شيخان سرپرست سايت صدا و سيما که صميمانه ما را ياري دادند،پرسنل داخل سايت که به گرمي از ما پذيرايي نمودند ، رانندگان و ديگر عزيزاني که ما را در رسيدن به اهدافمان کمک کردند.

و با سپاس از سروران عزيز حضرت حجةالاسلام والمسلمين صالحيان ، حضرت حجةالاسلام والمسلمين سيد رضا قلمکاريان اصفهانی و آقايان سيد محسن قاضی مير سعيد، عليرضا بوژ مهرانی ، سيد رضا منجمی و متشکريم از اداره کل وزارت راه استان اصفهان ،مرکز آموزش نجوم حضرت آيت الله اديب اصفهان،مؤسسه نجوم و علوم اسلامی و همه عزيزان ، نهاد ها ، ارگان ها و سازمان هايي که با ما دلسوزانه همکاری نمودند.

 

 

زندگي صحنه يکتاي هنرمندي ماست، هر کسی نغمه خود خواند و از صحنه رود، خرم آن نغمه که مردم بسپارند به ياد...

محمد سلطان الکتابی

17/7/1387

 

Shawwal observation report


Location:Marshinan,Esfahan,Iran( 32:45 N, 52:23 E)
Time zone: 3.5
Elevation: 3300m
Date:Tuesday, Sep 30
th 2008
Members of the group: Mohamad Soltanolkottabi, Abbas Ahmadian,Ahmadreza Karimi, Daryush Zolfaghari Rad,Mohamad Pakravan, Puyan Ebrahimi, Ali Mansuri & Mehdi Fatehi

  

Apparent Sunset: 17:46
Instruments: R200SS Vixen 8 inch Telescope,15*70 binoculars , 20*80 binoculars (2) , 20*120 binoculars,20*110 binoculars
Atmosphere: Superb ,a very nice blue sky!

Elongation at the first observation time :13 D

Explanation :

Our group consisted of two teams. The first team went to Marshinan on Sep 29th before Sunset. The members were : Mohamad Soltanolkottabi, Abbas Ahmadian , Puyan Ebrahimi & Mehdi Fatehi. We arrived at Marshinan 1 day earlier to adjust our binoculars & telescope for moonsighting on 30th . we used astronomical objects to lock our instruments on several positions where the new crescent would cross on the 30th.

We were sure that the crescent would pass through the 20*120 binoculars, 30 minutes before Sunset , through the 20*80 ,15 minutes before Sunset & through the telescope at 15:11 on Tuesday.

We also used a 15*70 to look for the crescent on the 30th during the day. Finally Mr. Ahmadian found it via the relative altitude & relative azimuth of the Moon.
The first observation occured at 13:01 by Abas Ahmadian , The second at 13:25 by Mohammad Soltanolkottabi & The third at 13:45 by Mehdi Fatehi

This time we saw the crescent with the 15*70 binoculars , for a period of several minutes each

 

At 15:11 , as expected , Mr Ahmadian Saw the crescent through the Telescope , & Mr Fatehi saw it for the second time. After that we followed the moon & were able to see it several times. The other team arrived at Marshinan at 4pm with their 20*110 & 20*80 binoculars . Mr Karimi approached the telescope & was able to see the thin crescent at 4:35 & then Mr. Zolfaghari Rad also could see it for a few minutes at 4:38

 

Mr Ahmadian & Mr Karimi tried to photograph the moon. Fortunately they were successful & they could take a number of pictures by a Nikon coolpix 4500 digital camera behind the telescope by the afocal method. These shots were taken at about 5pm.

 

I should say that observing the crescent became more difficult as its altitude decreased .It is interesting to mention that observing the crescent was considerably easier at 13:30 by the 15*70 binoculars than the observation with the telescope around sunset.

However Mr. Karimi & Mr. Ahmadian were able to see the crescent one more time after sunset at 5:53.(7 minutes after Sunset)

 

Unfortunately observing the moon by the 20*120 & 20*80 binoculars was not successful . we were sure that the crescent was in the field of view however it was not observable

 

 

 

 

 

 

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .