پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : چهارشنبه مورخ 5 آبان 1400 هجری شمسی ، مطابق با 20 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 27 اکتبر 2021 میلادی

چشم به عنوان يک آشکار ساز

با توجه به درج مرقومه ي آقاي عباس احمديان در خصوص تاثيراستفاده از  ابزار در رويت هلال ، آقاي  هادي شباني از گروه مهتاب وابسته به انجمن نجوم پژوهشسراي استاد طاهر مقاله اي را باموضوع (( چشم به عنوان يك آشكار ساز )) ارسال داشته اند كه نظرتان را به آن معطوف ميداريم .

                                                      @@@@@@@@@@@@@@@@@@

چشم عبارت است از یک آشکار ساز تابشی خیلی انعطاف پذیز با مشخصات نوری که با شرایط محیط تغییر می کند .

 چشم از توانایی چشم گیری برخوردار است به طوری که خود را با گستره ی بسیار وسیعی از روشنایی در سطوح آسمان روز تا آسمان شب ، سازگار می سازد .

 چشم از یک مردمک ، یک عدسی نوری و یک سطح حساس به نور (شبکیه) تشکیل شده است . مردمک مقدار نوري را که وارد آن می شود تنظیم و عدسی تصویر را بر روی شبکیه ، کانونی می کند و احساس های شبکیه را به گونه ای تغییر می دهد (تحریک عصبی) که ناظر شیء دیده شده را ادراک می کند .

 یکی از اصلی ترین خواص نوری چشم ، حساسیت آشکار سازی آن در طول موج های تابشی گوناگون( پاسخ طیفی )است .

منحنی پاسخ طیفی یک چشم معمولی ، بخش قابل رویت 700-400 نانومتر طیف تابشی را در برمی گیرد . اما اگر سطح شدت نور زیر آستانه ی معینی باشد ، چشم به این سطحِ پایینِ نور پاسخ نمی دهد و هیچ تصویری ثبت نمی شود . باوجود این اگر به جایی تاریک برویم ، حساسیت چشم دچار تغییر مهمی می شود که نتیجه ی آن پایین آوردن آستانه ی مرئی است . با نگه داشتن چشم به مدت نیم ساعت در شرایط تاریکتر ، حساسیت چشم به مقدار تصحیح شده اش می رسد . در این مرحله می گوییم چشم به تاریکی عادت کرده است .

 پدیده عادت به تاریکی به دو فرآیند جداگانه وابسته است . باز شدن خودكار مردمک برای ورود نور بیش تر به چشم و تغییرات بیوشمیایی که در خود شبکیه رخ می دهد .             

نخستین فرآیند ، تغییر کمتری در حساسیت در مرتبه ی 7 ایجاد می کند . فرآیند دوم مهمتر است و ممکن است به تغییری برابربا 1000 بینجامد . تغییر شیمیایی در واقع در یکی از دو نوع گیرنده های نوری (میله ای و مخروطی) در شبکیه رخ می دهد . این گیرنده ها کارهای مختلفی را انجام می دهند .

مخروط ها  در بخش مرکزی شبکیه ، درست پشت عدسی متمرکز شده اند و وضوح بصری خیلی دقیق و حساسیت  برنگ را بر  روی يک میدان کوچک ( دو تا پنج درجه ) در سطوح نوری بالا , فراهم کنند هر چه از مرکز دورتر شویم از تعداد مخروطها کاسته می شود .

نوع دوم گیرنده ها میله ای هستند که از نظر تعداد کمی بیشتر هستند در عین حال در نزدیکی منتهی علیه شبکیه , منمرکزند و از تعداد آنها به طرف مرکز کاسته می شود .

آنها ماده ی شیمیایی با رنگ ارغوانی بصری تولید میکنند که درنبود نور جمع می شود .و تصور می شود که در رویت سازگار با تاریکی در یک  دوره  تناوب زمانی یک عامل فعال باشد . میله ها در مقایسه با مخروطها نور ضعیف و حرکت را به گونه ای موثرتر آشکار می کنند .و در سازگاری با تاریکی عنصر فعالند حساسیت در سازگاری به میدان دید بستگی دارد و می توان عمدتا با زمان نسبت به میدان های تمرکز یافته ی مرکزی بزرگتر کاملا تغییر کند .

 سازگاری با تاریکی سبب تغییراتی در حساسیت طیفی چشم نیز می باشد ، چشم نسبت به طرف آبی حساس تر می شود و نسبت به انتهای قرمز حساسیت کمتری دارد .

متوسط قطر مردمك در هنگام روز حدود 6-5 میلیمتر است همچنین این مقدار در شرایط خیلی روشن به میزان قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و پس از سازگاری با تاریکی تا حدود 8 میلی متر افزایش می یابد . همچنین باید دانست که سازگاری با تاریکی حساسیت چشم به جهت شیء بستگی دارد .

 حد اقل حساسیت زمانی است که شیء در روبروی ناظر باشد ، با نگاه غیر مستقیم ، شاید بتوان اشیاء ناپدید و کم نوررا که درنگاه مستقیم دیده نمی شوند دید !

از آنجا که چشم یک بافت زنده است ، بازده شبانه روزی آن ، علاوه بر پدیده ی سازگاری با تاریکی به شمار ي دیگر سازه ها نیز بستگی دارد .از میان این عوامل ، مهمتراز همه ، سن ، اعتیاد به دخانیات ، ارتفاع رصدگاه ، مقدار فند خون و رژیم غذایی (به ویژه ویتامین A) می باشند.چشم یک جوان که سیگار نمی کشد (دست کم در هنگام رصد ) و غذایش را خورده است (قند خونش بالا رفته است ) نور کم را بهتر می گیرد .

همانگونه که ملاحظه شد در مشاهده یک هلال عوامل زیادی دخیل هستند اما همانگونه که متوجه شدید میدان دید در حساسیت چشم مؤثر است .    

 

 

 

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .