پــایــگــــــاه اطــــلاع رســـــانـــی هــــلال مـــــاه

www.Helalemah.ir

امروز : شنبه مورخ 24 مهر 1400 هجری شمسی ، مطابق با 9 ربیع الاول 1443 هجری قمری ، مطابق با 16 اکتبر 2021 میلادی

تحلیلی بر اعلام رؤیت هلال رمضان 1435 ه.ق با چشم غیر مسلّح در خرمشهر


 

 
به نام خدا
با عرض سلام و تحیّت و آرزوی قبولی طاعات و عبادات تان در ماه مبارک رمضان.
مقدمه: در طی چند سالۀ اخیر شاهد شکل گیری گروه­های نجومی متعدّدی در کشور هستیم که به دلیل فقدان آموزش­های کیفی و مراجع علمی استاندارد و مشخّص در زمینه نجوم، گروه­ها از لحاظ کمیّت بسیار زیاد، امّا از کیفیّت لازم برخوردار نیستند. ورود به عرصه­های تخصّصی رصدی از جمله رؤیت هلال نیاز به گذراندن دوره­هایی در این زمینه و آشنایی با حداقل­های لازم از جمله نحوه درست محاسبات علمی، گزارش­نویسی علمی صحیح، تجربه کافی و ... در این زمینه دارد.
در سایت­های رؤیت هلال به دلیل وجود انبوه گزارش­ها و نبود مرجعی مشخّص برای بررسی، گزارش­ها بدون بررسی و نظارت درج می­شوند. خطاهای محاسباتی و ذکر تناقضات بسیار در این دست از گزارش­ها بخصوص در دوسال اخیر خود گویای این موضوع می­باشد.
موضوع رؤیت هلال­های رمضان و شوال هر ساله از حساسیّت بالایی از لحاظ نجومی، فقهی و عامّۀ مردم برخوردار است که بر همگان پوشیده نیست. طبیعی است که مراجعه به سایت­هایی که این گزارش­ها را منتشر می­کنند در این دو ماه قمری بیشتر از سایر مواقع سال خواهد بود. حال تصور کنید که گزارشی با وجود تناقضات و خطاهای محاسباتی و رصدی و نتیجۀ رؤیت درج شده، مبنای استناد برای افراد مختلف از لحاظ نجومی و فقهی قرار گیرد.
در بین گزارشهای رؤیت هلال رمضان 1435ه.ق گزارشی از خرمشهر با درج تناقضات بسیار و نتیجه­ای مبهم، خودنمایی می­کرد که چشم پوشی از تحلیل آن ظلمی به جامعۀ رؤیت هلال و افراد مراجعه کننده به آن گزارش خواهد بود. شاید این تحلیل سرآغازی خودجوش، بر تحلیل رؤیت هلال در کشور بعد از سالیان دراز باشد که توسط برخی از اساتید در گذشته انجام می­شد.
گزارش استهلال گروه خرمشهر که در سایت هلال ماه منتشر شده، نشان می­دهد که رصد این گروه همانند سایرگروه­ها در تاریخ شنبه 7 تیر 1393 صورت گرفته است و رصد در مکانی با مختصات  طول جغرافیایی 48 درجه و 3 دقیقه قوسی شرقی و عرض جغرافیایی 30 درجه و 50 دقیقه قوسی شمالی صورت گرفته است. با وارد کردن اطّلاعات مکانی و تاریخ رصد صورت گرفته در نرم افزار  MOON CALCULATOR Version 6 (با در نظر گرفتن اثر شکست نور) می توان اطّلاعات جدول زیر را محاسبه و استخراج کرد (ستون اوّل و دوّم)، و ستون سوّم (سبز رنگ) محاسبات این گروه است.
 
 
تاریخ رصد:
شنبه 7 تیر 1393 ، 30 شعبان 1435 ، 28 جون 2014
محاسبات در نرم افزار moon calculator v.6
محاسبات گروه خرمشهر
غروب خورشيد
20:25
20:20
غروب ماه
21:03
20:58:52
مكث ماه
38 دقيقه
38 دقیقه
سایر مشخّصه ها در لحظه غروب خورشید :
سن ماه
31 ساعت و 45 دقیقه
-
ضخامت هلال
0.51 دقيقه قوسی
0.51
فازماه
 1.84درصد
0.0183
جدايی زاويه ای
15 درجه و 04 دقيقه قوسی ( 15.069)
15.048
ارتفاع ماه
6 درجه و 57 دقيقه قوسی (6.951)
7.398
اختلاف سمت ماه و خورشيد
منفی 13 درجه و 0 دقیقه قوسی
-
زاویه سمت ماه
284 درجه و 56 دقيقه قوسی (284.941)
-
زاویه سمت خورشید
297 درجه و 56 دقيقه قوسی (297.941)
297.642
فاصله ماه تا زمين
404025.31 كيلومتر
404022.09
 
در این قسمت به اشتباهات و تناقضات گزارش این گروه می­پردازیم که شامل رؤیت هلال ماه بعد از غروب ماه !!! نیز می­شود:
1. در قسمت اطّلاعات اوّلیه گزارش این گروه در بخش ابزارهای رصدی گفته شده ( 2 دوربین دوچشمی ) که می­بایستی به مشخّصات آنها اشاره می­شد، چون در ادامه گزارش با این ابزارها اعلام رؤیت شده است.
2. در قسمت محاسبات گزارش این گروه، مشخص نیست که از چه نرم افزاری، محاسبات استخراج شده ­اند و در لحظات غروب خورشید و غروب ماه با محاسبات این تحلیل هر کدام حدود 5 دقیقه اختلاف وجود دارد.
2. در قسمت محاسبات گزارش این گروه به اشتباه آورده شده (سمت غروب ماه: 284.674 ) در صورتی که عدد ذکر شده حدوداً مربوط به زاویه سمت ماه در لحظه غروب خورشید است. و بر فرض اینکه می­خواسته ­اند زاویه سمت لحظه غروب ماه را بنویسند عدد 289.466 بدست می­آید که باز هم اشتباه درج کرده ­اند.
3. در قسمت محاسبات گزارش این گروه، ( ارتفاع ماه در لحظه غروب خورشید 7.398 ) ذکر شده و حدود نیم درجه قوسی، بالاتر محاسبه شده است.

4. در قسمت محاسبات گزارش این گروه، به اشتباه آورده شده ( موقعیّت ماه نسبت به سیّاره مشتری: 6.5 درجه سمت پایین و 0.5 درجه سمت چپ) در صورتی که در مدّت زمان رصد این گروه، موقعیّت ماه نسبت به سیّاره مشتری، حدود 8 درجه در ارتفاع پایین تر ( اختلاف ارتفاع منفی) و حدود 1.5 درجه در سمت چپ ( اختلاف سمت منفی داشته ) است ( محاسبه با نرم افزار starry night pro ). این امر نشان می­دهد که این گروه موقعیّت تقریبی ماه نسبت به سیّاره مشتری را نیز اشتباه محاسبه و ردگیری کرده­اند.

 

5. طبق محاسبات در محل رصد این گروه، خورشید می­بایست در ساعت 20:25 دقیقه غروب کند. در قسمت اطّلاعات رصدی این گروه ذکر شده ( غروب خورشید در افق ناظر 20:19 ) که می­توان گفت خورشید 6 دقیقه زودتر غروب کرده و در ارتفاع حدود 1 درجه­ای از افق احتمالا در غبار غلیظ محو شده و یا افق آنها دارای موانعی در حدود 1 درجه بوده است. سایر گزارشات رصدی در این روز، از سایر نقاط کشور به خصوص در استان خوزستان و در شهرهای دزفول، اهواز و آبادان غبار غلیظ تا حدود 4 درجه و غبار رقیق تا حدود 8 درجه گزارش شده و به دلیل وجود غبار غلیظ هیچگونه ادعای رؤیت هلال حتّی با چشم مسلّح در این مناطق از استان خوزستان گزارش نشده است، در صورتی که در گزارش این گروه آمده ( وضعیّت جوّی: هوایی صاف - وضعیّت غبار در افق: بدون آلایندگی) که جای سؤال دارد و با توجّه به اینکه عکسی از افق توسط این گروه با گزارش ارائه نشده است، قابل تأمّل می ­باشد.
6. اوّلین اعلام رؤیت هلال با چشم غیر مسلّح ( در ساعت 20:54 توسط آقای علی فرحانی با اندازۀ کمان هلال 15 درجه و اینکه هلال چشمک می­زد و به رنگ شیری بود ). با توجّه به زمان این رؤیت و زمان اعلام شده غروب ماه این گروه، می توان گفت هلال ماه در ارتفاع 1 درجه­ای از افق اعلام رؤیت شده است. حال سؤال اساسی این است که چگونه خورشید در ارتفاع 1 درجه­ای افق رؤیت نشده و این فرد توانسته هلال ماه را در این وضعیّت افق رصد کند!
7. اوّلین اعلام رؤیت هلال با چشم مسلّح ( در ساعت 21:02 توسط آقای امید صالحی با دوربین دوچشمی با اندازه کمان هلال 10 درجه و اینکه هلال پیوسته نبود، کم سو و شیری رنگ بود). نمی توان گفت که این رصدگر چه شیئی را با ابزار رصد کرده است ( که قطعاً هلال ماه نبوده ) ، به دلیل اینکه این رؤیت 3 دقیقه بعد از غروب ماه !!! اتّفاق افتاده است، با توجّه به محاسبات گروه خرمشهر ( لحظه غروب ماه 20:58:52 ) ، آنهم با طول کمان هلال 10 درجه با دوربین دوچشمی!!! و این طول کمان هلال، از طول کمان رصدگر با چشم غیرمسلّح که 15 درجه اعلام شده بود کمتر است. این در حالی است که طول کمان این هلال در صورت رؤیت حدود 140 درجه بوده است. اگر حتّی این رصد را با لحظه غروب ماه در ساعت 21:03 دقیقه محاسبات نرم افزار این تحلیل، مقایسه کنیم می بینیم که این رصدگر در موانع 1 درجه­ای افق آنهم در لحظه غروب ماه ، ادعای رؤیت هلال داشته که باز هم منتفی است.
8. آخرین رؤیت هلال با چشم غیر مسلّح نیز چیزی جز توهّم و خطای رصدی نیست؛ زیرا در گزارش آمده است ( در ساعت 21:08 توسط آقای علی فرحانی با اندازه کمان 40 درجه و اینکه هلال چشمک می­زد و به رنگ شیری بود ) ، یعنی این فرد توانسته، 9 دقیقه بعد از غروب هلال ماه و در زیر افق، هلال را رؤیت کند!!! با توجّه به محاسبات گروه خرمشهر ( لحظه غروب ماه 20:58:52 ) . اگر حتّی این رصد را با لحظه غروب ماه در ساعت 21:03 دقیقه محاسبات نرم افزار این تحلیل، مقایسه کنیم می بینیم که این رصدگر باز هم، 5 دقیقه بعد از غروب هلال ماه و در زیر افق، ادّعای رؤیت هلال کرده است!
9. آقای علی فرحانی از اوّلین رؤیت با چشم غیر مسلّح تا آخرین رؤیت خود 8 بار اعلام رؤیت کرده است. فرد دیگری به نام آقای عادل پور دریساوی 2 بار طبق گزارش این گروه، اعلام رؤیت کرده که جزئیاتی از رؤیت او در گزارش نیامده است. اینکه چرا ابتدا هلال ماه با چشم غیر مسلّح دیده شده و سپس اعلام رؤیت با چشم مسلّح (دوربین دوچشمی ) می­شود و در گزارش خبری از اعلام رؤیت با تلسکوپ 8 اینچ نیست، که جزء ابزارهای رصدی گروه بوده ، همه سوالاتی است که بر ابهامات و اشکالات وارده بر رصدهای صورت گرفته می­ افزاید.
با توجّه به آنچه که تحلیل شد، رؤیت با چشم مسلّح یا غیر مسلّحِ این گروه را می­توان خطای رصدگران و یا توهّم رصدی ناشی از وجود لایه های غبار و ابر نازک و کم تجربه بودن افرادی دانست که، حتّی در زمان­هایی که هلال ماه در زیر افق بوده، اعلام رؤیت کرده­اند. البته جای خوشحالی و امیدواری دارد که دیگر افراد این گروه، عرفات شریفی، امید حسناوی، حسین جبلی و امام جمعه محترم خرمشهر آقای موسوی رؤیت خود را یقین­آور ندانسته و منتفی دانسته­اند.
امید است سایر رصدگران هلال ماه و اعضای گروه خرمشهر دقّت بیشتری در نوشتن گزارش علمی داشته و محاسبات خود را به صورت دقیق­تر انجام داده و حداقل زمان­های اعلام رؤیت­ خود را قبل از هرگونه انتشار گزارش، مورد بازبینی و نیز تجزیه و تحلیل قرار دهند.
اکنون و در اینجا از سایر همکاران رصدگر خصوصاً دوستان عزیز در سایت هلال ماه تقاضا دارم در انعکاس و انتشار گزارشات استهلال عنایت بیشتری را مبذول بدارند و گزارشهای دریافتی را در حدّ 5 دقیقه مورد مطالعه دقیق قرار دهند و لاأقل أرقام محاسباتی را با أرقام مربوط به رؤیت های انجام شده مطابقت دهند و در صورت همخوانی داشتن ( و لو به صورت نسبی ) اقدام به انتشار آن گزارش بنمایند ضمن اینکه انتشار و قرار دادن گزارشهای شبهه آور  در کنار گزارشهای دقیق و ارزشمند رصدگران دیگر، برای کشوری چون ایران که افتخار شکستن رکوردهای جهانی رؤیت هلال را یدک می کشد، زیبنده نیست. و گذشته از آن، باعث از بین رفتن زحمات و تلاش هایی می شود که در جهت ترمیم وجهۀ منجّمین و محاسبات آنها در أذهان عموم و برخی از طبقات جامعه صورت گرفته است و عملاً سبب به وجود آمدن جوّ بی اعتمادی و نیز بی اعتبار قلمداد کردن نظرات و محاسبات منجّمین می گردد.

در پایان از إطالۀ کلام عذرخواهی نموده؛ سلامتی، قبولی طاعات در ماه مبارک رمضان و توفیقات همگان را از پیشگاه خداوند منّان خواستارم.
در پناه خدای سبحان محفوظ و موفّق باشید
والسلام علیکم و علی عباد الله الصالحین
سید علی میرسالاری


 

;

استفاده از مطالب فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع بلامانع است. کلیه حقوق این سایت متعلق به تیم برنامه نویسی آویسا می‌باشد .