پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : چهارشنبه مورخ 28 مهر 1400 هجری شمسی ، مطابق با 13 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 20 اکتبر 2021 میلادی

پاسخ آقاي بوژمهـــراني به اظهارات آقاي مير سعــــيد

 

استاد ارجمند و دوست گرامي جناب آقاي مهندس قاضي ميرسعيد

با سلام

بسيار ممنونم كه عليرغم گرفتاريهاي متعدد ، در زماني بسيار كوتاه پاسخ پرسشهاي بنده را داديد. بي ترديد اين سلسله مطالب ، كلاس درس بي نظيري است كه نمونه ي آن را حتي در همايشهايي كه تاكنون برگزار شده است شاهد نبوده ام. معمولا" در همايشها ، مقالات و موضوعات مختلف مطرح شده و فرصت كافي براي موشكافي هر يك از آنها وجود ندارد. اما هم اينك ميتوانيم در مورد يك موضوع و تمامي مسائل مربوط به آن گفتگو كنيم. از اينكه ممكن است اين گفتگوها قدري طولاني شده و به درازا بكشد پيشاپيش از محضر شما عذرخواهي ميكنم. چون كاملا" در جريان مشغله حضرتعالي هستم ، هر زمان كه امر بفرماييد ، ادامه گفتگو را به زماني ديگر محول خواهيم كرد. ترتيب كنوني گفتگو را نيز اگر لازم دانستيد ميتوان تغيير داد.

1- در ارتباط با نامه دوم حضرتعالي مطلبي را ميخواهم عرض كنم و ناچار هستم براي بيان منظور خود ، قدري به گذشته برگردم و يكي از مباحثي را كه به عنوان يك پرسش مطرح شد ولي حاشيه هاي ناخواسته اي در مورد آن بوجود آمد ، مجددا" بازخواني كنم. بنابراين لازم است تاكيد نمايم كه قصد بنده از بازگو كردن مجدد اين موضوع ، فقط براي يك مقايسه با فرمايشات اخير حضرتعالي است. استحضار داريد كه مدتي پس از ركورد شكني افتخار آفرين شما و ثبت زمان 11 ساعت و 40 دقيقه براي سن هلال ، آقاي استم مدعي شدند در صورتيكه زمان مقارنه ، مكان مركزي حساب شود ، ايشان كماكان دارنده ي ركورد سن هلال هستند. فارغ از اينكه اين ادعا به چه دليل مطرح شده بود ، بنده در آن زمان مطلبي را در سايت كمان آسماني مطرح كردم و آن اينكه ، يكي از تعاريف مقارنه ، برابر شدن طول دايرة البروجي ماه و خورشيد است و چون طول دايرة البروجي ماه به دليل پديده ي اختلاف منظر ، وابسته به مكان ناظر است ، بنابراين اصل حرف آقاي استم كه مقارنه ي مكان مركزي او ديرتر از مقارنه ي زمين مركزي حضرتعالي روي داده است ، صحيح خواهد بود. حضرتعالي و تعداد ديگري از دوستان در پاسخ به عرايض بنده به اين نكته اشاره داشتيد كه محاسبه ي مقارنه زمين مركزي ، يك قرارداد است كه متخصصين ( نظير پروفسور سينات و ديگر متخصصين بين المللي ) آن را وضع كرده و از آن تبعيت ميكنند و ما نيز نمي توانيم غير از اين عمل كنيم. توجه حضرتعالي را به اين نكته جلب ميكنم كه در اين موضوع ، هر چند كه مقارنه شهودي آقاي استم و آغاز ماه نو براي ايشان ديرتر اتفاق افتاده است ، اما پايبندي به قراردادها و استانداردها، ما را واميدارد كه زمان مقارنه را ، همان زمان زمين مركزي محابسه و منظور كنيم.

اما در مورد مقايسه سن هلال شامگاهي با سن هلال در روز ، حضرتعالي رويكرد ديگري را مطرح ميفرماييد. يعني در اين مقوله ، بجاي استفاده از يك قرارداد و استاندارد ( تعريف سن هلال ) ، به موضوع ضخامت كم جو در رصد هلال در روز و ضخامت زياد آن در رصد هلال شامگاهي اشاره كرده و ميفرماييد " اصرار دارم اين دو مقوله رصد را بايد كاملا از هم جدا كرد و براي هريك سن مخصوص خودش و جدايي زاويه اي مخصوص را لحاظ كرد ". موضوع تاثير ضخامت جو در اين دو مدل از رصد ، يك واقعيت شهودي است كه در آسمان اتفاق مي افتد (همانند مقارنه مكان مركزي فوق الذكر). اگر بخواهيم به استانداردها و قراردادها وفادار باشيم ، در مثال سن هلال ، تفاوتي بين سن هلال شامگاهي با سن هلال در روز وجود ندارد ؛ و اگر بخواهيم واقعيتهاي شهودي را بپذيريم ، در مثال ركورد سن هلال ، بايد براي زمان مقارنه ، دو زمان زمين مركزي و مكان مركزي را محاسبه و در هر مورد سن هلال مخصوص بخود را تعيين كنيم ( شبيه كاري كه آقاي عوده انجام داده است ). نظر حضرتعالي در اين مورد چيست؟ آيا بجز اين دو رويكرد ، رويكرد ديگري نيز وجود دارد؟

2- به نظر بنده روش دانژان براي تعيين حد شكل گيري هلال ، روشي تجربي – نظري بوده است. تجربي از آن جهت كه رصدهاي او ، پايه ي محاسبات و مدل سازي وي قرار گرفت ،‌و نظري از آن روي كه رسيدن به حد 7 درجه را نه با رصد ، بلكه با برون يابي بدست آمده است. جناب آقاي رستمي اشاره اي به تاثير اوج و حضيض در حد دانژان داشتند. شايد لازم باشد تاثير رخگرد را نيز به اين مجموعه اضافه كنيم. با تمام اين احوال هنوز اين نكته برايم باقي مانده است كه اگر دانژان گزارشهايي مانند رصد استم ، رصد جناب موحد ن‍ژاد ، چهار رصد حضرتعالي ، رصد گروههاي اصفهان و آخرين رصد آقاي شريفي ( كه هنوز گزارشي از آن رصد ارائه نكرده اند )‌را در اختيار داشت ( كه در آنها اشاره به هلالي با طول كمان بيش از 70 درجه شده است و حتي از آن عكس هم گرفته اند ) آيا باز هم بر همين حد 7 درجه تاكيد ميكرد؟ آيا بايد بپذيريم كه چنانچه از جدائي 7.18 درجه به 7 درجه برسيم ، تمام اين كمان 70 درجه اي ناپديد خواهد شد؟ وجود اين مشغوليتهاي ذهني بود كه باعث شد از جناب آقاي رستمي بپرسم " آیا رویت هلال لزوما" به معنای مشاهده کمانی پیوسته است؟ آیا مشاهده و یا آشکار سازی نقطه ای روشن از کمان هلال، به معنای رویت هست یا نه؟ آیا شکل گیری هلال همان معنای قابل رویت بودن هلال را دارد؟ "

با تقديم احترام و عرض ارادت مجدد

عليرضا بوژمهراني

12 خرداد 1387 - اصفهان

 

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .